Şehirdeki temel yer adlarını tanıyıp basit sorularla adres sormak ve kısa yol tariflerini anlamak, Rusça iletişimin günlük hayattaki önemli bir parçasıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Şehirdeki temel yerleri tanıma
Rusçada şehirdeki yerleri tanımak için önce temel isimleri öğreniriz. Sokak için улица (ulitsa), mağaza için магазин (magazin), metro için метро (metro) denir. Eczane аптека (apteka), durak ise остановка (astanovka) sözcüğüyle ifade edilir.
Sözcükleri öğrenirken onları gerçek bir görüntüyle eşleştirmek hatırlamayı kolaylaştırır. Örneğin bir sokak manzarasında mağazayı gösterip магазин (magazin), metro girişini gösterip метро (metro) diyebiliriz. Это улица. (Eto ulitsa.) cümlesi Bu bir sokak demektir; Это магазин. (Eto magazin.) ise Bu bir mağaza demektir.
Örnek
Resimde sokak, mağaza ve metro girişi görülüyor. Çözüm: Это улица. (Eto ulitsa.) — Bu bir sokak. Это магазин. (Eto magazin.) — Bu bir mağaza. Это метро. (Eto metro.) — Burası metro.
Yer adlarını basit cümlelerde kullanma
Bir yerin nerede olduğunu sormak için Где? (Gde?) sözcüğünü kullanırız. Где магазин? (Gde magazin?) Mağaza nerede? anlamına gelir. Bir yeri göstermek için Вот магазин. (Vot magazin.) yani İşte mağaza diyebiliriz.
Rusçada Это (eto) Bu ve вот (vot) İşte sözcükleri A1 düzeyinde çok kullanışlıdır. Вот аптека. (Vot apteka.) cümlesi İşte eczane demektir. Bir yerin yakın olduğunu söylemek için рядом (ryadom) sözcüğü kullanılabilir: Метро рядом. (Metro ryadom.) — Metro yakında.
Örnek
Öğrenci meydandaki metro girişini görür ve sorar: Где метро? (Gde metro?) — Metro nerede? Karşısındaki kişi girişin yanını gösterir: Вот метро. (Vot metro.) — İşte metro. Öğrenci teşekkür eder: Спасибо. (Spasibo.) — Teşekkür ederim.
Adres sorma ve kısa yol tarifi
Adres sorarken nazik bir başlangıç olarak Извините (İzvinite) denir. Bu sözcük Affedersiniz anlamındadır. Ardından Где магазин? (Gde magazin?) veya Где остановка? (Gde astanovka?) diye sorabiliriz.
En temel yön ifadeleri şunlardır: прямо (pryamo) dümdüz, направо (napravo) sağa ve налево (nalevo) sola. Yol tarifi veren kişi Идите прямо. (İdite pryamo.) Dümdüz gidin, Поверните направо. (Pavernite napravo.) Sağa dönün veya Поверните налево. (Pavernite nalevo.) Sola dönün diyebilir.
Örnek
Somut diyalog: Извините, где аптека? (İzvinite, gde apteka?) — Affedersiniz, eczane nerede? Идите прямо, потом налево. (İdite pryamo, patom nalevo.) — Dümdüz gidin, sonra sola dönün. Спасибо! (Spasibo!) — Teşekkürler! Пожалуйста. (Pazhaluysta.) — Rica ederim.
Metro ve şehir ulaşımı
Şehir içinde yolculuk ederken metro, tramvay ve otobüs gibi ulaşım araçlarını tanımak gerekir. Metro için метро (metro), tramvay için трамвай (tramvay), otobüs için автобус (avtobus) denir. Metro girişi вход в метро (vhod v metro), metro çıkışı ise выход из метро (vyhod iz metro) şeklinde söylenebilir.
Bir ulaşım aracının nerede olduğunu sormak için Где автобус? (Gde avtobus?) veya Где трамвай? (Gde tramvay?) diyebiliriz. Metroya gitmek için Идите к метро. (İdite k metro.) cümlesi kullanılabilir. Buradaki к (k) sözcüğü -e veya -a yönelme anlamı verir; ancak bu ünitede kalıp olarak öğrenilebilir.
Örnek
Köprü sahnesinde öğrenci metro çıkışını arıyor. Bir kişiye sorar: Извините, где выход из метро? (İzvinite, gde vyhod iz metro?) — Affedersiniz, metro çıkışı nerede? Yanıt: Прямо, потом направо. (Pryamo, potom napravo.) — Dümdüz gidin, sonra sağa dönün.
