Japoncada bir semptomu açık ve kibar biçimde bildirmek için vücut bölgesiyle ağrı ifadesini birleştirir, gerekli sorulara kısa cevaplar veririz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Vücut bölgelerini hatırlama
Semptom bildirmeden önce vücut bölgesinin adını bilmek gerekir. Bu derste karın için おなか (onaka), boğaz için のど (nodo), göğüs için むね (mune), baş için あたま (atama) ve diz için ひざ (hiza) sözcüklerini kullanacağız. Telaffuzda おなか (onaka) yaklaşık olarak “onaka”, あたま (atama) ise “atama” diye okunur.
Japoncada vücut bölgesi sözcüğü tek başına genellikle yalnızca bir isimdir. Ağrıyı anlatmak için bu sözcüğü が痛いです (ga itai desu) kalıbıyla birleştiririz. Buradaki 痛い (itai) “ağrıyor” veya “acı veriyor” anlamına gelir; cümlenin sonunda bulunan です (desu) ifadeyi kibarlaştırır.
Örnek
Örneğin resimde öğrenci karnını gösteriyorsa temel cümle şöyledir: おなかが痛いです。 (Onaka ga itai desu.) Türkçesi: Karnım ağrıyor. Bölgeyi değiştirerek あたまが痛いです。 (Atama ga itai desu.) “Başım ağrıyor.” diyebiliriz.
2. Ağrıyı bildirme kalıbı
Temel kalıp şöyledir: [vücut bölgesi]が痛いです。 ([Vücut bölgesi] ga itai desu.) Bu yapıda が (ga), ağrıyan bölgeyi gösterir. Türkçede “boğazım ağrıyor” derken iyelik eki kullanırız; Japoncada ise başlangıç düzeyinde bölgeyi doğrudan が (ga) ile söylemek yeterlidir.
Boğaz ağrısını belirtmek için のどが痛いです。 (Nodo ga itai desu.) denir. Bu cümle kibar ve günlük bir ifadedir. Öğretmene söylerken cümlenin başına 先生 (sensei) veya daha doğal olarak 先生、 (Sensei,) ekleyebiliriz: 先生、のどが痛いです。 (Sensei, nodo ga itai desu.)
Örnek
Çözümlü örnek: Görselde öğrenci boğazını gösteriyor. Birinci adımda bölgeyi seçeriz: のど (nodo). İkinci adımda kalıbı ekleriz: が痛いです (ga itai desu). Sonuç: 先生、のどが痛いです。 (Sensei, nodo ga itai desu.) Anlamı: Öğretmenim, boğazım ağrıyor.
3. Öğretmenle kısa rol oyunu
Rol oyununda öğrenci önce öğretmene seslenir, sonra semptomunu söyler. Öğretmen どうしましたか。 (Dō shimashita ka.) diyerek “Ne oldu?” veya “Nereniz rahatsız?” diye sorabilir. Öğrenci kısa ve açık bir cevap verir: むねが痛いです。 (Mune ga itai desu.)
Bir konuşmayı sürdürmek için öğretmen いつからですか。 (Itsu kara desu ka.) diye sorabilir. Bu soru “Ne zamandan beri?” anlamındadır. A2 düzeyinde basit cevap olarak きょうからです。 (Kyō kara desu.) “Bugünden beri.” veya 朝からです。 (Asa kara desu.) “Sabahtan beri.” kullanılabilir.
Örnek
Kısa diyalog: 先生：どうしましたか。 (Sensei: Dō shimashita ka.) 学生：むねが痛いです。 (Gakusei: Mune ga itai desu.) 先生：いつからですか。 (Sensei: Itsu kara desu ka.) 学生：朝からです。 (Gakusei: Asa kara desu.) Türkçesi: Öğretmen: Ne oldu? Öğrenci: Göğsüm ağrıyor. Öğretmen: Ne zamandan beri? Öğrenci: Sabahtan beri.
4. Ağrının derecesini ve eşlik eden durumu söyleme
Ağrının şiddetini basit sıfatlarla anlatabiliriz. とても痛いです。 (Totemo itai desu.) “Çok ağrıyor.”, 少し痛いです。 (Sukoshi itai desu.) “Biraz ağrıyor.” demektir. あまり痛くないです。 (Amari itakunai desu.) ise “Pek ağrımıyor.” anlamına gelir; bu yapıda あまり (amari) genellikle olumsuz cümleyle birlikte kullanılır.
Baş ağrısı için あたまが痛いです。 (Atama ga itai desu.) denir. Ağrının yanında ateş veya bulantı gibi başka bir durum varsa, bu derste yalnızca bildiğimiz basit ifadeleri kullanabiliriz: 熱があります。 (Netsu ga arimasu.) “Ateşim var.” ve 気持ちが悪いです。 (Kimochi ga warui desu.) “Midem bulanıyor.” veya “Kendimi kötü hissediyorum.”
Örnek
Çözümlü örnek: Öğrenci başını gösteriyor ve ağrı çok fazla. Bölgeyi seçeriz: あたま (atama). Şiddet bildiren sözü ekleriz: とても (totemo). Cümle: あたまがとても痛いです。 (Atama ga totemo itai desu.) Türkçesi: Başım çok ağrıyor. Öğretmen daha fazla yardım ederse öğrenci 先生、休みたいです。 (Sensei, yasumitai desu.) diyebilir: “Öğretmenim, dinlenmek istiyorum.”
5. Diz ağrısını bildirme ve yardım isteme
Diz ağrısını anlatmak için ひざが痛いです。 (Hiza ga itai desu.) denir. Özellikle beden eğitimi dersinde veya merdiven çıkarken bu cümle işe yarayabilir. Durumu daha açık anlatmak için 歩けません。 (Arukemasen.) “Yürüyemiyorum.” cümlesi kullanılabilir; ancak bu, gerçekten yürüyemediğimiz durumlar içindir.
