Bir kişiyi Rusça tanıtırken ülkesini, milliyetini ve mesleğini kısa, doğru ve anlaşılır cümlelerle söyleyebiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Ülke söyleme: Nerelisin?
Rusçada bir kişinin nereli olduğunu söylemek için en kullanışlı kalıp Я из ... (Ya iz ...) ifadesidir. Buradaki из (iz) sözcüğü “-den, -dan” anlamı verir. Ülke adları bu kalıpta biçim değiştirebilir: Турция (Turtsiya) “Türkiye” iken “Türkiye’den” demek için из Турции (iz Turtsii) deriz.
Soru sormak için Откуда ты? (Atkuda tı?) yani “Nerelisin?” kalıbı kullanılabilir. Daha kibar ve resmî bir soru için Откуда вы? (Atkuda vı?) denir. A1 düzeyinde kısa bir tanıtım için ad, ülke, milliyet ve meslek bilgilerini art arda söylemek yeterlidir.
Örnek
— Откуда ты? (Atkuda tı?) — Я из Турции. (Ya iz Turtsii.) Türkçesi: “— Nerelisin? — Türkiye’denim.” Меня зовут Элиф. (Menya zavut Elif.) Я из Турции. (Ya iz Turtsii.) Türkçesi: “Benim adım Elif. Türkiye’denim.”
2. Milliyet söyleme: Hangi millettensin?
Ülke adı ile milliyet adı aynı şey değildir. Örneğin ülke Франция (Frantsiya), Fransız erkek француз (frantsuz), Fransız kadın ise француженка (frantsujenka) olur. Rusçada kişinin cinsiyetine göre bazı milliyet adları değişir; bu nedenle konuşan kişinin erkek mi kadın mı olduğuna dikkat etmek gerekir.
Milliyet belirtmek için Я турок. (Ya turok.) “Ben Türk erkeğiyim” ve Я турчанка. (Ya turçanka.) “Ben Türk kadınıyım” denebilir. Bir kişiyi tanıtırken Он француз. (On frantsuz.) “O Fransız erkek” veya Она француженка. (Ana frantsujenka.) “O Fransız kadın” kullanılabilir. Он (On) “o, erkek” ve она (ana) “o, kadın” anlamındadır; telaffuzda она (ana) sözcüğünün ilk sesi çoğu zaman “a” gibi duyulur.
Örnek
— Ты француз? (Tı frantsuz?) — Нет, я турок. (Nyet, ya turok.) Türkçesi: “— Fransız mısın? — Hayır, Türküm.” Bir kadın konuşuyorsa Нет, я турчанка. (Nyet, ya turçanka.) denir. Resimdeki aşçı için Она француженка. Она повар. (Ana frantsujenka. Ana povar.) “O Fransız. O aşçı.” cümleleri kurulabilir.
3. Meslek söyleme: Ne iş yapıyorsun?
Rusçada meslek tanıtmak için çoğu zaman “Ben ...” yapısı kullanılır: Я врач. (Ya vraç.) “Ben doktorum”, Я учитель. (Ya uçityel.) “Ben öğretmenim” ve Я инженер. (Ya injener.) “Ben mühendisim.” Rusçada bu kısa cümlelerde Türkçedeki “-im” eki gibi ayrı bir ek kullanılmaz; kişi zamiri ve meslek adı yeterlidir.
Bazı meslek adları kadın ve erkek için farklı biçim alabilir. Erkek öğretmen учитель (uçityel), kadın öğretmen учительница (uçityelnitsa) olabilir. Erkek futbolcu футболист (futbolist), kadın futbolcu футболистка (futbolistka) olur. Врач (vraç) ve инженер (injener) ise konuşma düzeyinde kadın ve erkek için de kullanılabilir: Она врач. (Ana vraç.)
Örnek
— Кто ты? (Kto tı?) — Я инженер. (Ya injener.) Türkçesi: “— Sen kimsin / ne iş yapıyorsun? — Mühendisim.” Alman mühendis için Он немец. Он инженер. (On nemets. On injener.) denebilir. Türkçesi: “O Alman. O mühendis.” Burada Германия (Germaniya) ülke, немец (nemets) erkek milliyet adıdır.
4. Ülke, milliyet ve mesleği birleştirme
Kısa tanıtım yazarken bilgileri düzenli bir sırayla vermek anlaşılmayı kolaylaştırır: önce ad, sonra ülke, sonra milliyet ve meslek. Örneğin Меня зовут Рафаэль. (Menya zavut Rafael.) Я из Бразилии. (Ya iz Brazilii.) Я бразилец. (Ya braziliets.) Я футболист. (Ya futbolist.) cümleleri “Benim adım Rafael. Brezilya’danım. Brezilyalıyım. Futbolcuyum.” anlamına gelir.
