Günlük rutinimizi Rusçada anlatırken eylemleri basit cümlelerle ve yaptığımız zamanı belirtmek için в семь gibi saat kalıplarıyla birleştiririz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Rutini anlatmaya başlamak: Ne yapıyorsun?
Rusçada birine günlük olarak ne yaptığını sormak için Что ты делаешь? (şto tı delayeş?) denir. Bu cümlenin Türkçe karşılığı “Ne yapıyorsun?”dur. Что (şto) “ne”, ты (tı) “sen”, делаешь (delayeş) ise “yapıyorsun” anlamına gelir.
Cevap verirken özne ve eylemi birlikte kullanabiliriz. Örneğin Я встаю. (ya vstayu) “Kalkıyorum.” demektir. Sabah rutininde Я просыпаюсь. (ya prosıvayus) “Uyanıyorum.” ve Я завтракаю. (ya zavtrakayu) “Kahvaltı yapıyorum.” cümleleri de kullanılabilir. Bu cümlelerde Я (ya) “ben” anlamındadır.
Örnek
Что ты делаешь? — Я встаю. (şto tı delayeş? — ya vstayu) = “Ne yapıyorsun? — Kalkıyorum.”
2. Saat söylemek: в семь
Bir eylemin saatini söylemek için Rusçada saatten önce çoğunlukla в (v) kullanılır. Saat yedide anlamı в семь (v sem) şeklindedir. Buradaki семь (sem) “yedi” demektir; sonundaki yumuşatma işareti olan ь (yumuşak işaret) tek başına bir ses vermez, önceki ünsüzün yumuşak söylenmesine yardım eder.
Saat ifadesi cümlenin başında veya sonunda bulunabilir. Я встаю в семь. (ya vstayu v sem) “Saat yedide kalkıyorum.” demektir. В семь я встаю. (v sem ya vstayu) da doğrudur ve “Saat yedide kalkıyorum.” anlamına gelir. Başlangıç düzeyinde saat ifadelerini cümlenin sonunda kullanmak daha kolaydır.
Örnek
Я просыпаюсь в семь. (ya prosıvayus v sem) = “Saat yedide uyanıyorum.” Burada в семь (v sem) zaman bilgisini verir.
3. Saat yediyi söyleme ve okuma ipuçları
Rusçada в семь (v sem) ifadesi yazıldığına yakın okunur. в (v) sesi Türkçedeki “v”ye yakındır. семь (sem) sözcüğünde с (s) “s”, е (e) “e”, м (m) “m” sesini verir; son ь (yumuşak işaret) ayrıca okunmaz.
Rusçada vurgu önemlidir. семь (sem) tek heceli olduğu için vurgu bu hecededir. Saatleri söylerken в семь (v sem) ifadesini tek bir anlam grubu gibi, kısa ve açık söylemek yararlıdır. Türkçedeki “yedide” anlamı için yalnızca семь (sem) demek yeterli değildir; в (v) edatı da kullanılmalıdır.
Örnek
В семь я завтракаю. (v sem ya zavtrakayu) = “Saat yedide kahvaltı yapıyorum.” Okuma: в семь (v sem) bölümünü “v sem” biçiminde, я завтракаю (ya zavtrakayu) bölümünü “ya zavtrakayu” biçiminde söyle.
4. Farklı saatleri söylemek
Yalnızca yediyi değil, başka tam saatleri de aynı temel kalıpla söyleyebiliriz. Sekizde anlamı в восемь (v vosem), dokuzda anlamı в девять (v devyat) şeklindedir. Bu ifadelerde sayıdan önce yine в (v) bulunur.
Birinin ne zaman kalktığını sormak için Во сколько ты встаёшь? (vo skolko tı vstayoş?) denir. Bu cümle “Saat kaçta kalkıyorsun?” anlamındadır. Cevap olarak Я встаю в семь. (ya vstayu v sem) veya Я встаю в восемь. (ya vstayu v vosem) diyebiliriz. Во сколько (vo skolko) kalıbı, özellikle bir eylemin saatini sormak için kullanılır.
Örnek
Во сколько ты завтракаешь? — Я завтракаю в восемь. (vo skolko tı zavtrakayeş? — ya zavtrakayu v vosem) = “Saat kaçta kahvaltı yapıyorsun? — Saat sekizde kahvaltı yapıyorum.”
5. Rutin konuşması kurmak
Kısa bir rutin konuşması için önce soru, sonra saat ve eylem içeren cevap kullanılabilir. Örneğin Что ты делаешь в семь? (şto tı delayeş v sem?) “Saat yedide ne yapıyorsun?” demektir. Cevapta В семь я встаю. (v sem ya vstayu) veya В семь я завтракаю. (v sem ya zavtrakayu) kullanılabilir.
