Rusçada fiyat sormak için nesnenin tekil ya da çoğul olmasına göre uygun fiili seçer ve sayıları doğru söyleyerek alışveriş iletişimi kurarız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Temel soru: Fiyatı nasıl sorarız?
Rusçada genel olarak “Bu ne kadar?” demek için Сколько это стоит? (Skólka éta stóit?) kalıbı kullanılır. Сколько (skólka) “ne kadar”, это (éta) “bu” ve стоит (stóit) “fiyatı ...” anlamındadır. Bu kalıp, nesnenin adını söylemeden de kullanılabilir.
Nesnenin adını söylemek istersek Сколько стоит эта куртка? (Skólka stóit éta kúrтka?) yani “Bu mont ne kadar?” diyebiliriz. Эта (éta) dişil bir isimle, этот (étot) eril bir isimle kullanılır. Örneğin этот телефон (étot telefón) “bu telefon”, эта книга (éta kníga) “bu kitap” demektir.
Soruyu kibarlaştırmak için başına Скажите, пожалуйста... (Skajíte, pajálusta...) yani “Lütfen söyler misiniz...” ifadesi getirilebilir. Tam soru şöyle olur: Скажите, пожалуйста, сколько это стоит? (Skajíte, pajálusta, skólka éta stóit?).
Örnek
Mağazada müşteri etiketi gösterir ve sorar: Сколько стоит эта футболка? (Skólka stóit éta futbólka?) Satıcı cevap verir: Она стоит 1500 рублей. (Aná stóit tısáçu pyatsót rubléy.) Anlamı: “Bu tişört ne kadar?” — “1500 ruble.”
2. Tekil ve çoğul ürünlerde стоит ve стоят
Tek bir üründen söz ederken стоит (stóit) kullanılır. Örneğin Сколько стоит хлеб? (Skólka stóit hlep?) “Ekmek ne kadar?”, Сколько стоит книга? (Skólka stóit kníga?) “Kitap ne kadar?” demektir. Burada ürün adı tek bir şeyi veya genel olarak bir ürün türünü gösterebilir.
Birden fazla üründen söz ederken стоят (stóyat) kullanılır. Сколько стоят яблоки? (Skólka stóyat yáblaki?) “Elmalar ne kadar?” ve Сколько стоят эти туфли? (Skólka stóyat éti túfli?) “Bu ayakkabılar ne kadar?” anlamındadır.
Türkçede fiil, tekil ve çoğul özneye göre bu kadar belirgin değişmeyebilir; bu nedenle Rusçada hata yapılabilir. Ürünün adı birden fazla nesne bildiriyorsa стоят (stóyat), tek bir nesne bildiriyorsa стоит (stóit) demeyi alışkanlık hâline getirin.
Örnek
Markette müşteri bir poşet elmayı gösterir: Сколько стоят яблоки? (Skólka stóyat yáblaki?) Kasiyer cevap verir: Яблоки стоят 300 рублей. (Yáblaki stóyat trista rubléy.) Burada “elmalar” çoğul olduğu için hem soruda hem cevapta стоят (stóyat) kullanılmıştır.
3. Sayıları ve para birimini söylemek
Fiyatı söylerken sayıdan sonra çoğu zaman рубль (rubl) “ruble” kelimesinin uygun biçimi kullanılır. A2 düzeyinde kalıbı bütün olarak öğrenmek yararlıdır: Сто рублей. (Sto rubléy.) “Yüz ruble.”, Двести рублей. (Dvésti rubléy.) “İki yüz ruble.”, Пятьсот рублей. (Pyatsót rubléy.) “Beş yüz ruble.”
Daha uzun fiyatlarda sayı ile para birimi arasındaki vurguyu dikkatle dinleyin: Тысяча рублей. (Týsyaça rubléy.) “Bin ruble.” Satıcı fiyatı hızlı söylerse nazikçe tekrar isteyebilirsiniz: Повторите, пожалуйста. (Pavtaríte, pajálusta.) yani “Lütfen tekrar edin.”
Fiyatı anladığınızı kontrol etmek için Правильно? (Právilna?) “Doğru mu?” diyebilir veya duyduğunuz fiyatı tekrar edebilirsiniz. Örneğin Двести рублей? (Dvésti rubléy?) Bu, ses tonuyla soru hâline gelir ve yanlış anlama riskini azaltır.
Örnek
Fırında müşteri sorar: Сколько стоит хлеб? (Skólka stóit hlep?) Satıcı: Сто рублей. (Sto rubléy.) Müşteri duyduğunu doğrular: Сто рублей, правильно? (Sto rubléy, právilna?) Satıcı: Да, правильно. (Da, právilna.) “Evet, doğru.”
4. Mağazada kısa ve kibar diyalog
Alışveriş konuşması genellikle selamlaşma, fiyat sorma, fiyatı değerlendirme ve teşekkür etme adımlarından oluşur. Satıcıya yaklaşırken Здравствуйте! (Zdrástvuyte!) “Merhaba!” diyebilir, ardından Сколько стоит эта матрёшка? (Skólka stóit éta matróşka?) diye sorabilirsiniz.
