Japonca bir kurs broşürünü okuyup dinlerken yetenekleri, yapılabilecek etkinlikleri, zamanı ve kayıt bilgilerini anlayabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Broşürün temel bölümlerini tanıma
Bir kurs broşüründe genellikle kursun adı, gün ve saat bilgisi, yer, ücret, seviye ve kayıt tarihi bulunur. Japoncada kurs veya ders için コース (koosu), plan veya program için 予定 (yotei), sınıf için 教室 (kyoushitsu) sözcükleri kullanılabilir. A2 düzeyinde her sözcüğü bilmesek bile başlıkları, sayıları ve tarihleri tanımaya çalışırız.
Yetenek ve imkân bildiren cümlelerde できます (dekimasu) çok önemlidir. Bu yapı, Türkçede “-ebilmek” anlamına gelir. Örneğin 日本語を話すことができます (nihongo o hanasu koto ga dekimasu) “Japonca konuşabilirim” demektir. Telaffuz ipucu olarak できます (dekimasu) sözcüğündeki “de” ve “ki” bölümleri belirgin söylenir; ます (masu) bölümündeki “u” sesi ise konuşmada çoğu zaman çok zayıf duyulur.
Örnek
Broşürde 会話コース (kaiwa koosu) ve 土曜日、十時 (doyoubi, juuji) yazıyor. Çözüm: Kursun adı “Konuşma kursu”, zamanı ise “Cumartesi, saat on”dur. 会話 (kaiwa) “konuşma”, 土曜日 (doyoubi) “cumartesi”, 十時 (juuji) “saat on” anlamına gelir.
Yetenekleri ve yapılabilecek etkinlikleri anlama
Broşürlerde öğrencilerin kurs sonunda neler yapabileceği kısa cümlelerle anlatılabilir. 読むことができます (yomu koto ga dekimasu) “okuyabilir”, 聞くことができます (kiku koto ga dekimasu) “dinleyebilir” ve 書くことができます (kaku koto ga dekimasu) “yazabilir” anlamındadır. Bu cümlelerde fiilin sözlük biçimi olan 読む (yomu), 聞く (kiku) ve 書く (kaku) yapısına ことができます (koto ga dekimasu) eklenir.
Bir etkinliğin mümkün olmadığını söylemek için できません (dekimasen) kullanılır. Örneğin 漢字を書くことができません (kanji o kaku koto ga dekimasen) “Kanji yazamam” demektir. Ancak broşür dili çoğu zaman olumlu ve teşvik edicidir; bu nedenle できます (dekimasu), 学べます (manabemasu) “öğrenebilirsiniz” ve 使えます (tsukaemasu) “kullanabilirsiniz” gibi ifadeler sık görülür.
Bir broşürü okurken bütün cümleyi çevirmek yerine önce beceri sözcüklerini bulmak yararlıdır. Öğrenci “konuşma”, “dinleme”, “okuma” ve “yazma” başlıklarını işaretleyebilir. Sonra bu becerilerin hangi gün, hangi yerde ve hangi etkinlikle ilişkilendirildiğini kontrol eder.
Örnek
Broşürde şu cümle yer alıyor: このコースで、日本語を話すことができます (kono koosu de, nihongo o hanasu koto ga dekimasu). Çözüm: このコースで (kono koosu de) “bu kursta”, 日本語を話すことができます (nihongo o hanasu koto ga dekimasu) “Japonca konuşabilirsiniz” demektir. Bütün cümlenin anlamı “Bu kursta Japonca konuşabilirsiniz” olur.
Broşürü dinleyerek ana bilgiyi yakalama
Dinleme sırasında her sözcüğü anlamak zorunda değiliz. Önce kursun adını, günü, saati ve yapılabilecek etkinliği yakalamaya çalışırız. Sayılar ve gün adları, broşür dinlemelerinde önemli ipuçlarıdır. 月曜日 (getsuyoubi) “pazartesi”, 水曜日 (suiyoubi) “çarşamba” ve 金曜日 (kin'youbi) “cuma” demektir.
Kısa bir dinleme metninde aynı bilgi iki farklı biçimde verilebilir. Örneğin konuşmacı önce 午後三時です (gogo sanji desu) diyebilir, sonra 三時からです (sanji kara desu) diyebilir. İlk ifade “öğleden sonra saat üç”, ikinci ifade “saat üçten itibaren” anlamındadır. から (kara) başlangıç noktasını gösterir; bu sözcüğü duyduğumuzda zamanın başlangıcına dikkat ederiz.
Dinleme öncesinde broşürün başlığına ve resimlerine bakmak anlamayı kolaylaştırır. Dinleme sırasında yalnızca anahtar sözcükleri not ederiz; ikinci dinlemede eksik bilgileri tamamlarız. Japonca sesleri Türkçe harflerle not ederken uzun ünlülere dikkat etmek gerekir: こう (kou) yaklaşık “koo”, じゅう (juu) ise “cuu” gibi uzatılarak söylenir.
Örnek
Dinleme metni: 日本語の会話コースです。土曜日の午前十時からです。教室で話す練習ができます (nihongo no kaiwa koosu desu. doyoubi no gozen juuji kara desu. kyoushitsu de hanasu renshuu ga dekimasu). Çözüm: Kurs Japonca konuşma kursudur; cumartesi sabah saat onda başlar; sınıfta konuşma alıştırması yapabilirsiniz. Buradaki 午前 (gozen) “sabah”, 練習 (renshuu) “alıştırma” anlamındadır.
