Alışverişte doğru kelimeleri, nezaket kalıplarını ve nesne zamirlerini kullanarak kısa ve anlaşılır bir İtalyanca diyalog kurabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Mağazada temel iletişim
Mağazada konuşmaya selamlaşma ve yardım istemeyle başlayabiliriz. Satıcıya nazikçe seslenmek için Buongiorno! (buoncorno: günaydın veya iyi günler) ve Posso aiutarLa? (posso aiutarlı: size yardım edebilir miyim?) gibi ifadeler kullanılır. Müşteri ise Vorrei una maglietta, per favore. (vorrey malyetta: bir tişört istiyorum, lütfen) diyebilir.
Bir ürün hakkında soru sormak için Quanto costa? (kuanto kosta: ne kadar?) ve çoğul ürünler için Quanto costano? (kuanto kostano: ne kadarlar?) kullanılır. Beden sormak için Avete la taglia M? (avete talya emme: M bedeniniz var mı?) denir. Renk için Avete questo modello in blu? (avete kuesto modello in blu: bu modelin mavisi var mı?) cümlesi kullanılabilir.
Fiyat etiketini okurken costa tek bir ürün için, costano ise birden fazla ürün için kullanılır. È economica. (e ekonomika: o ucuz) ve È cara. (e kara: o pahalı) ifadeleri özellikle dişil bir kıyafet adıyla birlikte kullanılır; çünkü maglietta dişildir. Öğrenci önce ürünün adını, sonra fiyatını söyleyerek kısa ve açık bir konuşma kurmalıdır.
Örnek
Cliente: Buongiorno, quanto costa questa maglietta? (Müşteri: İyi günler, bu tişört ne kadar?) Commesso: Costa quindici euro. (Satış görevlisi: On beş avro.) Cliente: Avete una taglia più grande? (Müşteri: Daha büyük bir bedeniniz var mı?) Commesso: Sì, eccola. (Satış görevlisi: Evet, işte burada.)
Diyalog sırası ve nezaket
Bir alışveriş diyaloğunda genellikle beş adım vardır: selamlaşma, ürün isteme, ürün hakkında bilgi alma, karar verme ve ödeme. Bu sırayı takip etmek konuşmayı düzenli hâle getirir. Müşteri Vorrei provare questa giacca. (vorrey provare kuesta cakka: bu ceketi denemek istiyorum) diyebilir.
Deneme kabinini sormak için Dov’è il camerino? (dove il kamerino: deneme kabini nerede?) ifadesi kullanılır. Ürünü beğenmediğimizde Non mi piace. (non mi pyaçe: hoşuma gitmiyor) veya È troppo grande. (e troppo grande: çok büyük) diyebiliriz. Beğendiğimizde Mi piace. (mi pyaçe: hoşuma gidiyor) ve La prendo. (la prendo: onu alıyorum) ifadeleri işe yarar.
Öğrenciler sınıfta rol yaparken bir öğrenci müşteri, diğeri satış görevlisi olabilir. Müşteri en az üç soru sormalı; satış görevlisi de ürün, beden ve fiyat hakkında kısa cevaplar vermelidir. Konuşma sırasında per favore (lütfen) ve grazie (teşekkürler) kullanmak, diyaloğu daha doğal ve nazik yapar.
Örnek
Cliente: Buongiorno. Vorrei provare questa gonna, per favore. (Müşteri: İyi günler. Bu eteği denemek istiyorum, lütfen.) Commessa: Certo. Il camerino è a destra. (Satış görevlisi: Elbette. Deneme kabini sağda.) Cliente: Mi piace. Quanto costa? (Müşteri: Hoşuma gitti. Ne kadar?) Commessa: Costa venti euro. (Satış görevlisi: Yirmi avro.)
Nesne zamirleri: lo ve la
İtalyancada doğrudan nesne zamirleri, daha önce söylenmiş bir nesnenin yerine geçebilir. Eril tekil bir isim için lo, dişil tekil bir isim için la kullanılır. Örneğin il maglione (il malyone: kazak) eril olduğu için Lo provo. (lo provo: onu deniyorum) deriz; la camicia (la kamiça: gömlek) dişil olduğu için La provo. (la provo: onu deniyorum) deriz.
