Gelecek hafta planını Çince yazmak ve anlatmak için gün, zaman, etkinlik ve uygun gelecek planı kalıplarını doğru sırayla kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Gelecek haftadan söz etme
Gelecek haftadan söz etmek için en temel ifade 下周 (xià zhōu) sözcüğüdür. Bu ifade “gelecek hafta” anlamına gelir. Günleri belirtmek için 星期一 (xīngqī yī) pazartesi, 星期二 (xīngqī èr) salı ve 星期三 (xīngqī sān) çarşamba gibi ifadeler kullanılır. Gün adlarında 星期 (xīngqī) “haftanın günü” anlamına gelir; ardından gelen sayı günün sırasını gösterir. Pazar günü için 星期日 (xīngqī rì) veya 星期天 (xīngqī tiān) kullanılır.
Plan cümlesinde önce zaman, sonra kişi, ardından yapılacak iş gelebilir. Örneğin 下周一我去学校。 (Xià zhōu yī wǒ qù xuéxiào.) “Gelecek pazartesi okula gideceğim.” demektir. Burada 下周一 (xià zhōu yī) zaman bilgisidir; 我 (wǒ) “ben”, 去学校 (qù xuéxiào) ise “okula gitmek” anlamındadır. Çince cümlede zaman bilgisini başa almak, planın ne zaman olduğunu hemen gösterir.
Örnek
下周二我去图书馆。 (Xià zhōu èr wǒ qù túshūguǎn.) — Gelecek salı kütüphaneye gideceğim. 下周五我们看电影。 (Xià zhōu wǔ wǒmen kàn diànyǐng.) — Gelecek cuma film izleyeceğiz.
2. Gelecek planı için temel kalıplar
Plan anlatırken 要 (yào), 想 (xiǎng) ve 打算 (dǎsuàn) sık kullanılan yapılardır. 要 (yào) yapılması planlanan, beklenen veya gerekli görülen işi, 想 (xiǎng) kişinin isteğini, 打算 (dǎsuàn) ise kişinin planını anlatır. Bu sözcüklerden sonra fiilin temel biçimi gelir. Örneğin 我下周要学习。 (Wǒ xià zhōu yào xuéxí.) “Gelecek hafta ders çalışacağım.” anlamına gelir.
Temel sıra şu şekilde kurulabilir: zaman + kişi + 要 (yào) veya 打算 (dǎsuàn) + fiil + nesne. Günün bölümünü belirtmek için 上午 (shàngwǔ) “sabah”, 下午 (xiàwǔ) “öğleden sonra”, 晚上 (wǎnshang) “akşam” sözcükleri kullanılabilir. Örneğin 下周三下午我打算做作业。 (Xià zhōu sān xiàwǔ wǒ dǎsuàn zuò zuòyè.) “Gelecek çarşamba öğleden sonra ödev yapmayı planlıyorum.” demektir.
Örnek
下周四我想去公园。 (Xià zhōu sì wǒ xiǎng qù gōngyuán.) — Gelecek perşembe parka gitmek istiyorum. 下周六上午我要打篮球。 (Xià zhōu liù shàngwǔ wǒ yào dǎ lánqiú.) — Gelecek cumartesi sabah basketbol oynayacağım.
3. Haftalık planı yazma
Kısa bir haftalık plan yazarken her satıra bir gün ve o gün yapılacak bir etkinlik yazmak kullanışlıdır. Önce gün veya tarih, sonra zaman, kişi ve etkinlik verilebilir. Kişi her cümlede tekrar edilebilir; ancak konuşmada bağlam belliyse bazı cümlelerde kişi söylenmeden de anlaşılabilir. A2 düzeyinde açık ve kısa cümleler kurmak, uzun ve karmaşık cümleler kurmaktan daha güvenlidir.
Etkinlikleri anlatmak için 上课 (shàngkè) “derse girmek”, 学习 (xuéxí) “ders çalışmak”, 做作业 (zuò zuòyè) “ödev yapmak”, 见朋友 (jiàn péngyou) “arkadaşla buluşmak” ve 休息 (xiūxi) “dinlenmek” kullanılabilir. Bir planın sonunda uygunluk belirtmek için 有时间 (yǒu shíjiān) “zamanı olmak” ifadesi kullanılabilir. Böylece plan yalnızca etkinlikleri değil, boş zamanı da gösterebilir.
