Ajanda ve mesajlardaki tarih, saat, yer ve eylem bilgilerini anlayarak gelecek planlarını Çince okuyabilir, dinleyebilir ve kısa bir plan mesajı yazabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Ajandada zaman bilgilerini bulma
Bir ajanda veya telefon takvimi okunurken önce gün, tarih ve saate bakılır. Çince günleri anlamak için hafta sözcüğünden sonra sayı gelir: 星期一 (xīngqī yī) pazartesi, 星期六 (xīngqī liù) cumartesi demektir. Zaman ifadeleri cümlenin başında da sonunda da bulunabilir; bu nedenle yalnızca tek bir kelimeye değil, bütün cümleye bakmak gerekir.
A2 düzeyinde sık kullanılan zaman ifadeleri şunlardır: 明天 (míngtiān) yarın, 今天晚上 (jīntiān wǎnshang) bu akşam, 下个星期 (xià ge xīngqī) gelecek hafta ve 下午三点 (xiàwǔ sān diǎn) öğleden sonra saat üç. Bir planı ajandaya geçirirken önce zamanı, sonra etkinliği ve yeri not etmek düzenli çalışmayı kolaylaştırır.
Örnek
Ajandada 星期六上午十点去图书馆 (xīngqīliù shàngwǔ shí diǎn qù túshūguǎn) yazıyor. Türkçesi: Cumartesi sabah saat onda kütüphaneye gitmek. Buradan günün cumartesi, zamanın sabah saat on ve etkinliğin kütüphaneye gitmek olduğu anlaşılır.
2. Gelecek planlarını anlatan temel yapılar
Çincede gelecek planı anlatmak için en sık kullanılan yapılardan biri 打算 (dǎsuàn) sözcüğüdür. Bu sözcükten sonra yapılması düşünülen eylem gelir: 我打算学习汉语 (wǒ dǎsuàn xuéxí Hànyǔ) — Çince çalışmayı planlıyorum. 想 (xiǎng) da istek veya plan belirtir: 我想看电影 (wǒ xiǎng kàn diànyǐng) — Film izlemek istiyorum.
Yakın gelecek için 要 (yào) kullanılabilir: 我明天要去学校 (wǒ míngtiān yào qù xuéxiào) — Yarın okula gideceğim. 会 (huì) ise gelecekte gerçekleşmesi beklenen bir durumu anlatabilir: 他下周会来 (tā xià zhōu huì lái) — O gelecek hafta gelecek. Bu yapıların yanında zaman ifadeleri de sıkça kullanılır; sözcüklerin sırası cümle yapısına ve bağlama göre değişebilir.
Örnek
Bir öğrenci arkadaşına şöyle yazıyor: 我星期五晚上打算和朋友吃饭 (wǒ xīngqīwǔ wǎnshang dǎsuàn hé péngyou chīfàn) — Cuma akşamı arkadaşımla yemek yemeyi planlıyorum. Cümlede 星期五晚上 (xīngqīwǔ wǎnshang) zaman bilgisini, 和朋友 (hé péngyou) kiminle yapılacağını, 吃饭 (chīfàn) ise etkinliği gösterir.
3. Plan mesajını okuma
Kısa bir plan mesajını okurken dört soruya cevap aramak yararlıdır: Ne zaman, nerede, kiminle ve ne yapılacak? Örneğin 我们明天下午两点在咖啡店见 (wǒmen míngtiān xiàwǔ liǎng diǎn zài kāfēidiàn jiàn) cümlesinde yarın öğleden sonra saat iki, kafe ve buluşma bilgileri vardır. Mesaj kısa olsa bile bu dört bilgiyi ajandaya ayrı ayrı yazabiliriz.
Mesajlarda selamlama, öneri, kabul etme ve soru sorma kalıpları sık görülür. 你明天有空吗？(nǐ míngtiān yǒu kòng ma?) — Yarın boş musun? sorusuna 有，我有空 (yǒu, wǒ yǒu kòng) — Evet, boşum veya 对不起，我没空 (duìbuqǐ, wǒ méi kòng) — Üzgünüm, boş değilim diye cevap verilebilir. 可以吗？(kěyǐ ma?) ifadesi bir önerinin uygun olup olmadığını sorar.