Kadın ve erkek biçimlerini karıştırmamak önemlidir. Brezilyalı erkek бразилец (braziliets), Brezilyalı kadın бразильянка (brazil-yanka) olur. Kadın futbolcu için футболистка (futbolistka) sözcüğü kullanılabilir. Ancak A1 düzeyinde en önemli hedef, ülke bilgisi ile meslek bilgisini doğru ve anlaşılır bir biçimde birleştirmektir.
Örnek
— Откуда вы? (Atkuda vı?) — Я из Бразилии. (Ya iz Brazilii.) Я бразильянка. (Ya brazil-yanka.) Я футболистка. (Ya futbolistka.) Türkçesi: “— Nerelisiniz? — Brezilya’danım. Brezilyalıyım. Futbolcuyum.” Bu metin, bir sınıf sunumunda veya kısa konuşmada kullanılabilir.
5. Kısa tanıtım metni yazma ve konuşma
Kısa bir Rusça tanıtım metni yazmadan önce üç soruya cevap verilebilir: Adım ne, hangi ülkedenim, ne iş yapıyorum? Bu cevaplar kısa cümlelere dönüştürülür. İtalya için Италия (İtalya), İtalyan erkek için итальянец (italyanets), İtalyan kadın için итальянка (italyanka) kullanılır.
Meslek tanıtımında Я повар. (Ya povar.) “Ben aşçıyım” cümlesi kullanılabilir. Rusçada meslek adının önüne Türkçedeki “bir” anlamında her zaman ayrı bir sözcük koymak gerekmez. Konuşurken cümleler arasında kısa duraklamalar yapmak, ülke ve meslek sözcüklerini belirgin söylemek ve özellikle я (ya) zamirini unutmamak anlaşılmayı artırır.
Örnek
Меня зовут Анна. (Menya zavut Anna.) Я из Италии. (Ya iz İtalii.) Я итальянка. (Ya italyanka.) Я повар. (Ya povar.) Türkçesi: “Benim adım Anna. İtalya’danım. İtalyanım. Aşçıyım.” Erkek bir kişi için Я итальянец. (Ya italyanets.) denir. Bu metin dört kısa cümleye ayrılarak önce yazılabilir, sonra sesli okunabilir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Rusçada ülke adı ile milliyet adı aynıdır; örneğin “İtalya” ve “İtalyan” aynı sözcüktür. Doğrusu: Doğrusu, ülke adı ile milliyet adı farklıdır. Италия (İtalya) “İtalya”, итальянец (italyanets) “İtalyan erkek”, итальянка (italyanka) ise “İtalyan kadın” demektir.
- Yanlış: “Türkiye’denim” demek için doğrudan Я Турция. (Ya Turtsiya.) denir. Doğrusu: Bu kullanım yanlıştır. Doğru kalıp Я из Турции. (Ya iz Turtsii.) şeklindedir. из (iz) sözcüğü “-den, -dan” anlamını taşır ve ülke adının biçimi değişir.
- Yanlış: Rusçada “Ben doktorum” demek için Türkçedeki gibi meslek sözcüğüne özel bir kişi eki eklenir. Doğrusu: A1 düzeyinde doğru cümle Я врач. (Ya vraç.) olur. Ayrı bir “-um” eki kullanılmaz; я (ya) zamiri ve meslek adı yeterlidir.
- Yanlış: Milliyet adlarında erkek ve kadın biçimleri her zaman aynıdır. Doğrusu: Bazı milliyet adları cinsiyete göre değişir. Он немец. (On nemets.) “O Alman erkek”, Она немка. (Ana nemka.) “O Alman kadın” demektir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, kişinin yaşını, yaşadığı şehri, konuştuğu dilleri ve çalışma yerini anlatmaya doğru genişler. Öğrenciler daha uzun tanıtım paragrafları yazabilir ve bir kişinin günlük işlerini anlatabilir. Ayrıca ülke adlarının farklı cümlelerde neden biçim değiştirdiğini daha ayrıntılı öğrenirler. Sonraki adımda kısa soru-cevap konuşmaları, sınıf arkadaşını tanıtma ve basit özgeçmiş hazırlama çalışmaları yapılabilir.
Özet
Rusçada ülke tanıtmak için Я из ... (Ya iz ...), milliyet ve meslek söylemek için kısa Я ... (Ya ...) cümleleri kullanılır. Ülke, milliyet ve meslek adları birbirinden farklı olabilir; bazı milliyet ve meslek adları kadın ve erkek için değişir. İyi bir A1 tanıtımı ad, ülke, milliyet ve meslek bilgilerini kısa, doğru ve anlaşılır cümlelerle birleştirir.