Örnek
下周计划 (Xià zhōu jìhuà) — Gelecek hafta planı. 星期一上午我要上课。 (Xīngqī yī shàngwǔ wǒ yào shàngkè.) — Pazartesi sabahı derse gireceğim. 星期三晚上我做作业。 (Xīngqī sān wǎnshang wǒ zuò zuòyè.) — Çarşamba akşamı ödev yapacağım. 星期六我有时间。 (Xīngqī liù wǒ yǒu shíjiān.) — Cumartesi vaktim var.
4. Planı sözlü olarak anlatma ve sorma
Planı bir arkadaşına anlatırken kısa cümleleri sırayla söylemek ve gerektiğinde tekrar etmek anlaşılmayı kolaylaştırır. Arkadaşının planını sormak için 你下周有什么计划？ (Nǐ xià zhōu yǒu shénme jìhuà?) “Gelecek hafta hangi planların var?” denebilir. Belirli bir günü sormak için 你星期五要做什么？ (Nǐ xīngqī wǔ yào zuò shénme?) “Cuma günü ne yapacaksın?” cümlesi kullanılır.
Cevap verirken 我下周要…… (Wǒ xià zhōu yào...) veya 我打算…… (Wǒ dǎsuàn...) ile başlanabilir. Karşıdaki kişinin sözünü anlamadığımızda 请再说一遍。 (Qǐng zài shuō yí biàn.) “Lütfen bir kez daha söyle.” denebilir. Anladığımızı göstermek için 好的。 (Hǎo de.) “Tamam.” veya 我知道了。 (Wǒ zhīdào le.) “Anladım.” ifadeleri kullanılabilir.
Örnek
甲：你下周有什么计划？ (Nǐ xià zhōu yǒu shénme jìhuà?) — A: Gelecek hafta hangi planların var? 乙：我星期二要去图书馆，星期六打算见朋友。 (Wǒ xīngqī èr yào qù túshūguǎn, xīngqī liù dǎsuàn jiàn péngyou.) — B: Salı günü kütüphaneye gideceğim, cumartesi de arkadaşımla buluşmayı planlıyorum. 甲：好的，我知道了。 (Hǎo de, wǒ zhīdào le.) — A: Tamam, anladım.
5. Tekrar, kontrol ve vurgu
Planı yazdıktan sonra tekrar etmek, gün, saat ve etkinlik arasındaki bağlantıyı güçlendirir. Sarı fosforlu kalemle günleri, zaman sözcüklerini veya 要 (yào) ve 打算 (dǎsuàn) gibi plan belirten sözcükleri işaretleyebiliriz. Her cümleyi önce yavaşça okuyup sonra normal hızda söylemek, yazılı plandan sözlü anlatıma geçişi kolaylaştırır.
Kontrol sırasında üç soruya bakılmalıdır: Gün doğru mu, etkinlik doğru mu, sözcüklerin sırası doğru mu? Örneğin 星期四晚上我打算学习汉语。 (Xīngqī sì wǎnshang wǒ dǎsuàn xuéxí Hànyǔ.) cümlesinde gün, günün bölümü, kişi, plan sözcüğü ve etkinlik sıralıdır. Mandarin tonları da kontrol edilmelidir. 要 (yào) dördüncü tonla, 想 (xiǎng) üçüncü tonla ve 打算 (dǎsuàn) üçüncü-dördüncü tonlarla söylenir.
Örnek
星期四晚上我打算学习汉语。 (Xīngqī sì wǎnshang wǒ dǎsuàn xuéxí Hànyǔ.) — Perşembe akşamı Çince çalışmayı planlıyorum. Kontrol: 星期四 (xīngqī sì) gün, 晚上 (wǎnshang) zaman, 我 (wǒ) kişi, 打算 (dǎsuàn) plan, 学习汉语 (xuéxí Hànyǔ) etkinliktir.
6. Uygulama: kendi gelecek hafta planın
Kendi planını oluştururken önce gelecek haftanın en az üç gününü seç. Her gün için bir veya iki etkinlik belirle; okul, ödev, spor, arkadaş, aile ve dinlenme gibi A2 düzeyinde bildiğin sözcükleri kullan. Daha sonra her satırı zaman + kişi + plan sözcüğü + fiil düzeninde yaz. Aynı planı yüksek sesle okuyarak yazma ve konuşma becerilerini birlikte geliştirebilirsin.