Zamir çoğunlukla çekimli fiilden önce gelir. Compro il maglione. (Kazağı alıyorum) cümlesi, Lo compro. (Onu alıyorum) biçimine dönüşür. Prendo la camicia. (Gömleği alıyorum) cümlesi ise La prendo. (Onu alıyorum) olur.
Önce ismin cinsiyetini öğrenmek gerekir; yalnızca Türkçedeki onu kelimesini düşünmek yeterli değildir. il cappotto (il kappotto: palto) ve il pantalone (il pantalone: pantolon) için lo kullanılır. la gonna (la gonna: etek) ve la sciarpa (la şarpa: atkı) için la kullanılır.
Örnek
Voglio comprare il maglione. (Kazağı satın almak istiyorum.) cümlesinde il maglione yerine lo gelir: Lo voglio comprare. (Onu satın almak istiyorum.) Voglio comprare la camicia. (Gömleği satın almak istiyorum.) cümlesinde ise doğru biçim La voglio comprare. (Onu satın almak istiyorum.) olur.
İşaret zamirleri: questo ve quello
Questo ve quello bir nesneyi işaret etmek için kullanılır. Yakındaki eril tekil nesne için questo, uzaktaki eril tekil nesne için quello kullanılır. Örneğin Questo è bello. (Bu güzel) ve Quello è troppo caro. (Şu çok pahalı) diyebiliriz.
İsimle birlikte kullanıldığında biçim ismin cinsiyetine göre değişir: questa sciarpa (bu atkı), questo guanto (bu eldiven), quella sciarpa (şu atkı) ve quel guanto (şu eldiven). Bu bölümde amaç, yakındaki ve uzaktaki ürünleri karşılaştırmaktır.
İşaret sözcüğü ile nesne zamiri aynı görevde değildir. Questa sciarpa è morbida. cümlesinde questa bir isimle birlikte kullanılır; La compro. cümlesinde la önce söylenmiş sciarpa kelimesinin yerine geçer. Öğrenci önce ürünü işaret etmeli, sonra zamirle ürün hakkında karar bildirmelidir.
Örnek
Cliente: Quanto costa questa sciarpa? (Müşteri: Bu atkı ne kadar?) Commesso: Costa dieci euro. (Satış görevlisi: On avro.) Cliente: E quanto costa quella? (Müşteri: Peki şu ne kadar?) Commesso: Quella costa otto euro. (Satış görevlisi: Şu sekiz avro.) Cliente: Questa mi piace. La compro. (Müşteri: Bu hoşuma gitti. Onu alıyorum.)
Kasada ödeme ve konuşmayı tamamlama
Kasada müşteri ürünü satış görevlisine verir ve toplam fiyatı öğrenir. Pago con la carta. (pago kon la karta: kartla ödüyorum) ve Pago in contanti. (pago in kontanti: nakit ödüyorum) temel ödeme ifadeleridir. Satış görevlisi Sono venticinque euro. (sono ventiçinkue euro: yirmi beş avro) diyebilir.
Ödeme sırasında Posso avere una borsa? (posso avere una borsa: bir çanta alabilir miyim?) ve Ha bisogno dello scontrino? (a bisogno dello skontrino: fişe ihtiyacınız var mı?) ifadeleri kullanılabilir. Müşteri Sì, grazie. (Evet, teşekkürler) veya No, grazie. (Hayır, teşekkürler) diye cevap verebilir. Sonunda Arrivederci! (arrivederçi: hoşça kalın) denir.
İtalya'da para birimi avrodur; ancak bu derste amaç para hesabından çok ödeme konuşmasını doğru kurmaktır. Öğrenci kasada ürün adını, fiyatı, ödeme biçimini ve teşekkür ifadesini kullanmalıdır. Böylece alışveriş diyaloğu yalnızca ürün seçme bölümünde kalmaz ve gerçek hayattaki gibi tamamlanır.
