Alışverişte bir nesnenin fiyatını sormak ve onu istediğimizi söylemek için Arapçada nesnenin cinsiyetine uygun bitişik zamirleri kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Nesne zamirleri: onu demek
Arapçada nesne zamiri, bir ismin yerine geçer ve çoğu zaman kelimenin sonuna bitişir. Eril bir nesne için ـهُ (hu) (onu/onun), dişil bir nesne için ـهَا (hâ) (onu/onun) kullanılır. Örneğin أُرِيدُهُ (urîduhu) (Onu istiyorum) eril bir nesne, أُرِيدُهَا (urîduhâ) (Onu istiyorum) ise dişil bir nesne için söylenir.
Zamir seçimi konuşmanın anlamını açıklaştırır. أُرِيدُ (urîdu) (İstiyorum) dediğimizde ne istediğimiz belli olmayabilir; أُرِيدُهُ (urîduhu) (Onu istiyorum) veya أُرِيدُهَا (urîduhâ) (Onu istiyorum) dediğimizde ürünün daha önce konuşulduğu anlaşılır. Telaffuzda ـهُ (hu) bölümünü kısa “hu”, ـهَا (hâ) bölümünü ise uzun “hâ” gibi okuyun.
Örnek
Satıcı bir kahve ibriğini gösteriyor. هَذِهِ دَلَّةٌ. أُرِيدُهَا. (hâzihi dallatun. urîduhâ.) (Bu bir kahve ibriğidir. Onu istiyorum.) Burada دَلَّةٌ (dallatun) (kahve ibriği) dişil kabul edildiği için هَا (hâ) kullanılmıştır.
2. Fiyat sorma: كَمْ سِعْرُهُ؟
Bir ürünün fiyatını sormak için temel kalıp كَمْ سِعْرُهُ؟ (kem si'ruhu?) (Onun fiyatı ne kadar?) şeklindedir. Ürün dişil bir isimse كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si'ruhâ?) (Onun fiyatı ne kadar?) denir. كَمْ (kem) (kaç/ne kadar) soru kelimesidir; سِعْرٌ (si'run) (fiyat) ise “fiyat” anlamına gelir.
Fiyat sorarken ürünün adını da söyleyebiliriz. Örneğin كَمْ سِعْرُ الْحَقِيبَةِ؟ (kem si'ru'l-hakîbati?) (Çantanın fiyatı ne kadar?) cümlesinde ürün adı tekrar edilmiştir. Daha sonra aynı ürünü göstermek veya istemek için أُرِيدُهَا (urîduhâ) (Onu istiyorum) denebilir. Arapçada fiyatı sorulan ürün dişil olduğu için zamir de dişil olur.
Örnek
Öğrenci çantayı gösterir: كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si'ruhâ?) (Onun fiyatı ne kadar?) Satıcı cevap verir: سِعْرُهَا خَمْسُونَ لِيرَةً. (si'ruhâ hamsûne lîratan.) (Onun fiyatı elli liradır.) Öğrenci: أُرِيدُهَا، مِنْ فَضْلِكَ. (urîduhâ, min fadlika.) (Onu istiyorum, lütfen.)
3. Eril ve dişil ürünleri ayırt etme
Arapçada bazı isimler dişildir ve çoğu zaman sonunda yuvarlak te veya açık te bulunur. حَقِيبَةٌ (hakîbatun) (çanta), صِينِيَّةٌ (sîniyyatun) (tepsi) ve مِبْخَرَةٌ (mibkharatun) (tütsü kabı) dişil isimlerdir. Bu isimlere gönderme yaparken هَا (hâ) kullanılır: أُرِيدُهَا (urîduhâ) (Onu istiyorum).
Bazı isimler ise belirgin bir dişil ek taşımadan eril olabilir. فَانُوسٌ (fânûsun) (fener) ve كِتَابٌ (kitâbun) (kitap) bu tür kelimelere örnektir. Bu nesneler için هُ (hu) kullanılır: أُرِيدُهُ (urîduhu) (Onu istiyorum) ve كَمْ سِعْرُهُ؟ (kem si'ruhu?) (Onun fiyatı ne kadar?). Yeni bir kelime öğrenirken onun eril mi dişil mi olduğunu da öğrenmek önemlidir.
Örnek
Tepsi dişildir: هَذِهِ صِينِيَّةٌ. كَمْ سِعْرُهَا؟ (hâzihi sîniyyatun. kem si'ruhâ?) (Bu bir tepsidir. Onun fiyatı ne kadar?) Fener eril kabul edilir: هَذَا فَانُوسٌ. أُرِيدُهُ. (hâzâ fânûsun. urîduhu.) (Bu bir fenerdir. Onu istiyorum.)
4. Fiyat söyleme ve pazarlık
Satıcı fiyatı söylerken سِعْرُهُ ... (si'ruhu ...) (Onun fiyatı ...) veya dişil ürünlerde سِعْرُهَا ... (si'ruhâ ...) (Onun fiyatı ...) kalıbını kullanabilir. Örneğin سِعْرُهُ مِئَةُ لِيرَةٍ. (si'ruhu mi'atu lîratin.) (Onun fiyatı yüz liradır.) cümlesinde fener gibi eril bir nesne için هُ (hu) kullanılmıştır. Sayıdan sonra para birimini söylemek, alışverişte yanlış anlamayı önler.