Yerleri birbirine göre anlatma
Bir yerin başka bir yere göre konumunu anlatmak için рядом с (ryadom s) kalıbı kullanılır. Bu kalıp yanında veya yakınında anlamına gelir. Örneğin Аптека рядом с остановкой. (Apteka ryadom s astanovkoy.) Eczane durağın yanında demektir.
A1 düzeyinde uzun ve ayrıntılı tarifler yerine kısa kalıplar kullanmak yeterlidir. Магазин рядом. (Magazin ryadom.) Mağaza yakın. Метро слева. (Metro sleva.) Metro solda. Аптека справа. (Apteka sprava.) Eczane sağda cümleleri günlük iletişimde işe yarar.
Örnek
Caddede otobüs durağı, eczane ve mahalle bakkalı görülüyor. Bir öğrenci şöyle açıklayabilir: Аптека рядом с остановкой. (Apteka ryadom s astanovkoy.) — Eczane durağın yanında. Магазин справа. (Magazin sprava.) — Mağaza sağda.
Kısa diyalogla tekrar ve telaffuz
Şehir yerleriyle ilgili konuşmalarda önce selamlaşmak, sonra nazikçe soru sormak ve verilen tarifi dinlemek iyi bir sıradır. Здравствуйте (Zdrastvuyte) Merhaba veya İyi günler, daha resmî ve nazik bir selamlaşmadır. Спасибо (Spasibo) sözcüğünde vurgu son hecededir; Türkçe konuşanlar bu sözcüğü bazen yanlışlıkla Türkçe gibi düz okuyabilir.
Telaffuzda bazı noktalara dikkat edilmelidir. Rusça у (u) sesi Türkçedeki u sesine yakındır; о (o) harfi vurgusuz hecede bazen a sesine yaklaşabilir. метро (metro) sözcüğü Türkçedeki metroya çok benzer. Ancak улица (ulitsa) sözcüğünde ц (ts) sesi bulunur; sözcük yaklaşık olarak ulitsa diye okunur.
Örnek
Kısa diyalog: Здравствуйте! Где магазин? (Zdrastvuyte! Gde magazin?) — Merhaba! Mağaza nerede? Идите прямо. Магазин рядом с метро. (İdite pryamo. Magazin ryadom s metro.) — Dümdüz gidin. Mağaza metronun yanında. Спасибо. (Spasibo.) — Teşekkürler. Пожалуйста. (Pazhaluysta.) — Rica ederim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Rusçada her yer adı Türkçedeki gibi okunur; örneğin улица (ulitsa) sözcüğü ulika diye okunur. Doğrusu: ц (ts) sesi Türkçedeki ç sesine eşit değildir; t ve s seslerinin birleşimine yakındır. Bu nedenle улица (ulitsa) yaklaşık olarak ulitsa okunur.
- Yanlış: Где? (Gde?) sözcüğü yalnızca insan sormak için kullanılır. Doğrusu: Где? (Gde?) nerede? anlamındadır ve yer sormak için kullanılır. Где метро? (Gde metro?) Metro nerede? demektir.
- Yanlış: магазин (magazin) sözcüğü dergi anlamına gelir; Türkçedeki magazinle aynıdır. Doğrusu: Rusçada магазин (magazin) mağaza demektir. Dergi için журнал (zhurnal) sözcüğü kullanılır; bu ünitede магазин sözcüğünün mağaza anlamını öğreniyoruz.
- Yanlış: Yol tarifinde yalnızca прямо (pryamo) sözcüğünü söylemek yeterlidir. Doğrusu: прямо (pryamo) dümdüz anlamına gelir; ancak yönü tamamlamak için направо (napravo) sağa veya налево (nalevo) sola gibi ifadeler de gerekir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, daha uzun adresleri ve daha ayrıntılı yol tariflerini anlamaya doğru ilerler. Öğrenciler cadde adlarını, bina numaralarını ve toplu taşıma duraklarını cümle içinde kullanabilir. Ayrıca gitmek istediği yeri söyleme, bilet sorma ve bir buluşma noktasını açıklama çalışmaları yapılabilir. Harita üzerinde rota izleme ve kısa gerçek yaşam diyalogları da daha düzenli biçimde kullanılabilir.
Özet
Şehirde temel yerleri adlandırmak için улица (ulitsa), магазин (magazin), метро (metro), аптека (apteka) ve остановка (astanovka) sözcükleri kullanılır. Где? (Gde?) ile adres sorulur; прямо (pryamo), направо (napravo) ve налево (nalevo) ile kısa yol tarifi verilir. Nazik bir konuşma için Извините (İzvinite), Спасибо (Spasibo) ve Пожалуйста (Pazhaluysta) kalıpları öğrenilmelidir.