Örnek
Cliente: Prendo questa camicia. Quanto costa? (Müşteri: Bu gömleği alıyorum. Ne kadar?) Commesso: Sono trenta euro. (Satış görevlisi: Otuz avro.) Cliente: Pago con la carta. (Müşteri: Kartla ödüyorum.) Commesso: Ecco lo scontrino. (Satış görevlisi: İşte fiş.) Cliente: Grazie, arrivederci! (Müşteri: Teşekkürler, hoşça kalın!)
Bütün yapıları birleştirme
İyi bir alışveriş diyaloğunda öğrenci önce mağazadaki durumu belirlemeli, sonra uygun ürünü seçmelidir. Ardından fiyat, beden veya renk sorulmalı; ürün daha önce söylendiyse lo ya da la ile tekrar edilmelidir. Son bölümde ödeme biçimi ve vedalaşma yer alır.
Diyaloğu hazırlarken her öğrencinin farklı bir rolü olabilir: müşteri, satış görevlisi ve gözlemci. Gözlemci, öğrencinin quanto costa, per favore, lo, la, questo veya quello ifadelerini doğru yerde kullanıp kullanmadığını kontrol eder. Daha sonra roller değiştirilir ve aynı konuşma başka bir kıyafetle tekrarlanır.
Telaffuzda c harfi e veya i önünde çoğu zaman ç sesi verir: camicia yaklaşık olarak kamiça okunur. sc birleşimi i önünde ş sesine yaklaşır: sciarpa şarpa gibi okunur. gli sesi Türkçede tam olarak bulunmadığı için maglia kelimesi yaklaşık manya şeklinde söylenebilir; anlaşılır olmak, kusursuz aksandan daha önemlidir.
Örnek
Cliente: Buongiorno, vorrei una camicia. (Müşteri: İyi günler, bir gömlek istiyorum.) Commesso: Certo. Questa è bella e costa venti euro. (Satış görevlisi: Elbette. Bu güzel ve yirmi avro.) Cliente: Posso provarla? (Müşteri: Onu deneyebilir miyim?) Commesso: Sì, certo. (Satış görevlisi: Evet, elbette.) Cliente: Mi piace. La prendo e pago con la carta. (Müşteri: Hoşuma gitti. Onu alıyorum ve kartla ödüyorum.) Commesso: Grazie, arrivederci! (Satış görevlisi: Teşekkürler, hoşça kalın!)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki tek bir onu kelimesi gibi İtalyancada da her ürün için aynı zamir kullanılır. Doğrusu: İtalyancada ismin cinsiyeti önemlidir. il maglione için lo, la camicia için la kullanılır.
- Yanlış: Questo ve lo aynı görevde olan kelimelerdir. Doğrusu: Questo yakındaki bir nesneyi işaret eder ve çoğu zaman isimle birlikte kullanılır. Lo ise daha önce söylenmiş eril tekil nesnenin yerine geçer.
- Yanlış: Her fiyat sorusunda Quanto costano? denir. Doğrusu: Tek bir ürün için Quanto costa?, birden fazla ürün için Quanto costano? kullanılır.
- Yanlış: İtalyancada zamir fiilden sonra gelir. Doğrusu: Bu düzeyde doğrudan nesne zamirleri çoğunlukla fiilden önce gelir: La compro. ve Lo provo.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta öğrenciler li ve le gibi çoğul nesne zamirlerini de öğrenir. Ayrıca mi, ti ve gli gibi kişi zamirleriyle daha uzun alışveriş konuşmaları kurabilirler. Ürün iadesi, değişim, indirim isteme ve kusurlu ürün hakkında konuşma da bu konunun doğal devamıdır. Daha sonra geçmiş zamanda satın alma deneyimini anlatabilirler.
Özet
Alışveriş diyaloğu selamlaşma, ürün seçme, fiyat sorma, ödeme ve vedalaşma adımlarından oluşur. lo ve la daha önce söylenmiş tekil nesnelerin yerine geçerken, questo ve quello nesneleri işaret eder. Doğru zamiri, nezaket ifadesini ve ödeme kalıbını kullanarak günlük hayata uygun kısa bir İtalyanca konuşma kurulabilir.