Örnek
Mesaj: 你好！我们星期日去公园，可以吗？(nǐ hǎo! wǒmen xīngqīrì qù gōngyuán, kěyǐ ma?) — Merhaba! Pazar günü parka gidelim mi, uygun mu? Uygun bir cevap: 可以，上午九点见！(kěyǐ, shàngwǔ jiǔ diǎn jiàn!) — Olur, sabah saat dokuzda görüşelim!
4. Gelecek planını dinleme
Sesli mesaj dinlerken her sözcüğü yazmaya çalışmak yerine anahtar bilgileri yakalamak gerekir. Önce konuşmacının kim olduğuna ve genel konuya, sonra gün, saat, yer ve etkinliğe odaklanılır. Birinci dinlemede genel anlamı, ikinci dinlemede ayrıntıları ve üçüncü dinlemede anladıklarınızı kontrol etmek etkili bir yöntemdir.
Çince dinlemede tonlar anlamı etkileyebilir; ancak A2 düzeyinde önce bağlamdan yararlanmak önemlidir. Zaman ifadeleri ve sayılar genellikle planın iskeletini verir. Pinyin yazımını dinleme kaydıyla eşleştirerek 明天 (míngtiān) ve 下午 (xiàwǔ) gibi sözcükleri tanımaya çalışabilirsiniz.
Örnek
Sesli mesaj: 我明天早上八点去车站，然后坐地铁去学校 (wǒ míngtiān zǎoshang bā diǎn qù chēzhàn, ránhòu zuò dìtiě qù xuéxiào) — Yarın sabah saat sekizde istasyona gideceğim, sonra metroyla okula gideceğim. Not çıkarırken “yarın / 08.00 / istasyon / metro / okul” yazmak yeterlidir.
5. Ulaşım planını ajandayla eşleştirme
Bir gezi veya buluşma planında ulaşım saati, varış saati ve buluşma yeri birlikte düşünülür. 几点的地铁？(jǐ diǎn de dìtiě?) — Saat kaçtaki metro? ve 什么时候到？(shénme shíhou dào?) — Ne zaman varır? soruları bu durumda kullanılır. 先……然后…… (xiān... ránhòu...) — önce..., sonra... yapısı, iki eylemin sırasını açıkça gösterir.
Ajandadaki plan ile ulaşım saatini karşılaştırırken zaman ifadelerini dikkatle okumak gerekir. 早上 (zǎoshang) sabah, 中午 (zhōngwǔ) öğle, 下午 (xiàwǔ) öğleden sonra ve 晚上 (wǎnshang) akşam anlamına gelir. Bir mesajda 八点半 (bā diǎn bàn) yazıyorsa bu saat sekiz buçuktur; 半 (bàn) sözcüğü yarım anlamı verir.
Örnek
Plan: 下午四点在博物馆见 (xiàwǔ sì diǎn zài bówùguǎn jiàn) — Öğleden sonra saat dörtte müzede buluşalım. Ulaşım notu: 三点二十分坐地铁 (sān diǎn èrshí fēn zuò dìtiě) — Saat 3.20'de metroya bin. Öğrenci, müzeye zamanında varmak için metrodan sonra yürüyüş süresini de düşünmelidir.
6. Kendi plan mesajını yazma ve cevaplama
Kısa bir plan mesajı yazarken şu sırayı kullanabiliriz: selamlama, gün ve saat, etkinlik, yer veya kişi, son olarak soru ya da cevap. Örneğin 你好！我星期六下午两点想去看电影。你有空吗？(nǐ hǎo! wǒ xīngqīliù xiàwǔ liǎng diǎn xiǎng qù kàn diànyǐng. nǐ yǒu kòng ma?) — Merhaba! Cumartesi öğleden sonra saat ikide film izlemeye gitmek istiyorum. Boş musun?
