Gelecek planlarını anlatırken zaman sözcüklerini doğru yere koyarak ne zaman ve ne yapacağımızı açıkça söyleyebiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Konunun anahtar sözcükleri
以后 (yǐhòu) genel olarak bundan sonra, ileride veya gelecekte anlamına gelir. Belirli bir gün söylemek istemediğimizde bu sözcüğü kullanırız. Örneğin 我以后想旅行。 (Wǒ yǐhòu xiǎng lǚxíng.) cümlesi İleride seyahat etmek istiyorum anlamındadır.
下个星期 (xià ge xīngqī) gelecek hafta demektir. 旅行 (lǚxíng) ise seyahat etmek veya seyahat anlamında kullanılır. Bu üç ifadeyi bir araya getirerek gelecek hafta seyahat etme planımızı söyleyebiliriz.
Örnek
Örnek cümle: 我下个星期去旅行。 (Wǒ xià ge xīngqī qù lǚxíng.) Türkçesi: Gelecek hafta seyahate gideceğim. Burada 下个星期 (xià ge xīngqī) zaman bilgisini, 去旅行 (qù lǚxíng) ise eylemi gösterir.
2. 下个星期 ile belirli gelecek zaman
Çincede gelecek zaman için her zaman ayrı bir gelecek zaman eki kullanmak gerekmez. Zaman ifadesi cümlenin başında bulunuyorsa, dinleyen olayın gelecekte gerçekleşeceğini anlar. Bu nedenle 下个星期 (xià ge xīngqī) cümle başında sıkça kullanılır.
Temel sıra genellikle zaman + özne + eylem şeklindedir. Örneğin 下个星期我去旅行。 (Xià ge xīngqī wǒ qù lǚxíng.) cümlesinde önce gelecek hafta, sonra ben, ardından seyahate gitmek gelir. 我下个星期去旅行。 (Wǒ xià ge xīngqī qù lǚxíng.) biçimi de doğrudur.
Örnek
Somut olay: Bir arkadaşınız hafta sonu planınızı soruyor. Şöyle cevap verebilirsiniz: 下个星期我去旅行。 (Xià ge xīngqī wǒ qù lǚxíng.) Türkçesi: Gelecek hafta seyahate gideceğim. Soru-cevap: 你下个星期做什么？ (Nǐ xià ge xīngqī zuò shénme?) — Gelecek hafta ne yapacaksın? 我下个星期去旅行。 (Wǒ xià ge xīngqī qù lǚxíng.) — Gelecek hafta seyahate gideceğim.
3. 以后 ile daha genel gelecek planları
以后 (yǐhòu) belirli bir hafta veya gün vermeden geleceğe gönderme yapar. Türkçedeki bundan sonra ve ileride anlamları arasında bağlama göre değişebilir. Bu yüzden bu sözcük, gelecek hafta gibi kesin bir zamanı değil, daha genel bir zamanı anlatır; bazı cümlelerde bir olaydan sonrasını da gösterebilir.
以后 (yǐhòu) cümlenin başında veya öznenin ardından, eylemden önce gelebilir. 我以后想旅行。 (Wǒ yǐhòu xiǎng lǚxíng.) cümlesinde konuşan kişi ileride seyahat etmek istediğini söyler. İstek bildiren 想 (xiǎng) sözcüğü, konuşanın arzusunu gösterir; bu ifade tek başına planın kesin olduğunu göstermez.
Örnek
Karşılaştırma: 我下个星期去旅行。 (Wǒ xià ge xīngqī qù lǚxíng.) Gelecek hafta seyahate gideceğim; zaman daha belirgindir. 我以后想去旅行。 (Wǒ yǐhòu xiǎng qù lǚxíng.) İleride seyahate gitmek istiyorum; zaman daha geneldir.
4. Planı olumlu ve olumsuz anlatma
Bir planı anlatırken önce zaman ifadesini, sonra kişiyi ve eylemi söylemek anlaşılır bir başlangıçtır. Örneğin 以后我想学习中文。 (Yǐhòu wǒ xiǎng xuéxí Zhōngwén.) cümlesi İleride Çince öğrenmek istiyorum demektir. Burada 想 (xiǎng) istemek veya niyet etmek anlamı verir.
Olumsuz bir plan için çoğu durumda 不 (bù) kullanılır. 我下个星期不去旅行。 (Wǒ xià ge xīngqī bù qù lǚxíng.) Gelecek hafta seyahate gitmeyeceğim anlamındadır. Soru sormak için cümlenin sonuna 吗 (ma) getirilebilir: 你下个星期去旅行吗？ (Nǐ xià ge xīngqī qù lǚxíng ma?)
Örnek
Kısa diyalog: 你以后想做什么？ (Nǐ yǐhòu xiǎng zuò shénme?) — İleride ne yapmak istiyorsun? 我以后想去旅行。 (Wǒ yǐhòu xiǎng qù lǚxíng.) — İleride seyahate gitmek istiyorum. 你下个星期去旅行吗？ (Nǐ xià ge xīngqī qù lǚxíng ma?) — Gelecek hafta seyahate gidecek misin? 不，我下个星期学习。 (Bù, wǒ xià ge xīngqī xuéxí.) — Hayır, gelecek hafta ders çalışacağım.
