Rusçada bir kişinin nereli olduğunu, milliyetini ve mesleğini sormak için kısa, nazik ve günlük kimlik kalıpları kullanılır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Nerelisiniz? sorusu
Rusçada bir kişinin geldiği yeri sormak için Откуда вы? (otkuda vı) denir. Bu kalıp “Nerelisiniz?” veya bağlama göre “Nereden geliyorsunuz?” anlamına gelir. Buradaki вы (vı) sözcüğü yetişkinlere, tanımadığımız kişilere veya birden fazla kişiye karşı kullanılan nazik “siz” biçimidir.
Soruyu yanıtlarken ülke adı genellikle из (iz) “-den/-dan” sözcüğüyle birlikte kullanılır. Türkiye için Турция (Turtsiya) ülke adıdır; “Türkiye'denim.” demek için Я из Турции. (ya iz Turtsii) deriz. Burada ülke adı cümledeki görevine göre değişir; bu nedenle Турция (Turtsiya) değil, Турции (Turtsii) biçimi kullanılır.
Örnek
Öğretmen sorar: Откуда вы? (otkuda vı) “Nerelisiniz?” Öğrenci cevap verir: Я из Турции. (ya iz Turtsii) “Türkiye'denim.”
2. Ülke adlarıyla cevap verme
Rusçada Я из... (ya iz...) kalıbı, “...-denim” anlamında çok kullanışlıdır. Örneğin Я из России. (ya iz Rossii) “Rusya'danım.”, Я из Турции. (ya iz Turtsii) “Türkiye'denim.” demektir. Я (ya) “ben”, из (iz) ise “-den/-dan” anlamına gelir.
A1 düzeyinde önce ülke adlarını kalıp hâlinde öğrenmek yararlıdır. Россия (Rossiya) “Rusya”, Турция (Turtsiya) “Türkiye”, Германия (Germaniya) “Almanya” ve Франция (Frantsiya) “Fransa” demektir. Bu ülke adları из (iz) ile kullanıldığında sırasıyla из России (iz Rossii), из Турции (iz Turtsii), из Германии (iz Germanii) ve из Франции (iz Frantsii) biçimlerini alır.
Örnek
Kısa diyalog: Откуда вы? (otkuda vı) “Nerelisiniz?” — Я из Германии. (ya iz Germanii) “Almanya'danım.” — А вы? (a vı) “Ya siz?” — Я из Турции. (ya iz Turtsii) “Türkiye'denim.”
3. Milliyet söyleme
Ülke ile milliyet aynı şey değildir. Я из Турции. (ya iz Turtsii) “Türkiye'denim.” derken ülkeyi söyleriz; Я турок. (ya turok) “Türküm.” veya kadın konuşmacı için Я турчанка. (ya turchanka) “Türküm.” diyerek milliyetimizi belirtiriz. Rusçada milliyet sözcüğünün biçimi konuşanın cinsiyetine göre değişebilir.
Bazı temel örnekler şöyledir: erkek için Я русский. (ya russkiy) “Rusum.”, kadın için Я русская. (ya russkaya) “Rusum.” denir. Erkek için Я немец. (ya nemets) “Almanım.”, kadın için Я немка. (ya nemka) “Almanım.” kullanılabilir. Başlangıçta ülke belirten Я из... (ya iz...) kalıbını doğru ve güvenli kullanmak, milliyet biçimlerini öğrenmeye iyi bir başlangıçtır.
Örnek
Somut olay: Bir öğrenci okulun uluslararası gününde kendini tanıtır: Здравствуйте! Я из Турции. (zdravstvuyte! ya iz Turtsii) “Merhaba! Türkiye'denim.” Sonra milliyetini söyler: Я турок. (ya turok) “Türküm.” Kadın öğrenci ise Я турчанка. (ya turchanka) diyebilir.
4. Kimlik ve meslek bilgisi
Bir kişinin kim olduğunu sormak için Кто вы? (kto vı) denir. Bu kalıp “Siz kimsiniz?” anlamına gelir. Mesleği sormak için bağlama göre Кем вы работаете? (kem vı rabotayete?) “Ne iş yapıyorsunuz?” denebilir. Mesleği belirtmek için çoğu zaman Я... (ya...) “Ben...” kalıbı kullanılır: Я учитель. (ya uchitel) “Öğretmenim.” veya Я студент. (ya student) “Öğrenciyim.”
