Japoncada saat söylemek için sayıların ardından saat için じ (ji), dakika için ise dakika sayısının ardından ふん (fun) veya ぷん (pun) kullanılır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Japoncada 1’den 10’a kadar sayılar
Japoncada temel sayıları önce hiragana ile öğrenmek yararlıdır. 1’den 10’a kadar sayılar şöyledir: いち (ichi), に (ni), さん (san), よん (yon), ご (go), ろく (roku), なな (nana), はち (hachi), きゅう (kyuu) ve じゅう (juu). Telaffuzda きゅう (kyuu) yaklaşık olarak “kyuu”, はち (hachi) ise “haçi” gibi söylenir.
Bu ünitenin başlangıcında sayıların hiragana biçimlerine odaklanılır. Resimde görülen kanji biçimleri, ileride okuma becerisini destekleyecek görsel tanıma çalışması olarak düşünülebilir: 一（いち） (ichi), 二（に） (ni) ve 三（さん） (san). Kanji yazımını ayrıntılı biçimde öğrenmek ise daha sonraki seviyelerde yapılır.
Örnek
Bir arkadaşınız yaşınızı soruyor: なんさいですか。 (nansai desu ka.) — “Kaç yaşındasınız?” Cevap: じゅうさいです。 (juusai desu.) — “On yaşındayım.” Burada じゅう (juu) “on” anlamındaki sayıdır.
2. Onluk sayılar ve じゅう (juu) yapısı
Japoncada 10 sayısı じゅう (juu) şeklindedir. 11’den 19’a kadar olan sayılarda önce じゅう (juu), sonra birler basamağı söylenir: じゅういち (juuichi) “on bir”, じゅうに (juuni) “on iki” ve じゅうご (juugo) “on beş” demektir. Araya Türkçedeki “ve” anlamında ayrı bir kelime girmez.
Sayıları söylerken kelimeleri mümkün olduğunca açık ve düzenli söyleyin. Örneğin じゅうご (juugo) ifadesinde じゅう (juu) “on”, ご (go) ise “beş”tir. Uzun ünlü, özellikle じゅう (juu) sözcüğünde önemlidir; bunu “cu” değil, uzatılmış “cuu”ya yakın telaffuz etmek gerekir.
Örnek
Saat 15:00’ı söylemek için önce 15 sayısı kurulur: じゅう (juu) + ご (go) = じゅうご (juugo). Ardından saat eki eklenir: じゅうごじです。 (juugoji desu.) — “Saat 15.00.” Günlük konuşmada öğleden sonra 3.00 için genellikle ごごさんじです。 (gogo sanji desu.) denir.
3. Saat söyleme: じ (ji)
Japoncada saat söylemek için saat sayısının sonuna じ (ji) getirilir. Örneğin 1:00 いちじ (ichiji), 2:00 にじ (niji), 3:00 さんじ (sanji) ve 10:00 じゅうじ (juuji) şeklindedir. Bu yapı genel olarak “sayı + saat” biçimindedir.
Bazı saatlerde özel okunuşlara dikkat etmek gerekir. 4:00 için よじ (yoji), 7:00 için しちじ (shichiji) ve 9:00 için くじ (kuji) daha yaygın kullanımlardır. Bu nedenle her sayıya doğrudan じ (ji) eklemek başlangıçta yeterli görünse de bu üç saati ayrıca ezberlemek gerekir.
Örnek
Bir öğretmen 15:00’ı gösteriyor. 15 sayısı じゅうご (juugo) olduğuna göre saat ifadesi じゅうごじ (juugoji) olur. Tam cümle: いま、じゅうごじです。 (Ima, juugoji desu.) — “Şimdi saat 15.00.”
4. Dakikalar ve ぷん (pun) / ふん (fun)
Dakika söylemek için dakika sayısının ardından ふん (fun) veya ぷん (pun) gelir. 10 dakika じゅっぷん (juppun), 20 dakika にじゅっぷん (nijuppun) ve 30 dakika さんじゅっぷん (sanjuppun) şeklindedir. 5 dakika ise ごふん (gofun) olarak söylenir.
Saat ve dakikayı birlikte söyleme sırası şöyledir: önce saat, sonra dakika gelir. 2:20 için saat bölümü にじ (niji), dakika bölümü にじゅっぷん (nijuppun) olur. Bu nedenle tam ifade にじ にじゅっぷんです。 (niji nijuppun desu.) şeklindedir.
Örnek
2:20’i adım adım kuralım: 2 saat = にじ (niji); 20 dakika = にじゅっぷん (nijuppun). Birleştirince いま、にじ にじゅっぷんです。 (Ima, niji nijuppun desu.) — “Şimdi saat 2.20.” Resimdeki じゅうにじ (juuniji) ise “12.00” anlamına gelir; 2.00 değildir.
