Hafta sonu yapmak istediklerimizi A2 düzeyinde ~たい kalıbıyla söyleyip kısa bir istek listesi yazmak, dileği ve basit planı Japoncada görünür kılar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do: Hafta sonu dileklerimi söyleyebilirim
CEFR A2 öğrencisi basit dilek ve planları günlük dilde anlatabilirim hedefine yürür. Hafta sonu istek listesi bu hedefi somutlaştırır: ne izlemek, nereye gitmek, kiminle vakit geçirmek istediğini kısa cümlelerle yazar. Japonca bu işi たい (tai) ekiyle çözer; telaffuzu ta-i dir ve iki hece net duyulur. Evde kanepede, açık takvime bakarak yazmak dilin sınıf dışına çıkması demektir; yanındaki kedi bile dinlenme dileğini hatırlatır.
Dünyada temel Japonca dersleri たい (tai) kalıbını şimdiki zaman ve ます (masu) nezaketinden sonra getirir. İstek, henüz olmamış ama istenen eylemdir. Günlük hayatta aile sohbetinde ve okulda 週末にしたいこと (shūmatsu ni shitai koto) yani hafta sonu yapmak istediğim şeyler konuşulur. Telaffuz: şu-u-ma-tsu ni şi-ta-i ko-to. 週末 (shūmatsu) içindeki uzun u yu kısaltmamak dinlemeyi kolaylaştırır. Liste, dileği unutulmayan bir plana çevirir.
Örnek
Somut ev sahnesi. Takvim cumartesi ve pazarı gösteriyor. Öğrenci yazar: 私は週末に本を読みたいです (watashi wa shūmatsu ni hon o yomitai desu) Hafta sonu kitap okumak istiyorum. 少し休みたいです (sukoshi yasumitai desu) Biraz dinlenmek istiyorum. Telaffuz: va-ta-şi va şu-u-ma-tsu ni hon o yo-mi-ta-i de-su; su-ko-şi ya-su-mi-ta-i de-su. Kedi uyuyorsa dinlenme maddesi listedeki ilk gerçek ihtiyaçtır.
~たい kalıbı nasıl kurulur
A2 kuralı sadedir: fiilin ます (masu) gövdesine たい (tai) eklenir, nezaket için sona です (desu) gelir. 行きます (ikimasu) gitmek isterim olmaz; doğru biçim 行きたいです (ikitai desu) gitmek istiyorum, telaffuz i-ki-ta-i de-su. 見ます (mimasu) için 見たいです (mitai desu) izlemek istiyorum. 食べます (tabemasu) için 食べたいです (tabetai desu) yemek istiyorum. します (shimasu) için したいです (shitai desu) yapmak istiyorum. Nesne çoğu zaman を (o) alır: 映画を見たいです (eiga o mitai desu) film izlemek istiyorum.
Zaman için 週末に (shūmatsu ni) hafta sonunda kalıbı yeter. に (ni) burada zaman noktasıdır; telaffuz ni, kısa ve net. Çalışma masasında fiil kartları yan yana durur: gitmek, izlemek, okumak, yapmak. Öğrenci önce ます (masu) sütununu görür, sonra gövdeyi ayırır, sonra たいです (tai desu) ekler. Bu üç adım ezberi azaltır. Olumsuz A2 de durudur: 行きたくないです (ikitakunai desu) gitmek istemiyorum, telaffuz i-ki-ta-ku-na-i de-su. Liste hem evet hem hayır maddesi taşıyabilir.
Örnek
Masadaki çözümlü dönüşüm. 1) 行きます (ikimasu) giderim olur 行きたいです (ikitai desu) gitmek istiyorum. 2) 読みます (yomimasu) okurum olur 読みたいです (yomitai desu) okumak istiyorum. 3) 買い物をします (kaimono o shimasu) alışveriş yaparım olur 買い物をしたいです (kaimono o shitai desu) alışveriş yapmak istiyorum. Tam cümle: 私は週末に公園に行きたいです (watashi wa shūmatsu ni kōen ni ikitai desu) Hafta sonu parka gitmek istiyorum. Telaffuz: ko-o-en ni i-ki-ta-i; 公園 (kōen) içindeki uzun o duyulsun.
Hobi sözcükleri ve istek cümleleri
A2 hobileri kısa ve görünür tutulur. 映画 (eiga) film, e-i-ga. 音楽 (ongaku) müzik, on-ga-ku. 本 (hon) kitap. スポーツ (supōtsu) spor, su-po-o-tsu. 料理 (ryōri) yemek pişirme, ryo-o-ri. 買い物 (kaimono) alışveriş, ka-i-mo-no. ゲーム (gēmu) oyun, ge-e-mu. 写真 (shashin) fotoğraf, şa-şin. Fiiller de sınırlıdır: 見たい (mitai) izlemek istiyorum, 聞きたい (kikitai) dinlemek istiyorum, したい (shitai) yapmak istiyorum, 行きたい (ikitai) gitmek istiyorum. Hobi fuarı standı bu sözcükleri gerçek nesnelerle bağlar; öğrenci kartı görünce cümleyi kurar.