Rusçada bazı meslek adları konuşanın cinsiyetine göre değişir. Erkek öğrenci için Я студент. (ya student), kadın öğrenci için Я студентка. (ya studentka) denebilir. Erkek öğretmen için Я учитель. (ya uchitel), kadın öğretmen için Я учительница. (ya uchitelnitsa) kullanılır. Ancak ülke ve meslek bilgisi verirken kısa cümleler yeterlidir; her bilgiyi tek cümlede söylemek zorunlu değildir.
Örnek
Kısa tanışma: Кто вы? (kto vı) “Siz kimsiniz?” — Я студентка. Я из Турции. (ya studentka. ya iz Turtsii) “Öğrenciyim. Türkiye'denim.” Öğretmen kendini şöyle tanıtabilir: Я учитель. (ya uchitel) “Öğretmenim.”
5. Telaffuz, nezaket ve kısa konuşma
Rusça Откуда вы? (otkuda vı) cümlesinde вы (vı) sözcüğü Türkçedeki “vı” sesine yakındır; Türkçedeki “ü” gibi okunmaz. из (iz) kısa ve açık biçimde “iz” diye söylenir. Турции (Turtsii) sözcüğünde ц (ts) sesi, Türkçedeki “ts” birleşimine yakındır; son bölüm yaklaşık “tsii” şeklinde duyulur.
Tanımadığımız bir yetişkine soru sorarken вы (vı) kullanmak naziktir. Yakın arkadaşlar arasında tek kişiye ты (tı) denebilir; ancak başlangıç düzeyinde ve okul ortamında вы (vı) kalıbını kullanmak daha güvenlidir. Konuşmayı Здравствуйте! (zdravstvuyte) “Merhaba!” ile başlatıp До свидания! (do svidaniya) “Hoşça kalın!” ile bitirebiliriz.
Örnek
Tam konuşma: Здравствуйте! Откуда вы? (zdravstvuyte! otkuda vı) “Merhaba! Nerelisiniz?” — Я из Турции. А вы? (ya iz Turtsii. a vı) “Türkiye'denim. Ya siz?” — Я из России. (ya iz Rossii) “Rusya'danım.” — До свидания! (do svidaniya) “Hoşça kalın!”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “Nerelisiniz?” demek için Где вы? (gde vı) kullanılır. Doğrusu: Где вы? (gde vı) “Neredesiniz?” anlamına gelir ve bulunulan yeri sorar. Nereli olduğunu sormak için Откуда вы? (otkuda vı) kullanılmalıdır.
- Yanlış: Я Турция. (ya Turtsiya) “Türkiye'denim.” demektir. Doğrusu: Bu cümlede ülke adı yanlış biçimdedir. Doğru kalıp Я из Турции. (ya iz Turtsii) şeklindedir; из (iz) sözcüğü “-den/-dan” anlamını verir.
- Yanlış: вы (vı) her zaman çoğul “siz” anlamındadır. Doğrusu: вы (vı) hem birden fazla kişiye hem de tek bir kişiye nazikçe hitap etmek için kullanılabilir. Öğretmen, tanımadığımız yetişkin veya resmî bir görüşmede bu biçim uygundur.
- Yanlış: Ülke adı ile milliyet adı aynı biçimde söylenir. Doğrusu: Ülke için Турция (Turtsiya), “Türkiye” denir; milliyet için erkek konuşmacı турок (turok), kadın konuşmacı турчанка (turchanka) diyebilir. Ayrıca Я из Турции. (ya iz Turtsii) ülkeyi, Я турок. (ya turok) milliyeti belirtir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, yalnızca nereli olduğunu söylemekten çıkıp daha uzun tanışma konuşmalarına dönüşür. Öğrenciler yaş, yaşadığı şehir, konuştuğu diller ve eğitim durumu hakkında basit sorular sorup cevaplayabilir. Ayrıca ты (tı) ve вы (vı) arasındaki kullanım farkı, resmî ve samimi konuşma bağlamlarıyla daha ayrıntılı ele alınır. Ülke ve milliyet adlarının farklı cümle durumlarındaki biçimleri de yeni örneklerle pekiştirilir.
Özet
Nereli olduğunu sormak için Откуда вы? (otkuda vı), cevap vermek için Я из Турции. (ya iz Turtsii) kalıbı kullanılır. Milliyet ve meslek bilgileri Я турок. (ya turok), Я турчанка. (ya turchanka) ve Я студент. (ya student) gibi kısa cümlelerle söylenebilir. Nazik bir tanışmada вы (vı) kullanmak, ülke adını из (iz) ile doğru biçimde söylemek ve telaffuza dikkat etmek önemlidir.