Yardım isterken 助けてください。 (Tasukete kudasai.) “Lütfen yardım edin.” veya 保健室へ行きたいです。 (Hokenshitsu e ikitai desu.) “Sağlık odasına gitmek istiyorum.” denebilir. Ciddi, ani veya çok şiddetli bir ağrıda öğrenci hemen öğretmene haber vermeli ve yetişkinin yönlendirmesini izlemelidir. Japonca cümleleri ezberlemek yararlıdır; fakat gerçek sağlık kararını öğretmen, veli veya sağlık görevlisi verir.
Örnek
Somut olay: Beden eğitimi dersinde öğrencinin dizi ağrıyor. Öğrenci şöyle der: 先生、ひざが痛いです。少し休みたいです。 (Sensei, hiza ga itai desu. Sukoshi yasumitai desu.) Türkçesi: Öğretmenim, dizim ağrıyor. Biraz dinlenmek istiyorum. Ağrı çok şiddetliyse 保健室へ行きたいです。 (Hokenshitsu e ikitai desu.) cümlesini de ekleyebilir.
6. Tekrar: bölgeyi seç, kalıbı kur, uygun tepki ver
Tekrar yaparken üç adım izleyelim. İlk olarak ağrıyan vücut bölgesini seçeriz: おなか (onaka), のど (nodo), むね (mune), あたま (atama) veya ひざ (hiza). İkinci olarak bölgeden sonra が痛いです (ga itai desu) kalıbını getiririz. Üçüncü olarak gerekirse とても (totemo), 少し (sukoshi), zaman ifadesi veya yardım isteği ekleriz.
Konuşma çalışmasında bir öğrenci öğretmen, diğeri hasta öğrenci rolünü üstlenebilir. Öğretmen どうしましたか。 (Dō shimashita ka.) ve いつからですか。 (Itsu kara desu ka.) sorularını sorar. Öğrenci semptomu, zamanı ve gerekiyorsa isteğini söyler; arkadaşlar da bölgenin ve が (ga) ekinin doğru kullanılıp kullanılmadığını kontrol eder.
Örnek
Tekrar diyaloğu: 先生：どうしましたか。 (Sensei: Dō shimashita ka.) 学生：おなかが痛いです。きょうからです。 (Gakusei: Onaka ga itai desu. Kyō kara desu.) 先生：少し休みますか。 (Sensei: Sukoshi yasumimasu ka.) 学生：はい、お願いします。 (Gakusei: Hai, onegaishimasu.) Türkçesi: Öğretmen: Ne oldu? Öğrenci: Karnım ağrıyor. Bugünden beri. Öğretmen: Biraz dinlenmek ister misin? Öğrenci: Evet, lütfen.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki “başım ağrıyor” yapısını Japoncaya kelime kelime çevirip vücut bölgesinden sonra iyelik anlamı veren farklı bir yapı kurmak. Doğrusu: Bu düzeyde temel kalıp あたまが痛いです。 (Atama ga itai desu.) şeklindedir. Buradaki が (ga), ağrıyan bölgeyi gösterir; ayrıca “benim” anlamını söylemek zorunlu değildir.
- Yanlış: 痛いです (itai desu) ifadesini her rahatsızlık için kullanmak. Doğrusu: 痛いです (itai desu) ağrı veya acı için kullanılır. Ateş için 熱があります。 (Netsu ga arimasu.), bulantı veya kendini kötü hissetme için 気持ちが悪いです。 (Kimochi ga warui desu.) daha uygundur.
- Yanlış: Japoncada soru sorarken Türkçedeki gibi cümlenin sırasını tamamen değiştirmek. Doğrusu: Basit soru kalıplarını hazır biçimde kullanabiliriz: どうしましたか。 (Dō shimashita ka.) ve いつからですか。 (Itsu kara desu ka.) Cümle sonunda bulunan か (ka) soruyu belirtir.
- Yanlış: Resimde göğüs veya karın bölgesi görünce semptomu tahmin edip ayrıntılı bir teşhis söylemek. Doğrusu: Öğrenci yalnızca bildiği durumu söylemelidir: むねが痛いです。 (Mune ga itai desu.) “Göğsüm ağrıyor.” demek, teşhis koymak değildir. Şiddetli veya ani ağrıda hemen bir yetişkinden yardım istenmelidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta semptomları daha ayrıntılı anlatmaya, zaman ifadeleri ve neden bildirmeye geçilebilir. Öğrenciler 昨日から痛いです。 (Kinō kara itai desu.) “Dünden beri ağrıyor.” veya 運動のあとで痛いです。 (Undō no ato de itai desu.) “Spor yaptıktan sonra ağrıyor.” gibi cümleler kurabilir. Ayrıca eczane ve hastane konuşmalarında ilaç kullanımı, alerji ve randevu gibi konular çalışılabilir. Bunun yanında Japoncada resmiyet düzeyinin değiştiği ve sağlık görevlisine daha dikkatli, açık bilgi verilmesi gerektiği öğrenilir.
Özet
Vücut bölgesini seçip が痛いです (ga itai desu) kalıbını ekleyerek temel ağrı cümleleri kurarız. どうしましたか。 (Dō shimashita ka.), いつからですか。 (Itsu kara desu ka.) ve 保健室へ行きたいです。 (Hokenshitsu e ikitai desu.) ifadeleri rol oyunlarında bize yardımcı olur. En önemli amaç, semptomu kibar ve anlaşılır biçimde söylemek ve gerektiğinde hemen bir yetişkinden yardım istemektir.