Restoranda nazikçe menü istemek, yemek seçmek, sipariş vermek ve hesabı talep etmek için kısa ve kullanışlı Rusça kalıplar kullanılır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Menü istemek
Restoranda ilk ihtiyacımız genellikle menüdür. Günlük ve kısa bir ifade olarak Можно меню? (mojno menyu?) kullanılabilir. Bu ifade kelime kelime “Menü mümkün mü?” anlamına gelse de Türkçede “Menü alabilir miyim?” gibi anlaşılır. Daha nazik olmak için sonuna пожалуйста (pajalusta) ekleyebiliriz: Можно меню, пожалуйста? (mojno menyu, pajalusta?).
Rusçada меню (menyu) sözcüğü değişmeyen bir isimdir. Bu nedenle farklı hâllerde biçimi değişmez; başlangıç düzeyinde bu sözcüğü kalıp olarak öğrenmek yeterlidir. Garson menüyü getirdiğinde teşekkür etmek için Спасибо (spasibo) denir. Menü gelmezse Можно меню? (mojno menyu?) cümlesini sakin biçimde tekrar edebiliriz.
Örnek
— Можно меню, пожалуйста? (— Mojno menyu, pajalusta?) — Конечно. (— Kaneçna.) — Спасибо. (— Spasibo.) Türkçesi: “Menü alabilir miyim, lütfen?” — “Elbette.” — “Teşekkürler.”
2. Menüden yemek ve içecek seçmek
Menüyü inceledikten sonra yemek adlarını ve fiyatları karşılaştırırız. Bir şeyi anlamadığımızda Что это? (şto eto?) diyebiliriz; anlamı “Bu nedir?” demektir. Garsondan açıklama istemek için Что в этом блюде? (şto v etom blyude?) kalıbı kullanılabilir. Bu cümle “Bu yemekte ne var?” anlamına gelir.
Bir yemeğin fiyatını sormak için Сколько стоит? (skolko stoit?) denir. Belirli bir yemeği göstererek Сколько стоит этот суп? (skolko stoit etot sup?) diyebiliriz. “Bu çorba ne kadar?” anlamındaki bu kalıpta этот (etot) sözcüğü eril bir isim olan суп (sup) ile kullanılmıştır. A2 düzeyinde en önemli hedef, fiyatı anlayıp siparişe geçebilmektir.
Örnek
— Что это? (— Şto eto?) — Это салат. (— Eto salat.) — Сколько стоит этот салат? (— Skolko stoit etot salat?) — Триста рублей. (— Trista rubley.) Türkçesi: “Bu nedir?” — “Bu salata.” — “Bu salata ne kadar?” — “Üç yüz ruble.”
3. Sipariş vermek
Sipariş verirken en kullanışlı kalıplardan biri Я буду... (ya budu...) ifadesidir. Bu yapı “... alacağım” veya restoranda doğal biçimde “... istiyorum” anlamına gelir. Örneğin Я буду суп. (ya budu sup.) “Çorba alacağım” demektir. Birden fazla ürün söylerken cümleleri kısa tutmak iletişimi kolaylaştırır: Я буду суп и чай. (ya budu sup i çay.).
Başka bir yaygın kalıp Мне, пожалуйста,... (mnye, pajalusta,...) ifadesidir. Bu yapı “Bana lütfen ...” anlamına gelir ve nazik bir sipariş biçimidir. Мне, пожалуйста, салат и воду. (mnye, pajalusta, salat i vodu.) cümlesi “Lütfen bana salata ve su verin.” anlamına gelir. Garson siparişi yazarken ürünleri yavaşça söylemek, gerekirse tekrar etmek ve sonunda Спасибо (spasibo) demek uygundur.
Örnek
— Что вы будете? (— Şto vy budete?) — Я буду борщ и чай, пожалуйста. (— Ya budu borş i çay, pajalusta.) — Хорошо. (— Haraşo.) Türkçesi: “Ne alırsınız?” — “Lütfen borş ve çay alacağım.” — “Tamam.”
4. Bir yemeği göstererek sipariş vermek
Menüdeki bir yemeğin adını okuyamıyorsak onu parmağımızla gösterip sipariş verebiliriz. Bunun için Мне, пожалуйста, это. (mnye, pajalusta, eto.) denebilir. Anlamı “Bana lütfen bunu”dur. Daha açık olmak için yemeğin adını da söyleyebiliriz: Мне, пожалуйста, это блюдо. (mnye, pajalusta, eto blyudo.).
Siparişin doğru alınıp alınmadığını kontrol etmek için garsonun tekrarını dinleriz. Bir şeyi istemediğimizi belirtmek için başlangıç düzeyinde Нет, спасибо. (nyet, spasibo.) kullanılabilir. Örneğin garson ekmek önerirse bu cümleyle nazikçe reddedebiliriz. Bir isteği belirtirken ses tonunun sakin ve nazik olması, doğru kelimeler kadar önemlidir.
Örnek
— Мне, пожалуйста, это блюдо. (— Mnye, pajalusta, eto blyudo.) — Суп? (— Sup?) — Да, суп. (— Da, sup.) Türkçesi: “Lütfen bana bu yemeği verin.” — “Çorba mı?” — “Evet, çorba.”