Bilgi karşılaştırma ve seçim yapma
Birden fazla broşürü karşılaştırırken aynı tür bilgileri yan yana yazmak gerekir: gün, saat, yer, ücret ve etkinlik. “Ben cumartesi gelebilirim” demek için 土曜日に行くことができます (doyoubi ni iku koto ga dekimasu) denebilir. “Pazartesi gelemem” demek için 月曜日は行くことができません (getsuyoubi wa iku koto ga dekimasen) kullanılabilir.
Seçim yaparken soru cümleleri de yardımcı olur. いつですか (itsu desu ka) “Ne zaman?”, どこですか (doko desu ka) “Nerede?” ve いくらですか (ikura desu ka) “Ne kadar?” anlamındadır. Bir broşürün ücretsiz olduğunu söylemek için 無料です (muryou desu), kayıt gerektiğini söylemek için 申し込みが必要です (moushikomi ga hitsuyou desu) ifadesi kullanılabilir.
Karşılaştırmada yalnızca beceriye değil, kişisel ihtiyaca da bakılır. Konuşmak isteyen öğrenci 会話 (kaiwa) bölümünü, dinleme becerisini geliştirmek isteyen öğrenci 聞く練習 (kiku renshuu) bölümünü seçebilir. Böylece dil bilgisi bilgisini gerçek bir karar verme göreviyle birleştiririz.
Örnek
İki broşür vardır. A broşürü: 火曜日、午後四時、無料 (kayoubi, gogo yoji, muryou). B broşürü: 土曜日、午前十時、千円 (doyoubi, gozen juuji, sen-en). Öğrenci cumartesi günü boşsa ve ücret ödeyebiliyorsa B broşürünü seçer. Gerekçesi Japonca şöyle söylenebilir: 土曜日に行くことができます (doyoubi ni iku koto ga dekimasu).
Kısa diyalogla kayıt ve bilgi isteme
Broşürü anladıktan sonra kısa bir diyalogla bilgi istemek mümkündür. Kibar bir başlangıç için すみません (sumimasen), teşekkür etmek için ありがとうございます (arigatou gozaimasu) kullanılır. Kurs hakkında soru sorarken このコースは、何曜日ですか (kono koosu wa, nan'youbi desu ka) “Bu kurs hangi gün?” anlamına gelir.
Kayıtla ilgili temel ifadeler de broşürlerde ve konuşmalarda görülür. 申し込みたいです (moushikomitai desu) “kayıt olmak istiyorum”, 名前を書きます (namae o kakimasu) “adımı yazarım” ve ここですか (koko desu ka) “burası mı?” anlamındadır. A2 düzeyinde amaç uzun ve karmaşık konuşmalar yapmak değil, gerekli bilgiyi açıkça sormak ve kısa cevap vermektir.
Örnek
Kısa diyalog: すみません。このコースで、漢字を読むことができますか (sumimasen. kono koosu de, kanji o yomu koto ga dekimasu ka) “Affedersiniz. Bu kursta kanji okuyabilir miyim?” はい、できます。土曜日の午前十時です (hai, dekimasu. doyoubi no gozen juuji desu) “Evet, okuyabilirsiniz. Cumartesi sabah saat on.” Burada öğrenci hem imkânı hem de zamanı öğrenir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki “-ebilmek” eki Japoncada fiilin sonuna doğrudan できます (dekimasu) olarak eklenir. Doğrusu: Genellikle fiilin sözlük biçiminden sonra ことができます (koto ga dekimasu) gelir. Örneğin 話すことができます (hanasu koto ga dekimasu) “konuşabilirim” demektir.
- Yanlış: Japoncada broşür okunurken önce her sözcük Türkçeye çevrilmelidir. Doğrusu: Önce başlık, gün, saat, yer ve beceri sözcükleri bulunmalıdır. Ana bilgiyi yakaladıktan sonra ayrıntılar incelenebilir.
- Yanlış: Gün adları ve saat ifadeleri Türkçedeki sırayla her zaman aynı kullanılır. Doğrusu: Japoncada zaman bilgisi cümlede farklı bir sırayla gelebilir ve parçacıklarla gösterilebilir. 土曜日に (doyoubi ni) ifadesindeki に (ni), olayın hangi zamanda olduğunu belirtir.
- Yanlış: Olumsuz imkân bildirmek için her zaman Türkçedeki “değil” karşılığı kullanılır. Doğrusu: Fiille birlikte できません (dekimasen) kullanılır. 読むことができません (yomu koto ga dekimasen) “okuyamam” anlamına gelir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta broşürler daha uzun olabilir ve öğrenciler yalnızca açık bilgileri değil, ima edilen bilgileri de bulabilir. Öğrenciler farklı konuşmacıların hızını, nezaket düzeyini ve benzer anlamlı ifadeleri karşılaştırabilir. Ayrıca bir kurs broşürü hazırlayıp amaç, süre, etkinlik ve kayıt koşullarını Japonca kısa cümlelerle yazabilir. Böylece okuma ve dinleme becerileri, yazma ve karşılıklı konuşma görevleriyle birleşir.
Özet
Kurs broşürü okurken başlık, gün, saat, yer, ücret ve beceri bilgilerini buluruz. ことができます (koto ga dekimasu) yapısı yetenek ve imkân bildirir; できません (dekimasen) ise bu anlamın olumsuz biçimini verir. Dinleme sırasında her sözcüğü çevirmek yerine anahtar bilgileri yakalar, broşürleri karşılaştırır ve kısa sorularla doğru kursu seçeriz.