Birden fazla cümleyi art arda söyleyerek sabahımızı anlatabiliriz. Я просыпаюсь в семь. Потом я завтракаю. (ya prosıvayus v sem. patom ya zavtrakayu) cümleleri “Saat yedide uyanıyorum. Sonra kahvaltı yapıyorum.” anlamına gelir. Потом (patom) “sonra” demektir ve iki rutin eylemini birbirine bağlamaya yardım eder.
Örnek
— Что ты делаешь в семь? (şto tı delayeş v sem?) — В семь я встаю. Потом я завтракаю. (v sem ya vstayu. patom ya zavtrakayu) = “— Saat yedide ne yapıyorsun? — Saat yedide kalkıyorum. Sonra kahvaltı yapıyorum.”
6. Kısa diyalogla uygulama
Günlük rutin konuşmasında soruyu dinleyip önce zamanı, sonra eylemi anlamaya çalışmak yararlıdır. Во сколько ты просыпаешься? (vo skolko tı prosıvayeşsya?) “Saat kaçta uyanıyorsun?” sorusudur. Buna Я просыпаюсь в семь. (ya prosıvayus v sem) diye cevap verilebilir.
Konuşurken tam ve kısa cevapların ikisi de mümkündür. В семь. (v sem) yalnızca “Yedide.” anlamında kısa bir cevaptır. Daha açık bir cevap olan Я просыпаюсь в семь. (ya prosıvayus v sem) ise hem özneyi hem eylemi gösterir. A1 düzeyinde önce açık cümleleri kullanmak, daha sonra kısa cevapları tanımak iyi bir öğrenme yoludur.
Örnek
— Во сколько ты просыпаешься? (vo skolko tı prosıvayeşsya?) — Я просыпаюсь в семь. А ты? (ya prosıvayus v sem. a tı?) — Я просыпаюсь в восемь. (ya prosıvayus v vosem) = “— Saat kaçta uyanıyorsun? — Saat yedide uyanıyorum. Ya sen? — Saat sekizde uyanıyorum.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Saat yedide demek için yalnızca семь (sem) denir. Doğrusu: Doğrusu в семь (v sem) ifadesidir. в (v) edatı, saati belirtmeye yardım eder.
- Yanlış: В семь (v sem) ifadesindeki ь (yumuşak işaret) ayrı bir “ı” veya “y” sesiyle okunur. Doğrusu: ь (yumuşak işaret) tek başına ses çıkarmaz. Önceki ünsüzün daha yumuşak söylenmesine yardım eder; bu nedenle семь (sem) yaklaşık olarak “sem” diye okunur.
- Yanlış: Что ты делаешь? (şto tı delayeş?) sorusuna cevap verirken yalnızca saati söylemek gerekir. Doğrusu: Bu soru “Ne yapıyorsun?” demektir; cevapta bir eylem bulunmalıdır. Örneğin Я встаю в семь. (ya vstayu v sem) hem eylemi hem zamanı verir.
- Yanlış: Türkçedeki “sen” sözcüğü Rusçada ты (tı) gibi “ti” okunur. Doğrusu: ты (tı) sözcüğündeki ы (ı) sesi Türkçedeki “ı” sesine yakındır. Bu nedenle yaklaşık okunuşu “tı”dır.
- Yanlış: Во сколько (vo skolko) her durumda “kaç tane” anlamına gelir. Doğrusu: Rutin ve saat bağlamında Во сколько? (vo skolko?) “Saat kaçta?” anlamına gelir. Eylemin zamanını sormak için kullanılır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta günlük rutin anlatımı daha uzun cümlelere ve günün bölümlerine genişler. Sabah için утром (utrom), akşam için вечером (veçerom) gibi zaman sözcükleri öğrenilebilir. Öğrenciler daha sonra rutinlerini sıraya koyarak kısa bir günlük program yazabilir ve bir arkadaşının programıyla karşılaştırabilir. Saatleri tam saatlerin yanında buçuk ve çeyrek gibi daha ayrıntılı biçimlerde söylemeye geçmek de sonraki adımdır.
Özet
Rusçada günlük rutin sorusu Что ты делаешь? (şto tı delayeş?) veya saat sorusu Во сколько ты встаёшь? (vo skolko tı vstayoş?) biçiminde kurulabilir. Saat yedide anlamı в семь (v sem) ve temel cümle örneği Я встаю в семь. (ya vstayu v sem) şeklindedir. в (v) edatını, saat ifadesini ve rutin eylemini birlikte kullanarak kısa konuşmalar oluşturabiliriz.