Fiyat size uygunsa Хорошо, я беру. (Haraşó, ya berú.) “Tamam, alıyorum.” diyebilirsiniz. Fiyatı yüksek bulursanız Это дорого. (Eta dóraga.) “Bu pahalı.” ifadesi kullanılabilir. Daha uygun bir ürün istemek için Есть дешевле? (Yest’ deşévle?) “Daha ucuzu var mı?” sorusu işe yarar.
Kibar iletişimde пожалуйста (pajálusta) “lütfen” veya “buyurun”, спасибо (spasíba) “teşekkürler” ve до свидания (da svidániya) “hoşça kalın” ifadeleri önemlidir. Bu kelimeler fiyat sorusunun kendisini değiştirmez; konuşmanın daha doğal ve saygılı olmasını sağlar.
Örnek
Kısa diyalog: Здравствуйте! Сколько стоит матрёшка? (Zdrástvuyte! Skólka stóit matróşka?) — Она стоит 800 рублей. (Aná stóit vasim´sót rubléy.) — Хорошо, я беру. Спасибо! (Haraşó, ya berú. Spasíba!) Türkçesi: “Merhaba! Matruşka ne kadar?” — “800 ruble.” — “Tamam, alıyorum. Teşekkürler!”
5. Kitapçıda fiyat sorma ve ödeme
Kitapçıda bir kitabın fiyatını sorarken Сколько стоит эта книга? (Skólka stóit éta kníga?) veya kitabı göstererek Сколько это стоит? (Skólka éta stóit?) diyebiliriz. Rusça ders kitabı için русский учебник (rúskiy učébnik) ifadesi kullanılabilir. Örneğin Сколько стоит русский учебник? (Skólka stóit rúskiy učébnik?) “Rusça ders kitabı ne kadar?” demektir.
Satın almaya karar verirsek Я беру эту книгу. (Ya berú étu knígu.) “Bu kitabı alıyorum.” diyebiliriz. Ödeme biçimini sormak için Можно картой? (Mójna kártoy?) “Kartla ödeyebilir miyim?” veya Можно наличными? (Mójna nalíçnımi?) “Nakit ödeyebilir miyim?” denebilir.
Fiyat etiketinde sayı ve para birimi birlikte görülebilir; ancak yazılı biçim ile konuşulan biçim farklı görünebilir. Bu yüzden fiyatı yüksek sesle tekrar etmek, özellikle büyük sayılarda, günlük hayatta yararlı bir iletişim stratejisidir.
Örnek
Kitapçıda müşteri kitabı gösterir: Сколько стоит этот учебник? (Skólka stóit étot učébnik?) Kasiyer: Он стоит 700 рублей. (On stóit semsót rubléy.) Müşteri: Можно картой? (Mójna kártoy?) Kasiyer: Да, конечно. (Da, kaneşna.) “Evet, elbette.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her üründe стоит (stóit) kullanılır. Doğrusu: Tekil ürünlerde стоит (stóit), çoğul ürünlerde стоят (stóyat) kullanılır. Bu nedenle Сколько стоит книга? (Skólka stóit kníga?) ama Сколько стоят книги? (Skólka stóyat knígi?) denir.
- Yanlış: Türkçedeki “kaç para?” kalıbı doğrudan kelime kelime Rusçaya çevrilir. Doğrusu: Temel ve doğal kalıp Сколько это стоит? (Skólka éta stóit?) şeklindedir. Kelime kelime çeviri yapmak yerine bu kalıbı bütün olarak öğrenmek gerekir.
- Yanlış: это (éta) her zaman “o” anlamındadır ve soru içinde kullanılmaz. Doğrusu: это (éta) bağlama göre “bu” anlamında kullanılabilir ve fiyat sorusunda nesneyi göstermek için çok yaygındır: Сколько это стоит? (Skólka éta stóit?).
- Yanlış: Fiyatı anlamadıysak yalnızca sessiz kalmak gerekir. Doğrusu: Tekrar istemek normal ve kibardır: Повторите, пожалуйста. (Pavtaríte, pajálusta.) Ayrıca duyduğunuz fiyatı soru tonuyla tekrarlayabilirsiniz: Двести рублей? (Dvésti rubléy?).
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde fiyat sorma, yalnızca tek bir ürünün fiyatını öğrenmekle sınırlı kalmaz. İndirim, toplam ücret, farklı beden veya renk ve alışveriş miktarı hakkında konuşmayı öğrenirsiniz. Örneğin Сколько стоит всё вместе? (Skólka stóit fsyo vméste?) “Hepsi birlikte ne kadar?” sorusunu kullanabilirsiniz. Ayrıca ürün karşılaştırma, iade ve fiş isteme gibi daha uzun alışveriş diyaloglarına geçebilirsiniz.
Özet
Genel fiyat sorusu için Сколько это стоит? (Skólka éta stóit?) kalıbı kullanılır. Tekil ürünlerde стоит (stóit), çoğul ürünlerde стоят (stóyat) denir; fiyatı söylerken sayıları ve para birimini dikkatle dinlemek gerekir. Kibar selamlaşma, tekrar isteme ve fiyatı doğrulama, gerçek alışveriş iletişimini daha başarılı hâle getirir.