5. Telaffuz ve sık kullanılan kalıplar
以后 (yǐhòu) sözcüğünde ilk hece üçüncü tondadır; ses önce alçalır, sonra yükselir. İkinci hece dördüncü tondadır ve kısa, belirgin biçimde düşer. Türkçe konuşurken yaklaşık olarak yi-hou diyebiliriz; ancak üçüncü tondaki iniş-çıkış ve dördüncü tondaki düşüşü ayrıca çalışmak gerekir.
下个星期 (xià ge xīngqī) ifadesinde 下 (xià) dördüncü tondadır. 个 (ge) çoğunlukla nötr tonda söylenir. 星期 (xīngqī) sözcüğünün iki hecesi de birinci tondadır; sesler düz ve yüksek tutulur. 旅行 (lǚxíng) sözcüğünde 旅 (lǚ) üçüncü, 行 (xíng) ikinci tondadır; ü sesini Türkçedeki ü sesine benzer biçimde, dudakları yuvarlayarak söylemek telaffuza yardımcı olur.
Örnek
Tekrar kalıbı: 以后去旅行。 (Yǐhòu qù lǚxíng.) — İleride seyahat etmek. 下个星期去旅行。 (Xià ge xīngqī qù lǚxíng.) — Gelecek hafta seyahat etmek. Bu kalıpları önce yavaş, sonra doğal konuşma hızında üç kez sesli söyleyebilirsiniz.
6. Gerçek yaşamda plan konuşması
Günlük yaşamda planlar çoğunlukla kesinlik derecesiyle birlikte anlatılır. Takvimde tarihi belli olan bir etkinlik için 下个星期 (xià ge xīngqī) gibi belirli bir zaman kullanılabilir. Genel veya henüz kesin olmayan bir istek için 以后 (yǐhòu) ve 想 (xiǎng) daha uygundur.
Bir konuşmayı sürdürmek için önce planı söyleyip sonra kısa bir neden ekleyebilirsiniz. Örneğin 我下个星期去旅行，因为我没有课。 (Wǒ xià ge xīngqī qù lǚxíng, yīnwèi wǒ méiyǒu kè.) cümlesi Gelecek hafta seyahate gideceğim, çünkü dersim yok demektir. A2 düzeyinde amaç, uzun açıklamalar yapmak değil, zamanı ve temel planı açıkça ifade etmektir.
Örnek
Somut konuşma: 你下个星期做什么？ (Nǐ xià ge xīngqī zuò shénme?) — Gelecek hafta ne yapacaksın? 我下个星期去旅行。 (Wǒ xià ge xīngqī qù lǚxíng.) — Gelecek hafta seyahate gideceğim. 以后你想去哪儿？ (Yǐhòu nǐ xiǎng qù nǎr?) — İleride nereye gitmek istiyorsun? 我以后想去中国。 (Wǒ yǐhòu xiǎng qù Zhōngguó.) — İleride Çin'e gitmek istiyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: 以后 (yǐhòu) her zaman gelecek hafta demektir. Doğrusu: 以后 (yǐhòu) çoğunlukla bundan sonra veya ileride anlamında genel bir zamanı anlatır; bağlama göre bir olaydan sonrasını da gösterebilir. Gelecek hafta için 下个星期 (xià ge xīngqī) kullanılır.
- Yanlış: Çincede gelecek planı anlatmak için her cümlede özel bir gelecek zaman eki gerekir. Doğrusu: Çincede zaman ifadesi çoğu zaman yeterlidir. 下个星期我去旅行。 (Xià ge xīngqī wǒ qù lǚxíng.) cümlesinde gelecek anlamını 下个星期 (xià ge xīngqī) verir.
- Yanlış: 旅行 (lǚxíng) sözcüğü yalnızca seyahate çıkmak isteyen kişiyi anlatır. Doğrusu: 旅行 (lǚxíng) seyahat etmek veya seyahat anlamında kullanılabilir. Seyahat planını söylemek için 去旅行 (qù lǚxíng) kalıbı da kullanılır.
- Yanlış: Zaman ifadesi cümlenin yalnızca sonunda bulunabilir. Doğrusu: Zaman ifadesi cümlenin başında ya da öznenin ardından gelebilir. 下个星期我去旅行。 (Xià ge xīngqī wǒ qù lǚxíng.) ve 我下个星期去旅行。 (Wǒ xià ge xīngqī qù lǚxíng.) doğrudur.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta gelecek planları daha ayrıntılı biçimde anlatılabilir. Öğrenciler belirli tarihler, saatler, ulaşım araçları ve nedenler ekleyerek daha uzun konuşmalar kurabilir. Ayrıca kesin plan ile istek arasındaki farkı, 想 (xiǎng) gibi istek bildiren yapılar ve bağlama göre farklı ifadelerle inceleyebilirler. Sonraki adım, bir takvim veya gezi programını okuyup buna göre kısa bir diyalog hazırlamaktır.
Özet
下个星期 (xià ge xīngqī) belirli olarak gelecek haftayı, 以后 (yǐhòu) ise daha genel bir geleceği veya bağlama göre bir olaydan sonrasını anlatır. 旅行 (lǚxíng) seyahat etmek veya seyahat anlamındadır ve 去旅行 (qù lǚxíng) kalıbıyla planlarda sık kullanılır. Zaman ifadesini cümlede doğru yere koyup tonlara dikkat ederek gelecek planlarımızı açıkça söyleyebiliriz.