5. Buçuk saat: はん (han)
Bir saatin otuz dakika geçmesini söylemenin kolay yolu はん (han) kullanmaktır. Örneğin 8:30 için はちじはん (hachiji han) denir. Bu ifade kelime kelime “sekiz saat buçuk” gibi düşünülebilir ve günlük Japoncada doğal bir kullanımdır.
İsterseniz 30 dakikayı dakika olarak da söyleyebilirsiniz: はちじ さんじゅっぷん (hachiji sanjuppun). Ancak başlangıç düzeyinde はちじはん (hachiji han) kalıbı daha kısa ve kullanışlıdır. はん (han) saat yapısında “buçuk” anlamında kullanılır.
Örnek
Bir öğrenci ders saatini söylüyor: じゅぎょうは はちじはんです。 (Jugyou wa hachiji han desu.) — “Ders saat 8.30’dadır.” Soru-cevap biçimi: なんじですか。 (Nanji desu ka.) — “Saat kaç?” はちじはんです。 (Hachiji han desu.) — “Saat 8.30.”
6. Saat sorma ve günlük kısa diyalog
Saat sormak için なんじですか。 (Nanji desu ka.) denir. Buradaki なんじ (nanji) “saat kaç” anlamındaki soru ifadesidir. Cevap verirken saatin sonuna です (desu) eklemek, başlangıç düzeyinde kibar ve tamamlanmış bir cümle kurmanızı sağlar.
3:45 gibi ifadelerde saat bölümü さんじ (sanji), dakika bölümü ise よんじゅうごふん (yonjuugofun) olur. Tam cümle さんじ よんじゅうごふんです。 (Sanji yonjuugofun desu.) şeklindedir. Japoncada günlük konuşmada “dörde çeyrek var” yerine bu doğrudan dakika söyleme biçimi başlangıç için daha güvenlidir.
Örnek
Kısa diyalog: A: いま、なんじですか。 (Ima, nanji desu ka.) — “Şimdi saat kaç?” B: さんじ よんじゅうごふんです。 (Sanji yonjuugofun desu.) — “Saat 3.45.” Daha kısa bir cevap olarak さんじ よんじゅうごふんです。 (Sanji yonjuugofun desu.) kullanılabilir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: 2:20 için じゅうにじ にじゅっぷん (juuniji nijuppun) denir. Doğrusu: Bu ifade 12:20 anlamına gelir. 2:20 için doğrusu にじ にじゅっぷん (niji nijuppun) ifadesidir.
- Yanlış: Saat eki, Türkçedeki “-de” gibi her sayıya aynı biçimde eklenir ve bütün okunuşlar düzenlidir. Doğrusu: Genel kural sayı + じ (ji) olsa da 4:00 よじ (yoji), 7:00 しちじ (shichiji) ve 9:00 くじ (kuji) şeklindedir.
- Yanlış: 30 dakika her zaman yalnızca さんじゅっぷん (sanjuppun) olarak söylenmelidir. Doğrusu: Bu kullanım doğrudur; ancak buçuk saat için daha kısa olan はん (han) da kullanılır. 8:30 için はちじはん (hachiji han) denebilir.
- Yanlış: じゅうごじ (juugoji) yalnızca “15. saat” demektir ve 3:00 için kullanılamaz. Doğrusu: 24 saatlik gösterimde じゅうごじ (juugoji) 15:00’ı belirtir. Öğleden sonra 3:00 için günlük konuşmada genellikle ごごさんじ (gogo sanji) kullanılır.
- Yanlış: Japoncada saat söylerken önce dakika, sonra saat söylenir. Doğrusu: Temel sıra önce saat, sonra dakikadır: にじ にじゅっぷん (niji nijuppun) “2.20” demektir.
Bir adım ileri
Bir üst seviyede saat ifadeleri günlük program, ders çizelgesi ve randevu konuşmaları içinde daha uzun cümlelerle kullanılacaktır. Öğrenciler ごぜん (gozen) “öğleden önce” ve ごご (gogo) “öğleden sonra” ifadelerini öğrenerek 12 saatlik gösterimi daha açık biçimde kullanabilir. Ayrıca trenlerin kalkış saati, mağazaların açılış-kapanış zamanı ve haftalık programlar okunabilir. Kanji bilgisi ilerledikçe saat ve dakika ifadelerinin yazılı biçimleri de tanınmaya başlanır.
Özet
Japoncada saat söylemenin temel yapısı sayı + じ (ji), dakika yapısı ise sayı + ふん (fun) veya ぷん (pun) biçimindedir. 30 dakika için はん (han) kullanılabilir; saat ve dakika her zaman önce saat, sonra dakika sırasıyla söylenir. Özellikle よじ (yoji), しちじ (shichiji), くじ (kuji) ve dakika eklerinin özel okunuşları ayrıca çalışılmalıdır.