Kanji A2 de kademeli girer: 見 (mi), 行 (i), 食 (ta), 友 (tomo), 週末 (shūmatsu) yeter. Kalanı hiragana ve katakana ile yazılır; スポーツ (supōtsu) ve ゲーム (gēmu) zaten katakanadır. Sık kalıp şudur: 私の趣味は音楽です。週末に音楽を聞きたいです (watashi no shumi wa ongaku desu. shūmatsu ni ongaku o kikitai desu) Hobim müzik. Hafta sonu müzik dinlemek istiyorum. Telaffuz: va-ta-şi no şu-mi va on-ga-ku de-su. şu-u-ma-tsu ni on-ga-ku o ki-ki-ta-i de-su. Böylece hobi adı ile istek cümlesi tek nefeste bağlanır.
Örnek
Fuar standı metni. Öğrenci kartlara bakar ve yazar: 料理をしたいです (ryōri o shitai desu) Yemek yapmak istiyorum. 友達とスポーツをしたいです (tomodachi to supōtsu o shitai desu) Arkadaşlarla spor yapmak istiyorum. 写真を見たいです (shashin o mitai desu) Fotoğraf bakmak istiyorum. と (to) ile birlikte anlamındadır, telaffuz to. Bu üç madde bir stant listesini doldurur ve A2 sözvarlığını aşmaz.
Liste yazmak ve kısa diyalog
Yazılı liste A2 de üç parçadan oluşur: başlık, maddeler, kısa kapanış. Başlık: 週末にしたいこと (shūmatsu ni shitai koto) Hafta sonu yapmak istediğim şeyler. Madde kalıbı: sayı artı cümle. 一、公園に行きたいです (ichi, kōen ni ikitai desu) Bir, parka gitmek istiyorum. 二、友達と遊びたいです (ni, tomodachi to asobitai desu) İki, arkadaşlarla oynamak istiyorum. 三、カフェで本を読みたいです (san, kafe de hon o yomitai desu) Üç, kafede kitap okumak istiyorum. で (de) yer bildirir, telaffuz de. Parkta yazmak, listenin yalnızca ev ödevi olmadığını gösterir; dil dışarıda da işe yarar.
Soru sormak da can-do nun parçasıdır. 何をしたいですか (nani o shitai desu ka) Ne yapmak istiyorsun, telaffuz na-ni o şi-ta-i de-su ka. Cevapta özne düşebilir: 海に行きたいです (umi ni ikitai desu) Denize gitmek istiyorum. Beğeni için いいですね (ii desu ne) Güzelmiş, i-i de-su ne. Ortak istek: 一緒に行きたいです (issho ni ikitai desu) Birlikte gitmek istiyorum, iş-şo ni i-ki-ta-i de-su. それから (sorekara) ondan sonra, so-re-ka-ra, maddeleri bağlar. Böylece liste tek kişinin defteri olmaktan çıkar, arkadaşça bir plan taslağı olur.
Örnek
Park diyaloğu. A: 週末に何をしたいですか (shūmatsu ni nani o shitai desu ka) Hafta sonu ne yapmak istiyorsun. B: 公園に行きたいです。それから映画を見たいです (kōen ni ikitai desu. sorekara eiga o mitai desu) Parka gitmek istiyorum. Ondan sonra film izlemek istiyorum. A: いいですね。一緒に行きたいです (ii desu ne. issho ni ikitai desu) Güzelmiş. Birlikte gitmek istiyorum. B: はい、行きましょう (hai, ikimashō) Evet, gidelim. 行きましょう (ikimashō) gidelim, i-ki-ma-şo; A2 nezaket davetidir. Listeye hemen 友達と公園 (tomodachi to kōen) yazılır.
Sınıfta listeye madde eklemek
Sınıf posteri ortak bir やりたいことリスト (yaritai koto risuto) yapmak istediğimiz şeyler listesidir; telaffuz ya-ri-ta-i ko-to ri-su-to. Her öğrenci bir madde ekler. Yeni madde kalıbı: 新しいのはこれです (atarashii no wa kore desu) Yenisi bu, a-ta-ra-şi-i no va ko-re de-su. Ardından istek cümlesi gelir: 週末に買い物をしたいです (shūmatsu ni kaimono o shitai desu) Hafta sonu alışveriş yapmak istiyorum. Poster, yazmayı herkesin görebileceği bir eyleme çevirir. Yanlış yazılan parçacık tahtada düzeltilir; utanç değil, ortak düzenleme olur.
Nezaket A2 de unutulmaz. Sınıf arkadaşının maddesini okurken それはいいですね (sore wa ii desu ne) O güzelmiş denir. Kendi maddesini eklerken 私もこれをしたいです (watashi mo kore o shitai desu) Ben de bunu yapmak istiyorum, va-ta-şi mo ko-re o şi-ta-i de-su. も (mo) de/da anlamındadır. Duvar posteri tarihçe açısından da tanıdıktır: dil sınıfları dünyada kelime duvarı ve dilek ağacı kullanır; Japonca sınıfta bu, たい (tai) cümleleriyle doldurulur. Amaç süs değil, hafta sonu gerçekten seçilebilecek üç maddelik bir listedir.
