Pazarda temel Arapça kelimeleri kullanarak ürünün ucuzluğunu, pahalılığını ve miktarını anlayabilir, fiyat sorabilir ve uygun bir pazarlık yapabilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Pazar sözlüğünün üç temel kelimesi
Pazarda ilk olarak üç kelimeyi öğrenelim: رَخِيصٌ (rahîsun) “ucuz”, غَالٍ (ğâlin) “pahalı” ve كِيلُو (kîlû) “kilo”. Bu kelimeler, alışverişte ürünün fiyatını ve miktarını anlatmak için kullanılır. Arapçada sıfatlar çoğu zaman isimden sonra gelir: سِعْرٌ رَخِيصٌ (si‘run rahîsun) “ucuz bir fiyat”.
Bir ürünü gösterirken هَذَا رَخِيصٌ (hâzâ rahîsun) “Bu ucuz.” veya هَذَا غَالٍ (hâzâ ğâlin) “Bu pahalı.” diyebilirsin. Dişil bir isimle, örneğin فَاكِهَةٌ (fâkihetun) “meyve” ile, هَذِهِ رَخِيصَةٌ (hâzihi rahîsatun) “Bu ucuz.” denir. Başlangıç düzeyinde en önemli nokta, sıfatın isme uygun biçimde gelmesidir.
Örnek
Satıcı bir elma kasasını gösterir. Öğrenci: هَذَا رَخِيصٌ (hâzâ rahîsun) — “Bu ucuz.” Satıcı pahalı bir ürün gösterir. Öğrenci: هَذَا غَالٍ (hâzâ ğâlin) — “Bu pahalı.”
2. Miktar sorma ve kilo isteme
Pazarda miktar istemek için كِيلُو (kîlû) kelimesini kullanırız. “Bir kilo elma istiyorum.” demek için أُرِيدُ كِيلُوًا مِنَ التُّفَّاحِ (urîdu kîlûen mina’t-tuffâhi) diyebilirsin. Burada أُرِيدُ (urîdu) “istiyorum”, مِنْ (min) “-den/-dan” ve التُّفَّاحِ (et-tuffâhi) “elma” anlamındadır.
Miktarı değiştirmek için sayı da kullanabilirsin: كِيلُوَانِ مِنَ الْمَوْزِ (kîlûâni mine’l-mevzi) “iki kilo muz” demektir. Satıcıdan miktarı tekrar sormak istersen كَمْ كِيلُوًا تُرِيدُ؟ (kem kîlûen turîdu?) cümlesini duyabilirsin. Bu cümle “Kaç kilo istiyorsun?” anlamına gelir. Telaffuzda uzun ünlülere dikkat et: كِيلُو (kîlû) kelimesindeki “î” ve “û” uzatılır.
Örnek
Müşteri: أُرِيدُ كِيلُوًا مِنَ التُّفَّاحِ (urîdu kîlûen mina’t-tuffâhi) — “Bir kilo elma istiyorum.” Satıcı: حَسَنًا (hasenen) — “Peki.” Müşteri: وَكِيلُوًا مِنَ الْمَوْزِ (ve kîlûen mine’l-mevzi) — “Bir kilo da muz.”
3. Fiyat sorma ve ucuz-pahalı karşılaştırması
Fiyat sormanın temel yolu كَمْ سِعْرُهُ؟ (kem si‘ruhû?) cümlesidir. Bu cümle “Onun fiyatı ne kadar?” anlamına gelir ve erkek dilbilgisel cinsiyetteki bir ürün için kullanılır. Dişil bir ürün için كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si‘ruhâ?) denebilir. Örneğin bir meyveyi gösterip كَمْ سِعْرُ التُّفَّاحِ؟ (kem si‘ru’t-tuffâhi?) diyebilirsin.
Satıcının fiyatı yüksekse السِّعْرُ غَالٍ (es-si‘ru ğâlin) “Fiyat yüksek.” veya daha doğal biçimde هَذَا غَالٍ جِدًّا (hâzâ ğâlin cidden) “Bu çok pahalı.” diyebilirsin. Fiyat uygunsa السِّعْرُ رَخِيصٌ (es-si‘ru rahîsun) “Fiyat düşük.” denir. جِدًّا (cidden) “çok” anlamına gelir ve sıfatı güçlendirir.
Örnek
Müşteri: كَمْ سِعْرُ الْبُرْتُقَالِ؟ (kem si‘ru’l-burtukâli?) — “Portakalın fiyatı ne kadar?” Satıcı: خَمْسَةُ دَرَاهِمَ لِلْكِيلُو (hamsetu derâhima li’l-kîlû) — “Kilosu beş dirhem.” Müşteri: هَذَا رَخِيصٌ (hâzâ rahîsun) — “Bu ucuz.”
4. Kibar pazarlık kalıpları
Pazarlık yaparken ses tonunun kibar olması önemlidir. هَلْ يُمْكِنُ أَنْ تُنْقِصَ السِّعْرَ؟ (hel yumkinu en tunkısa’s-si‘ra?) “Fiyatı düşürebilir misiniz?” anlamına gelir. Daha kısa ve doğal bir istek olarak مِنْ فَضْلِكَ، أَرِيدُ سِعْرًا أَقَلَّ (min fadlike, urîdu si‘ran ekalla) “Lütfen, daha düşük bir fiyat istiyorum.” diyebilirsin. Erkek satıcıya مِنْ فَضْلِكَ (min fadlike), kadın satıcıya مِنْ فَضْلِكِ (min fadliki) denir.