5. Hesap istemek ve ödemeye geçmek
Yemek bittikten sonra hesap istemek için en temel kalıp Счёт, пожалуйста. (şçyot, pajalusta.) ifadesidir. Anlamı “Hesap lütfen”dir. Buradaki счёт (şçyot) sözcüğünün başındaki sesler Türkçe için zor olabilir; yumuşak ve kısa söylemeye çalışmak yeterlidir. Daha uzun bir cümle olarak Можно счёт, пожалуйста? (mojno şçyot, pajalusta?) da kullanılabilir.
Hesap geldiğinde toplam tutarı anlamazsak Сколько? (skolko?) diye sorabiliriz. Kartla ödemek için Можно картой? (mojno kartoy?) denir; bu ifade “Kartla ödeyebilir miyim?” anlamına gelir. Nakit ödemek için Наличными. (naliçnımi.) sözcüğü kullanılabilir. Ödeme yöntemleri restorana göre değişebileceği için önce sormak iyi bir alışkanlıktır.
Örnek
— Счёт, пожалуйста. (— Şçyot, pajalusta.) — Конечно. (— Kaneçna.) — Можно картой? (— Mojno kartoy?) — Да. (— Da.) Türkçesi: “Hesap lütfen.” — “Elbette.” — “Kartla ödeyebilir miyim?” — “Evet.”
6. Baştan sona kısa restoran konuşması
Bir restoran konuşması genellikle selamlaşma, menü isteme, seçim yapma, sipariş verme ve hesap isteme adımlarından oluşur. Her adımda uzun cümlelere gerek yoktur. Önemli olan, isteğimizi anlaşılır ve nazik biçimde söylemek, karşı tarafı dinlemek ve anlamadığımızda tekrar istemektir.
Aşağıdaki konuşmada A müşteriyi, B garsonu gösterir. Пожалуйста, повторите. (pajalusta, pavtarite.) “Lütfen tekrar edin” demektir. Bu kalıp, özellikle fiyatı veya garsonun söylediği yemek adını anlamadığımızda kullanılır. Konuşmayı ezberlemek yerine kalıpları değiştirerek yeni durumlar oluşturmalıyız.
Örnek
— Здравствуйте! Можно меню, пожалуйста? (— Zdrastvuyte! Mojno menyu, pajalusta?) — Конечно. (— Kaneçna.) — Мне, пожалуйста, суп и воду. (— Mnye, pajalusta, sup i vodu.) — Хорошо. (— Haraşo.) — Счёт, пожалуйста. (— Şçyot, pajalusta.) Türkçesi: “Merhaba! Menü alabilir miyim, lütfen?” — “Elbette.” — “Lütfen bana çorba ve su verin.” — “Tamam.” — “Hesap lütfen.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Можно меню? (mojno menyu?) cümlesi kaba ve yanlış bir cümledir. Doğrusu: Bu ifade kısa ve günlük bir kalıptır; restoranda anlaşılır. Daha nazik olmak için Можно меню, пожалуйста? (mojno menyu, pajalusta?) denebilir.
- Yanlış: “Ben çorba istiyorum” demek için her zaman Я хочу суп. (ya haçu sup.) kullanılmalıdır. Doğrusu: Я хочу суп. (ya haçu sup.) dil bilgisi bakımından anlaşılır; ancak sipariş verirken Я буду суп. (ya budu sup.) veya Мне, пожалуйста, суп. (mnye, pajalusta, sup.) daha doğal ve kullanışlı kalıplardır.
- Yanlış: Счёт (şçyot) sözcüğü Türkçedeki “sayı” anlamıyla aynı biçimde kullanılır. Doğrusu: Restoranda счёт (şçyot) “hesap” anlamına gelir. Bu nedenle Счёт, пожалуйста. (şçyot, pajalusta.) dediğimizde garsondan ödeme hesabını isteriz.
- Yanlış: Rusçada “lütfen” yalnızca cümlenin başında kullanılabilir. Doğrusu: Пожалуйста (pajalusta) cümlenin başında veya sonunda kullanılabilir. Siparişlerde Мне, пожалуйста, чай. (mnye, pajalusta, çay.) ve Можно меню, пожалуйста? (mojno menyu, pajalusta?) gibi kullanımlar doğaldır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, yalnızca sipariş vermekten çıkarak özel istekleri belirtmeye doğru ilerler. Örneğin acısız yemek istemek, alerji belirtmek, başka bir içecek seçmek veya hesabı arkadaşlarla paylaşmak çalışılabilir. Öğrenciler garsonun daha uzun sorularını anlamaya ve geçmişte ne yediklerini anlatmaya başlayabilir. Ayrıca farklı restoran türlerinde kullanılan daha resmî ve daha samimi konuşma biçimleri karşılaştırılabilir.
Özet
Menü istemek için Можно меню, пожалуйста? (mojno menyu, pajalusta?), sipariş vermek için Я буду... (ya budu...) veya Мне, пожалуйста,... (mnye, pajalusta,...) kalıpları kullanılır. Hesap istemenin temel yolu Счёт, пожалуйста. (şçyot, pajalusta.) demektir. Kısa, nazik ve anlaşılır cümleler kurarak Rusça bir restoran konuşmasını baştan sona sürdürebiliriz.