Mağazada alışveriş yaparken temel Rusça kelimeleri, fiyat sorma kalıplarını ve ödeme ifadelerini kullanarak basit iletişim kurabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Mağaza ve temel kelimeler
Rusçada mağaza kelimesi магазин (magazin) şeklindedir. Bu kelime hem genel olarak mağaza anlamında hem de belirli bir dükkânı anlatmak için kullanılır. Bir yeri gösterirken Это магазин. (Eto magazin.) diyebiliriz; Türkçesi “Bu bir mağaza.” demektir.
Alışverişte başka temel kelimeler de kullanılır: товар (tovar) ürün, полка (polka) raf, корзина (korzina) sepet ve деньги (den'gi) paradır. Rusçada bazı kelimelerin sonundaki ses, yazıldığı harften biraz farklı duyulabilir; bu nedenle kelimeyi hem Kiril biçimiyle hem de okunuşuyla öğrenmek yararlıdır.
Örnek
Это магазин. Здесь есть товары и полки. (Eto magazin. Zdes yest' tovary i polki.) — Bu bir mağaza. Burada ürünler ve raflar var.
2. Fiyat etiketi ve fiyat sorma
Fiyat kelimesi Rusçada цена (tsena) şeklindedir. Bir etikette bu kelimeyi gördüğümüzde yanında ürünün ücretini gösteren bir sayı bulunabilir. Цена: 100 рублей. (Tsena: sto rubley.) ifadesi “Fiyat: 100 ruble.” anlamına gelir.
Bir ürünün fiyatını sormanın en yaygın yolu Сколько стоит? (Skolko stoit?) kalıbıdır. Daha açık konuşmak için ürünün adını önce söyleyebiliriz: Сколько стоит хлеб? (Skolko stoit khleb?) “Ekmek ne kadar?” demektir. Rusçada стоить (stoit) fiili “fiyatı olmak, değerinde olmak” anlamında kullanılır.
Örnek
Bir öğrenci raftaki bir ürünü gösterir ve sorar: Сколько стоит этот товар? (Skolko stoit etot tovar?) Satıcı cevap verir: Он стоит двести рублей. (On stoit dvesti rubley.) — “Bu ürün ne kadar?” — “İki yüz ruble.”
3. Sayılar ve fiyatı anlamak
Fiyatları anlamak için özellikle 1’den 100’e kadar olan sayılar önemlidir. Sık kullanılan sayılar şunlardır: один (adin) bir, два (dva) iki, три (tri) üç, десять (desyat) on, двадцать (dvadtsat) yirmi, пятьдесят (pyatdesyat) elli ve сто (sto) yüz.
Rusya’da para birimi rubledir ve ruble kelimesi çoğu temel fiyat cümlesinde рубль (rubl') olarak öğrenilir. Gerçek cümlede sayıdan sonra kelimenin biçimi değişebilir: сто рублей (sto rubley) “yüz ruble” demektir. A2 düzeyinde öncelikle fiyatı doğru okuyup anlamaya ve basit cevap vermeye odaklanmalıyız.
Örnek
Etikette 50 yazıyor. Öğrenci şöyle söyler: Цена — пятьдесят рублей. (Tsena — pyatdesyat rubley.) — “Fiyat elli ruble.” Satıcı 100 ruble isterse öğrenci Вот сто рублей. (Vot sto rubley.) diyebilir: “İşte yüz ruble.”
4. Raf, ürün ve sepet dili
Mağazada ürünler raflarda bulunur. Raf için полка (polka), ürün için товар (tovar) ve alışveriş sepeti için корзина (korzina) kelimeleri kullanılır. Örneğin Товар на полке. (Tovar na polke.) cümlesi “Ürün rafta.” anlamına gelir.
Bir ürünü bulamadığımızda görevliye kısa ve nazik bir soru sorabiliriz: Где хлеб? (Gde khleb?) “Ekmek nerede?” veya Где вода? (Gde voda?) “Su nerede?” demektir. Belirli bir ürünü gösterirken Вот этот товар, пожалуйста. (Vot etot tovar, pozhaluysta.) diyebiliriz. Пожалуйста (pozhaluysta) kelimesi burada “lütfen” anlamında kullanılır.
Örnek
Bir öğrenci sepete bir ürün koyar ve arkadaşına şöyle der: Я беру хлеб. (Ya beru khleb.) — “Ekmek alıyorum.” Sonra fiyat etiketini kontrol eder: Вот цена. (Vot tsena.) — “İşte fiyat.”