Somut bir uygulamada öğrenci pazartesi ders çalışır, çarşamba arkadaşıyla buluşur ve pazar günü dinlenir. Bunu 下周一我要学习。 (Xià zhōu yī wǒ yào xuéxí.), 下周三我要见朋友。 (Xià zhōu sān wǒ yào jiàn péngyou.) ve 下周日我打算休息。 (Xià zhōu rì wǒ dǎsuàn xiūxi.) cümleleriyle anlatabilir. Son adımda bir arkadaşına soru sorup onun cevabındaki gün ve etkinliği tekrar edebilirsin.
Örnek
下周计划 (Xià zhōu jìhuà) — Gelecek hafta planı. 星期一我要学习。 (Xīngqī yī wǒ yào xuéxí.) — Pazartesi ders çalışacağım. 星期三我要见朋友。 (Xīngqī sān wǒ yào jiàn péngyou.) — Çarşamba arkadaşımla buluşacağım. 星期日我打算休息。 (Xīngqī rì wǒ dǎsuàn xiūxi.) — Pazar günü dinlenmeyi planlıyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki gibi önce kişi, sonra gün ve saat söylenmelidir; zaman bilgisini başa almak yanlıştır. Doğrusu: Çincede zaman ifadesi cümlenin başında çok sık kullanılır: 下周一我去学校。 (Xià zhōu yī wǒ qù xuéxiào.) “Gelecek pazartesi okula gideceğim.” Zamanı başa almak, planın ne zaman olduğunu açıkça gösterir.
- Yanlış: 要 (yào) ve 想 (xiǎng) her durumda tamamen aynı anlamdadır. Doğrusu: 要 (yào) daha kesin veya kararlaştırılmış bir planı, 想 (xiǎng) ise isteği anlatabilir. 我要学习。 (Wǒ yào xuéxí.) “Ders çalışacağım.”, 我想学习。 (Wǒ xiǎng xuéxí.) ise “Ders çalışmak istiyorum.” anlamına gelir.
- Yanlış: Gelecek anlamı vermek için her cümlede özel bir gelecek zaman eki kullanılmalıdır. Doğrusu: Çincede zaman sözcüğü ve bağlam çoğu zaman yeterlidir. 下周我去公园。 (Xià zhōu wǒ qù gōngyuán.) cümlesi “Gelecek hafta parka gideceğim.” anlamına gelir; gelecek anlamını 下周 (xià zhōu) verir.
- Yanlış: Çince gün adlarında sayı, Türkçedeki ay adları gibi rastgele seçilebilir. Doğrusu: 星期一 (xīngqī yī) pazartesi, 星期二 (xīngqī èr) salı ve 星期日 (xīngqī rì) pazar demektir. 星期 sözcüğünden sonra gelen sayı günün sırasını gösterir; pazar günü için 日 veya 天 kullanılır. Bu nedenle takvim kontrol edilmelidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta planlar yalnızca bir haftalık değil, hafta sonu, tatil ve daha uzun dönemler için de anlatılabilir. Öğrenciler 因为 (yīnwèi) “çünkü” ve 所以 (suǒyǐ) “bu yüzden” gibi bağlaçlarla planlarının nedenlerini açıklamaya başlayabilir. Ayrıca plan değiştiğinde 但是 (dànshì) “ama” ve 改时间 (gǎi shíjiān) “zamanı değiştirmek” ifadeleri kullanılabilir. Böylece kısa takvim notlarından daha ayrıntılı günlük ve program konuşmalarına geçilir.
Özet
Gelecek hafta planı yazarken gün ve zaman bilgisini, kişi ve etkinlikten önce veya uygun bir zaman konumunda kullanırız. 要 (yào), 想 (xiǎng) ve 打算 (dǎsuàn) planı, isteği veya niyeti anlatmaya yardım eder. Yazılı planı kontrol edip yüksek sesle tekrar etmek, planı bir arkadaşla daha açık ve doğru biçimde paylaşmamızı sağlar.