Japonca karşılaştırma kalıplarını kullanarak seçenekleri açıklayabilir, nedenlerini belirtebilir ve yazılı ya da sözlü olarak bilinçli bir tercih yapabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Tercihi açıklamaya hazırlık: seçenekleri tanıma
Bir tercih metnine başlamadan önce seçenekleri ve onların özelliklerini belirlemek gerekir. Yemek konusunda lezzet, fiyat ve miktar gibi özellikler kullanılabilir. Japoncada iki seçeneği karşılaştırmak için ＡとＢとどちらが好きですか。 (A to B to dochira ga suki desu ka.) kalıbı kullanılır. Bu soru Türkçede “A ve B’den hangisini daha çok seviyorsun?” anlamına gelir.
Cevap verirken Ｂのほうが好きです。 (B no hō ga suki desu.) denebilir. Bir nedeni eklemek için おいしいからです。 (oishii kara desu.) veya 安いからです。 (yasui kara desu.) kullanılır. Buradaki から (kara) sözcüğü “çünkü” anlamı verir ve gerekçeyi cümlenin sonuna bağlar.
Örnek
Kısa diyalog: Ａ：ラーメンとすしとどちらが好きですか。 (A: Rāmen to sushi to dochira ga suki desu ka.) Ｂ：ラーメンのほうが好きです。おいしいからです。 (B: Rāmen no hō ga suki desu. Oishii kara desu.) Türkçesi: A: Ramen ve suşiden hangisini daha çok seviyorsun? B: Ramen’i daha çok seviyorum. Çünkü lezzetli.
2. Karşılaştırma yaparken temel dil yapıları
İki seçeneği belirli bir özellik bakımından karşılaştırmak için ＡよりＢのほうが＋sıfatです。 (A yori B no hō ga + sıfat desu.) kalıbı kullanılır. Örneğin 電車よりバスのほうが安いです。 (Densha yori basu no hō ga yasui desu.) cümlesi “Otobüs trenden daha ucuzdur.” demektir. より (yori) karşılaştırmanın başlangıç noktasını, のほうが (no hō ga) ise üstün olan seçeneği gösterir.
Seyahat tercihinde yalnızca tek bir özelliğe bağlı kalmak zorunda değiliz. 便利です (benri desu) “kullanışlıdır”, 静かです (shizuka desu) “sessizdir”, 楽しいです (tanoshii desu) “eğlencelidir” anlamına gelir. Birden fazla nedeni bağlamak için そして (soshite) yani “ve ayrıca” kullanılabilir; karşıtlık kurmak için でも (demo) yani “ama” denir.
Bir tercih metninde önce seçenekleri tanıtmak, sonra karşılaştırma yapmak, son olarak da seçimi belirtmek düzenli bir anlatım sağlar. Konuşmada bu sıra, dinleyenin düşüncemizi kolayca izlemesine yardım eder. Yazıda ise bağlaçlar ve kısa cümleler metni anlaşılır kılar.
Örnek
Somut örnek: 電車よりバスのほうが安いです。でも、電車のほうが速いです。私は電車を選びます。 (Densha yori basu no hō ga yasui desu. Demo, densha no hō ga hayai desu. Watashi wa densha o erabimasu.) Türkçesi: Otobüs trenden daha ucuzdur. Ama tren daha hızlıdır. Ben treni seçerim.
3. Tercih metninin planını oluşturma
Kısa bir tercih metni genellikle dört bölümden oluşur: konuya giriş, seçeneklerin tanıtılması, karşılaştırma ve sonuç. Girişte 私は二つの教科書を比べました。 (Watashi wa futatsu no kyōkasho o kurabemashita.) denebilir. Bu cümlede 比べました (kurabemashita) “karşılaştırdım” anlamındadır.
Sonuç bölümünde karar açıkça söylenmelidir. 私はＡを選びます。 (Watashi wa A o erabimasu.) “A’yı seçiyorum.” demektir. Daha nazik veya düşünceli bir ifade için Ａのほうがいいと思います。 (A no hō ga ii to omoimasu.) kullanılabilir; bu kalıp “Bence A daha iyi.” anlamına gelir.