Pazarlık yapmak için nazik ifadeler kullanmak gerekir. هَلْ هُنَاكَ خَصْمٌ؟ (hel hunâke hasmun?) (İndirim var mı?) veya هَلْ يُمْكِنُ تَخْفِيضُ السِّعْرِ؟ (hel yumkinu tahfîdu's-si'ri?) (Fiyatı düşürmek mümkün mü?) denebilir. Satıcı olumlu cevap verirse حَسَنًا، أُرِيدُهُ. (hasenen, urîduhu.) (Tamam, onu istiyorum.) diyebiliriz. Pazarlık her yerde aynı biçimde yapılmadığı için saygılı bir ton önemlidir.
example
Örnek
Öğrenci: كَمْ سِعْرُهُ؟ (kem si'ruhu?) (Onun fiyatı ne kadar?) Satıcı: سِعْرُهُ ثَلَاثُونَ لِيرَةً. (si'ruhu selâsûne lîratan.) (Onun fiyatı otuz liradır.) Öğrenci: هَلْ هُنَاكَ خَصْمٌ؟ (hel hunâke hasmun?) (İndirim var mı?) Satıcı: نَعَمْ، خَمْسُ لِيرَاتٍ. (na'am, hamsu lîrâtin.) (Evet, beş lira.)
5. Kısa alışveriş diyaloğu kurma
Alışveriş konuşması genellikle selamlaşma, fiyat sorma, indirim isteme ve satın alma adımlarından oluşur. Tütsü kabı için مِبْخَرَةٌ (mibkharatun) (tütsü kabı) dişil olduğu için كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si'ruhâ?) (Onun fiyatı ne kadar?) ve أُرِيدُهَا (urîduhâ) (Onu istiyorum) ifadeleri kullanılır. Cümleleri kısa tutmak, gerçek konuşmada anlaşılmayı kolaylaştırır.
Bir ürünü ilk kez söylerken adını, daha sonra ise zamiri kullanmak iyi bir yöntemdir. Örneğin önce أُرِيدُ مِبْخَرَةً. (urîdu mibkharatan.) (Bir tütsü kabı istiyorum.) denir; sonra كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si'ruhâ?) (Onun fiyatı ne kadar?) diye sorulur. Ürünü satın alırken سَآخُذُهَا. (sa'âhuzuhâ.) (Onu alacağım.) denebilir. Bu kalıplar farklı pazar ve mağaza ürünlerine uyarlanabilir.
Örnek
Öğrenci: السَّلَامُ عَلَيْكُمْ. أُرِيدُ مِبْخَرَةً. (es-selâmu aleykum. urîdu mibkharatan.) (Selamünaleyküm. Bir tütsü kabı istiyorum.) Satıcı: تَفَضَّلْ. (tafaddal.) (Buyurun.) Öğrenci: كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si'ruhâ?) (Onun fiyatı ne kadar?) Satıcı: سِعْرُهَا سِتُّونَ لِيرَةً. (si'ruhâ sittûne lîratan.) (Onun fiyatı altmış liradır.) Öğrenci: حَسَنًا، سَآخُذُهَا. (hasenen, sa'âhuzuhâ.) (Tamam, onu alacağım.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her ürün için هُ (hu) kullanılır. Doğrusu: Doğru değildir. Eril nesneler için هُ (hu), dişil nesneler için هَا (hâ) kullanılır. فَانُوسٌ (fânûsun) için أُرِيدُهُ (urîduhu), حَقِيبَةٌ (hakîbatun) için أُرِيدُهَا (urîduhâ) denir.
- Yanlış: أُرِيدُهُ (urîduhu) yalnızca “onun” demektir. Doğrusu: Bu yapı fiile bitişen nesne zamiridir ve “onu istiyorum” anlamına gelir. “Onun fiyatı” demek için سِعْرُهُ (si'ruhu) denir; burada zamir bir isme bağlanmıştır.
- Yanlış: كَمْ سِعْرُهُ؟ (kem si'ruhu?) her ürün için değişmeden kullanılır. Doğrusu: Ürün dişilse كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si'ruhâ?) denir. Zamir, fiyat kelimesine değil, fiyatı sorulan ürüne gönderme yapar.
- Yanlış: Pazarlıkta doğrudan emir vermek en uygun yoldur. Doğrusu: Alışverişte nazik ifadeler tercih edilir. هَلْ هُنَاكَ خَصْمٌ؟ (hel hunâke hasmun?) (İndirim var mı?) ifadesi, kaba bir emir cümlesinden daha uygundur.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta nesne zamirleri daha fazla kişiyle ve farklı zamanlarla kullanılabilir. Örneğin erkek bir muhataba “Bana onu göster” anlamındaki أَرِنِيهِ (arinîhi) (Onu bana göster) gibi daha uzun yapılara geçilebilir. Ayrıca alışverişte renk, beden, malzeme ve miktar sorma çalışmaları yapılır: هَلْ لَدَيْكُمْ لَوْنٌ آخَرُ؟ (hel ledeykum levnun âharu?) (Başka bir renginiz var mı?). Böylece tek cümlelik fiyat soruları, daha doğal ve ayrıntılı diyaloglara dönüşür.
Özet
Eril nesneler için هُ (hu), dişil nesneler için هَا (hâ) kullanılır. Fiyat sormada كَمْ سِعْرُهُ؟ (kem si'ruhu?) ve كَمْ سِعْرُهَا؟ (kem si'ruhâ?), ürün istemede ise أُرِيدُهُ (urîduhu) ve أُرِيدُهَا (urîduhâ) temel kalıplardır. Ürünün cinsiyetine dikkat etmek ve pazarlıkta nazik ifadeler kullanmak anlaşılır bir alışveriş konuşması sağlar.