5. Kasa ve ödeme
Kasa kelimesi Rusçada касса (kassa) şeklindedir. Kasayı bulmak için Где касса? (Gde kassa?) diyebiliriz. Kasada çalışan kişiye кассир (kassir) denir; bu kelime “kasiyer” anlamındadır.
Ödeme sırasında para vermek için Вот деньги. (Vot den'gi.) “İşte para.” denebilir. Kartla ödemek istediğimizde Можно картой? (Mozhno kartoy?) diye sorabiliriz; bu ifade “Kartla ödeyebilir miyim?” anlamına gelir. Nakit para için наличные (nalichnyye), kart için карта (karta) kelimeleri kullanılır.
Örnek
Müşteri kasada sorar: Сколько с меня? (Skolko s menya?) — “Ne kadar ödemem gerekiyor?” Kasiyer cevap verir: Триста рублей. (Trista rubley.) Müşteri kartını gösterip Можно картой? (Mozhno kartoy?) der.
6. Mağazada kısa diyalog kurma
A2 düzeyinde alışveriş konuşması genellikle selamlaşma, ürünün fiyatını sorma, ödeme biçimini belirtme ve teşekkür etme adımlarından oluşur. Kısa cümleler kullanmak iletişimi kolaylaştırır. Anlamadığımızda Повторите, пожалуйста. (Pavtarite, pozhaluysta.) diyebiliriz; bu ifade “Lütfen tekrar edin.” anlamına gelir.
Aşağıdaki diyalogda müşteri bir ürünün fiyatını sorar ve kartla ödeme yapar. Здравствуйте! Сколько стоит этот товар? (Zdrastvuyte! Skolko stoit etot tovar?) — “Merhaba! Bu ürün ne kadar?” Satıcı Он стоит сто рублей. (On stoit sto rubley.) der; müşteri de Спасибо. Можно картой? (Spasibo. Mozhno kartoy?) diyerek “Teşekkür ederim. Kartla ödeyebilir miyim?” diye sorar.
Örnek
Çözümlü kullanım: Müşteri mağazaya girer: Здравствуйте! (Zdrastvuyte!) Satıcıya bir ürünü gösterir: Сколько это стоит? (Skolko eto stoit?) Satıcı: Пятьдесят рублей. (Pyatdesyat rubley.) Müşteri: Хорошо, спасибо. (Khorosho, spasibo.) — “Tamam, teşekkür ederim.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: магазин (magazin) kelimesi Türkçedeki “magazin” yani ünlülerle ilgili yayın demektir. Doğrusu: Rusçada магазин (magazin) “mağaza” anlamındadır. Türkçedeki “magazin” kelimesiyle yazılışı benzer olsa da anlamı farklıdır.
- Yanlış: цена (tsena) kelimesi “ürün” demektir. Doğrusu: цена (tsena) “fiyat” anlamındadır. “Ürün” için товар (tovar) kelimesi kullanılır.
- Yanlış: Сколько стоит? (Skolko stoit?) sorusuna yalnızca ürünün adıyla cevap verilir. Doğrusu: Bu soruya fiyatla cevap verilir: Сто рублей. (Sto rubley.) veya tam cümleyle Он стоит сто рублей. (On stoit sto rubley.) denebilir.
- Yanlış: Rusçada касса (kassa) yalnızca kasiyerin adı olarak kullanılır. Doğrusu: касса (kassa) “kasa”dır; kasada çalışan kişi ise кассир (kassir) olarak adlandırılır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta alışveriş konusu, yalnızca kelime ve fiyat sormayla sınırlı kalmaz; beden, renk, miktar ve ürün özellikleri de anlatılır. Öğrenciler indirim sormayı, farklı ödeme biçimlerini ve ürün değiştirme ya da iade etme durumlarını öğrenebilir. Ayrıca fiyatları karşılaştıran daha uzun cümleler kurabilirler: Этот товар дешевле. (Etot tovar deshevle.) — “Bu ürün daha ucuz.” Böylece kısa diyaloglardan daha doğal ve ayrıntılı alışveriş konuşmalarına geçilir.
Özet
Mağaza için магазин (magazin), fiyat için цена (tsena) ve kasa için касса (kassa) kelimelerini öğreniriz. Сколько стоит? (Skolko stoit?) kalıbıyla fiyat sorar, sayılar ve рубль (rubl') kelimesiyle fiyatı anlarız. Raf, sepet, ürün ve ödeme ifadelerini birleştirerek mağazada kısa ve anlaşılır diyaloglar kurabiliriz.