A2 düzeyinde metnin çok uzun olması gerekmez; dört veya beş anlaşılır cümle yeterlidir. Her cümlede yeni ve zor bir yapı kullanmak yerine, bilinen kalıpları doğru sırayla kullanmak daha önemlidir. Yazdıktan sonra özne, karşılaştırılan seçenekler, sıfat ve sonuç cümlesi kontrol edilmelidir.
Örnek
Örnek tercih metni: 私は二つの日本語の教科書を比べました。Ａの教科書は安いです。でも、Ｂの教科書のほうが写真が多くて、わかりやすいです。私はＢの教科書を選びます。 (Watashi wa futatsu no Nihongo no kyōkasho o kurabemashita. A no kyōkasho wa yasui desu. Demo, B no kyōkasho no hō ga shashin ga ōkute, wakariyasui desu. Watashi wa B no kyōkasho o erabimasu.) Türkçesi: İki Japonca ders kitabını karşılaştırdım. A kitabı ucuzdur. Ama B kitabında daha çok fotoğraf vardır ve anlaşılması daha kolaydır. B kitabını seçiyorum.
4. Fiyat ve özellikleri birlikte değerlendirme
Alışverişte tercih yaparken yalnızca fiyatı değil, ürünün özelliklerini de düşünürüz. Telefon karşılaştırırken 高いです (takai desu) “pahalıdır”, 安いです (yasui desu) “ucuzdur”, 新しいです (atarashii desu) “yenidir” ve 便利です (benri desu) “kullanışlıdır” denebilir. Özellikleri sıralarken カメラがいいです。 (Kamera ga ii desu.) yani “kamerası iyidir” cümlesi kullanılabilir.
Fiyat ile kalite arasında farklı düşünceler olabilir. Bir öğrenci ucuz telefonu, başka bir öğrenci daha iyi kamerası olan telefonu seçebilir. Bu nedenle tercih metninde kişisel görüşü belirtmek önemlidir: 私には安い電話のほうがいいです。 (Watashi ni wa yasui denwa no hō ga ii desu.) “Benim için ucuz telefon daha iyi.” anlamına gelir. から (kara) ile gerekçe eklenirse seçim daha ikna edici olur.
Konuşma sırasında karşı tarafın fikrine saygı göstermek için önce onu dinlemek, sonra kendi düşüncemizi söylemek gerekir. そうですか。 (Sō desu ka.) “Öyle mi?” anlamında kısa bir tepki cümlesidir. Ardından 私はＡのほうがいいと思います。 (Watashi wa A no hō ga ii to omoimasu.) denebilir.
Örnek
Kısa konuşma: Ａ：Ａの電話は安いですが、カメラがよくないです。 (A: A no denwa wa yasui desu ga, kamera ga yokunai desu.) Ｂ：Ｂの電話は高いですが、カメラがいいです。 (B: B no denwa wa takai desu ga, kamera ga ii desu.) Ａ：そうですか。私はＢの電話を選びます。 (A: Sō desu ka. Watashi wa B no denwa o erabimasu.) Türkçesi: A telefonu ucuz ama kamerası iyi değil. B telefonu pahalı ama kamerası iyi. Öyle mi? Ben B telefonunu seçiyorum.
5. Konuşma provası ve kişisel tercih belirtme
İş ilanları gibi gerçek yaşam konularında maaş, çalışma saati ve ulaşım gibi noktalar karşılaştırılabilir. A2 düzeyinde basit ve güvenli ifadeler seçmek yeterlidir: 給料が高いです。 (Kyūryō ga takai desu.) “Maaşı yüksektir.”, 働く時間が短いです。 (Hataraku jikan ga mijikai desu.) “Çalışma süresi kısadır.” denebilir. Bir işin kişiye uygunluğunu belirtmek için 私に合っています。 (Watashi ni atte imasu.) yani “Bana uygundur.” ifadesi kullanılabilir.