Bu konuda hedef, uzun ve karmaşık bir metin yazmak değil, planın temel bilgilerini açıkça iletmektir. Mesajı göndermeden önce gün, saat, yer ve kişi bilgilerinin eksik olup olmadığını kontrol edin. Karşı tarafın planını kabul etmek için 好啊！(hǎo a!) — Olur!, değiştirmek için 可以改到星期天吗？(kěyǐ gǎi dào xīngqītiān ma?) — Pazar gününe değiştirebilir miyiz? denebilir.
Örnek
Somut olay: Elif cumartesi günü saat 14.00'te arkadaşlarıyla film izlemek istiyor. Yazdığı mesaj: 你好！我星期六下午两点打算和你们一起看电影。我们在哪儿见？(nǐ hǎo! wǒ xīngqīliù xiàwǔ liǎng diǎn dǎsuàn hé nǐmen yìqǐ kàn diànyǐng. wǒmen zài nǎr jiàn?) — Merhaba! Cumartesi öğleden sonra saat ikide sizinle birlikte film izlemeyi planlıyorum. Nerede buluşalım?
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki gibi gelecek zaman ekini her fiile eklemek gerekir. Doğrusu: Çincede Türkçedeki gibi zorunlu bir gelecek zaman eki yoktur. Gelecek anlamı çoğu zaman zaman sözcüğüyle veya 要 (yào), 打算 (dǎsuàn), 想 (xiǎng) gibi yapılarla anlaşılır.
- Yanlış: 明天 (míngtiān) sözcüğü cümlenin yalnızca sonunda kullanılabilir. Doğrusu: Zaman ifadesi çoğunlukla cümlenin başında kullanılır: 明天我去学校 (míngtiān wǒ qù xuéxiào) — Yarın okula gidiyorum. Ancak bağlama göre cümlenin başka bir bölümünde de görülebilir.
- Yanlış: 在 (zài) her zaman “-de, -da” anlamında yer bildirir. Doğrusu: Yer bildiren 在学校 (zài xuéxiào) — okulda yapısında yer anlamı vardır. Fakat 在学习 (zài xuéxí) — ders çalışıyor ifadesinde eylemin şu anda sürdüğünü gösterebilir.
- Yanlış: Çince saat söylenirken Türkçedeki sıra aynen kullanılır. Doğrusu: Çincede saat için genellikle sayıdan sonra 点 (diǎn) gelir: 三点 (sān diǎn) — saat üç. Bu nedenle 下午三点 (xiàwǔ sān diǎn) “öğleden sonra saat üç” demektir.
- Yanlış: Bir mesajda yalnızca etkinliği anlamak yeterlidir; gün ve saat önemli değildir. Doğrusu: Planın işe yarayabilmesi için gün, saat, yer ve kişi bilgileri birlikte okunmalıdır. Bu bilgilerden biri eksikse uygun bir soru sorulabilir: 几点？(jǐ diǎn?) — Saat kaçta?
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta öğrenciler yalnızca kısa planları anlamakla kalmayıp neden, süre ve koşul bilgilerini de eklemeye başlar. Daha uzun mesajlarda iki ya da daha fazla etkinliği karşılaştırabilir, plan değişikliğini açıklayabilir ve geçmişteki bir planla gelecek planını ayırabilirler. Ayrıca sesli mesajlarda farklı konuşma hızlarına ve daha doğal günlük ifadelere alışmaları beklenir. Bir sonraki adım, takvim, ulaşım duyurusu ve arkadaş mesajını birleştirerek ayrıntılı bir günlük program hazırlamaktır.
Özet
Ajanda ve plan mesajı okurken önce gün, tarih, saat, yer ve etkinlik bilgilerini bulun. 打算 (dǎsuàn), 想 (xiǎng), 要 (yào) ve 会 (huì) gelecek planlarını anlatmada sık kullanılır. Dinlerken anahtar sözcükleri not edin, mesaj yazarken planı açık ve kısa biçimde düzenleyin.