Örnek
Poster ekleme olayı. Öğrenci kalemi alır ve yazar: 四、家族と料理をしたいです (yon, kazoku to ryōri o shitai desu) Dört, ailemle yemek yapmak istiyorum. Telaffuz: yon, ka-zo-ku to ryo-o-ri o şi-ta-i de-su. Öğretmen sorar: いつしたいですか (itsu shitai desu ka) Ne zaman yapmak istiyorsun. Cevap: 日曜日にしたいです (nichiyōbi ni shitai desu) Pazar günü yapmak istiyorum, ni-çi-yo-o-bi ni şi-ta-i de-su. Madde artık hem ne hem zaman taşır; liste plan olmaya yaklaşır.
Türkçe kaynaklı hatalar ve telaffuz
Türkçede istiyorum hem nesne hem eylem için kullanılır; Japoncada yol ikiye ayrılır. Eylem için たい (tai), nesne için ほしい (hoshii) ho-şi-i gelir. 映画がほしいです (eiga ga hoshii desu) Film istiyorum nesne dileğidir; hafta sonu izleme dileği ise 映画を見たいです (eiga o mitai desu) film izlemek istiyorum olmalıdır. İkinci sık hata ます (masu) üzerine たい (tai) eklemektir: 行きますたい yoktur. Doğru yol gövdedir: 行きたいです (ikitai desu). Üçüncü hata parçacığı düşürmektir. Türkçe parkta oynamak istiyorum derken ekler fiile yapışır; Japoncada 公園で遊びたいです (kōen de asobitai desu) içinde で (de) yer bildirir.
Telaffuzda し (shi) şi dir, si değildir; したい (shitai) şi-ta-i. Uzun ünlü kısaltılmamalı: 週末 (shūmatsu) şu-u-ma-tsu, 料理 (ryōri) ryo-o-ri, 公園 (kōen) ko-o-en. たい (tai) tay diye tek heceye sıkıştırılmamalı, ta-i açık durmalı. 週末は (shūmatsu wa) konu yapar, 週末に (shūmatsu ni) zaman noktası verir; istek listesinde eylem zamanı için に (ni) daha nettir. Bu ayrımlar ezber değil, Türkçe alışkanlığın Japonca cümlede kırılmasıdır. Liste yazarken her maddede parçacığı yüksek sesle okumak hatayı erken yakalar.
Örnek
Düzeltme örneği. Yanlış düşünce: Hafta sonu film istiyorum deyip 週末は映画がほしいです yazmak. Doğrusu eylem ise 週末に映画を見たいです (shūmatsu ni eiga o mitai desu) Hafta sonu film izlemek istiyorum. Yanlış: 食べますたいです. Doğru: 食べたいです (tabetai desu) yemek istiyorum. Yanlış: 公園遊びたいです. Doğru: 公園で遊びたいです (kōen de asobitai desu) Parkta oynamak istiyorum. Her düzeltmede parçacık ve gövde birlikte kontrol edilir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: İstiyorum her yerde ほしい (hoshii) ile karşılanır. Doğrusu: Nesne dileği ほしい (hoshii), yapmak dileği たい (tai) ister. Hafta sonu film izleme isteği 映画を見たいです (eiga o mitai desu) olur.
- Yanlış: 行きますたいです veya するたいです denir. Doğrusu: たい (tai) ます (masu) üzerine binmez. 行きたいです (ikitai desu), したいです (shitai desu) doğrudur.
- Yanlış: Türkçe gibi parçacık düşürülür: 公園行きたいです. Doğrusu: Yer ve nesne A2 de görünür kalır: 公園に行きたいです (kōen ni ikitai desu) veya 公園で遊びたいです (kōen de asobitai desu).
- Yanlış: 週末は (shūmatsu wa) ile 週末に (shūmatsu ni) aynıdır. Doğrusu: は (wa) konuyu öne çıkarır, に (ni) zaman noktasını işaretler. İstek listesinde eylem zamanı için 週末に (shūmatsu ni) daha açıktır.
Bir adım ileri
Bir sonraki basamakta öğrenci yalnızca dileği değil, sırayı ve niyeti de bağlar. て (te) biçimiyle 公園に行って、映画を見たいです gibi zincir planlar gelir; つもりです ile karar, たいと思います ile yumuşak niyet eklenir. Geçmiş dilek 行きたかったです hafta sonu bittikten sonra anlatılır. Kanji yoğunluğu artar, paragraf üç maddelik listeden kısa bir hafta sonu metnine döner. A2 nin listesi B1 de gerekçeli plana dönüşür.
Özet
Hafta sonu istek listesi A2 de たいです (tai desu) kalıbıyla yazılır ve her Japonca ifade kana veya kanji artı romaji ile okunur. Hobi sözcükleri, 週末に (shūmatsu ni) zamanı ve kısa diyalog aynı can-do yu taşır. Parçacık, ほしい (hoshii) ile たい (tai) ayrımı ve uzun ünlü, Türkçe alışkanlığın kırıldığı yerlerdir.