Konuşma görevinde öğrenciler önce seçenekleri tanıtmalı, en az iki özellik karşılaştırmalı ve sonunda kararını söylemelidir. Konuşurken çok hızlı olmamak, sıfatları açık telaffuz etmek ve cümle sonunda です (desu) sesini yutmamak anlaşılmayı kolaylaştırır. Japoncada ら (ra) sesi Türkçedeki r sesine benzeyen, kısa ve tek vuruşlu bir sestir; り (ri) de aynı özelliği taşır.
Kendi fikrimiz değişebilir; önemli olan seçimi bir nedenle açıklayabilmektir. Örneğin yüksek maaş yerine kısa çalışma saatini seçen bir öğrenci 働く時間が短いほうがいいです。 (Hataraku jikan ga mijikai hō ga ii desu.) diyebilir. Bu ifade, tek bir doğru tercih olmadığını ve kararın kişisel ölçütlere bağlı olduğunu gösterir.
Örnek
Konuşma görevi örneği: Ａ：仕事Ａと仕事Ｂとどちらがいいですか。 (A: Shigoto A to shigoto B to dochira ga ii desu ka.) Ｂ：仕事Ａのほうが給料が高いです。でも、仕事Ｂのほうが働く時間が短いです。私は仕事Ｂを選びます。 (B: Shigoto A no hō ga kyūryō ga takai desu. Demo, shigoto B no hō ga hataraku jikan ga mijikai desu. Watashi wa shigoto B o erabimasu.) Türkçesi: A işi ile B işinden hangisi daha iyi? A işinin maaşı daha yüksek. Ama B işinin çalışma süresi daha kısa. B işini seçiyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “A, B’den daha iyidir.” demek için Japoncada yalnızca sıfatın önüne より (yori) getirilir. Doğrusu: Karşılaştırmada genellikle ＡよりＢのほうがいいです。 (A yori B no hō ga ii desu.) yapısı kullanılır. より (yori) karşılaştırılan başlangıç seçeneğinden sonra, üstün olan seçenek ise のほうが (no hō ga) ile belirtilir.
- Yanlış: どちら (dochira) her türlü “hangi” sorusunda kullanılabilir. Doğrusu: どちら (dochira) çoğunlukla iki seçenek arasından seçim sorarken kullanılır. İkiden fazla seçenek için daha uygun soru sözcüğü どれ (dore) olabilir.
- Yanlış: Türkçedeki “çünkü” gibi から (kara) her zaman cümlenin başında kullanılır. Doğrusu: Japoncada neden bildiren から (kara) çoğunlukla gerekçenin sonunda yer alır: 安いからです。 (Yasui kara desu.) Bu ifade “Çünkü ucuz.” anlamındadır.
- Yanlış: 好きです (suki desu) doğrudan “sevmek” fiili gibi kullanılır ve nesne mutlaka を (o) alır. Doğrusu: 好きです (suki desu) Japoncada “hoşlanılan” anlamı taşıyan bir yapıdır ve genellikle が (ga) ile kullanılır: すしが好きです。 (Sushi ga suki desu.) “Suşiyi seviyorum.”
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta karşılaştırmalar daha uzun neden-sonuç metinlerine dönüşebilir. Öğrenciler iki seçenekle sınırlı kalmadan üç veya daha fazla seçeneği sıralamayı ve “en iyi” anlamındaki 一番 (ichiban) yapısını öğrenebilir. Ayrıca tercihlerini geçmiş deneyimlerle destekleyerek と思います (to omoimasu) yapısını daha uzun cümlelerde ve ので (node) gibi daha gelişmiş neden bildirme yapılarını kullanabilirler. Sonraki adımda kısa bir e-posta, ürün değerlendirmesi veya seyahat önerisi yazmak mümkün olur.
Özet
Karşılaştırma yaparken ＡよりＢのほうが＋sıfatです。 (A yori B no hō ga + sıfat desu.) kalıbı, iki seçenek arasındaki farkı açıklar. Tercih metni; seçenekleri tanıtma, özellikleri karşılaştırma, neden belirtme ve sonucu söyleme sırasını izler. Konuşmada ise açık telaffuz, kısa cümleler ve kişisel tercihi gerekçelendirmek başarılı iletişimin temelidir.