Satıcı kabul ederse حَسَنًا، سَأَبِيعُهُ لَكَ بِسِعْرٍ رَخِيصٍ (hasenen, se’ebî‘uhû leke bi-si‘rin rahîsin) “Peki, onu sana ucuz bir fiyata satacağım.” diyebilir. Kabul etmezse لَا يُمْكِنُ، السِّعْرُ مُنَاسِبٌ (lâ yumkinu, es-si‘ru munâsibun) “Olmaz, fiyat uygun.” cümlesini kullanabilir. Her pazarda pazarlık zorunlu değildir; etiketli mağazalarda çoğu zaman fiyat sabittir.
Örnek
Müşteri: هَذَا غَالٍ جِدًّا (hâzâ ğâlin cidden) — “Bu çok pahalı.” هَلْ يُمْكِنُ أَنْ تُنْقِصَ السِّعْرَ؟ (hel yumkinu en tunkısa’s-si‘ra?) — “Fiyatı düşürebilir misiniz?” Satıcı: نَعَمْ، سَأَبِيعُهُ لَكَ بِسِعْرٍ أَقَلَّ (ne‘am, se’ebî‘uhû leke bi-si‘rin ekalla) — “Evet, sana daha düşük bir fiyata satacağım.”
5. Pazarda kısa bir konuşmayı anlama
Şimdi kelimeleri kısa bir konuşmada birleştirelim. Satıcıya selam vermek için السَّلَامُ عَلَيْكُمْ (es-selâmu aleykum) denir; cevap olarak وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ (ve aleykumu’s-selâm) kullanılır. Ardından ürün, miktar ve fiyat hakkında soru sorabilirsin. A2 düzeyindeki hedef, uzun bir konuşma yapmak değil, ihtiyacını açık ve kibar biçimde anlatmaktır.
Pazar konuşmalarında sayı, ürün adı ve fiyat birlikte duyulabilir. Bu nedenle satıcının لِلْكِيلُو (li’l-kîlû) “kilosu” ifadesini ve دَرَاهِمَ (derâhima) “dirhem” kelimesini tanımak yararlıdır. Bir kelimeyi anlamadığında مِنْ فَضْلِكَ، أَعِدْ (min fadlike, e‘id) “Lütfen tekrar edin.” diyebilirsin. Böylece yanlış miktar alma veya fiyatı yanlış anlama ihtimalin azalır.
Örnek
Müşteri: السَّلَامُ عَلَيْكُمْ (es-selâmu aleykum) — “Selamünaleyküm.” Satıcı: وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ (ve aleykumu’s-selâm) — “Aleykümselam.” Müşteri: أُرِيدُ كِيلُوًا مِنَ الطَّمَاطِمِ (urîdu kîlûen mina’t-tamâtımi) — “Bir kilo domates istiyorum.” Satıcı: السِّعْرُ رَخِيصٌ، ثَلَاثَةُ دَرَاهِمَ (es-si‘ru rahîsun, selâsetu derâhima) — “Fiyat düşük, üç dirhem.” Müşteri: شُكْرًا (şukran) — “Teşekkürler.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “Ucuz” kelimesi her durumda رَخِيص (rahîs) biçiminde, son sesi hiç değiştirilmeden söylenir. Doğrusu: Cümledeki görevine göre son ses değişebilir. Örneğin هَذَا رَخِيصٌ (hâzâ rahîsun) “Bu ucuz.” demektir; dişil isimle هَذِهِ رَخِيصَةٌ (hâzihi rahîsatun) kullanılır.
- Yanlış: “Pahalı” kelimesi Türkçedeki gibi “galı” okunur ve sonundaki ses önem taşımaz. Doğrusu: Temel biçim غَالٍ (ğâlin) şeklindedir; cümle içinde “ğâlin” diye okunur. Bu kelimenin sonundaki “n” sesi, belirsizlik bildiren tenvinin duyulduğu bağlantılı okumada ortaya çıkar; cümle sonunda genellikle söylenmez.
- Yanlış: Arapçada “kilo” kelimesi Türkçedeki gibi kısa “kilo” okunur. Doğrusu: Bu derste kullanılan biçim كِيلُو (kîlû) şeklindedir. “î” ve “û” seslerini biraz uzatarak “kîlû” diye söylemek gerekir.
- Yanlış: Her pazarda pazarlık yapmak zorunludur ve satıcının söylediği ilk fiyat mutlaka değişir. Doğrusu: Pazarlık pazarın ve satıcının uygulamasına bağlıdır. Kibarca هَلْ يُمْكِنُ أَنْ تُنْقِصَ السِّعْرَ؟ (hel yumkinu en tunkısa’s-si‘ra?) diye sorabilirsin; ancak satıcı kabul etmeyebilir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, farklı ürün adları, sayılar, para birimleri ve ölçü ifadeleriyle genişler. Fiyat karşılaştırırken أَرْخَصُ (erhasu) “daha ucuz” ve أَغْلَى (ağlâ) “daha pahalı” gibi karşılaştırma biçimlerini öğrenebilirsin. Ayrıca geçmişte yaptığın bir alışverişi anlatabilir, toplam fiyatı ve aldığın ürünleri birkaç cümleyle açıklayabilirsin. Bir sonraki adım, pazardaki kısa konuşmayı market, restoran ve çevrim içi alışveriş durumlarına taşımaktır.
Özet
Pazar alışverişinde رَخِيصٌ (rahîsun) “ucuz”, غَالٍ (ğâlin) “pahalı” ve كِيلُو (kîlû) “kilo” kelimeleri temel araçlardır. كَمْ سِعْرُهُ؟ (kem si‘ruhû?) ile fiyat sorabilir, أُرِيدُ كِيلُوًا (urîdu kîlûen) ile miktar isteyebilirsin. Kibar bir ses tonuyla konuştuğunda pazarda ihtiyacını daha açık ve güvenli biçimde anlatırsın.