Japoncada saati sormak için temel kalıp いまなんじですか (ima nanji desu ka), saati söylemek için ise saat ve dakika bilgisinden sonra です (desu) kullanılır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Saati sorma kalıbı
Japoncada saati sormanın temel kalıbı いまなんじですか (ima nanji desu ka) cümlesidir. Bu cümlenin anlamı “Şimdi saat kaç?”tır. いま (ima) “şimdi”, なんじ (nanji) “saat kaç” ve ですか (desu ka) soru biçimidir.
Kalıbı söylerken ses tonunu cümlenin sonunda biraz yükseltebilirsin. Daha kibar bir konuşmada da bu temel kalıp kullanılabilir; başlangıç düzeyinde ayrıca uzun bir ifade öğrenmek gerekmez. Bir görevliye, öğretmene veya tanımadığın bir kişiye bu cümleyle saat sorabilirsin.
Örnek
すみません。いまなんじですか。 (sumimasen. ima nanji desu ka.) — Affedersiniz. Şimdi saat kaç? しちじ じゅうごふんです。 (shichiji juugofun desu.) — Saat yedi on beş.
2. Saat ve dakikayı söyleme
Bir saati söylemek için önce saat, sonra dakika söylenir ve cümlenin sonunda です (desu) kullanılır. Örneğin “Saat üç” demek さんじです (sanji desu) şeklindedir. “Saat üç kırk beş” demek ise さんじ よんじゅうごふんです (sanji yonjuu gofun desu) olur.
Saat söylerken saat ile dakika arasına Türkçedeki “ve” anlamında ayrı bir kelime koymayız. Dakika belirtirken sayıdan sonra ふん (fun) veya ぷん (pun) gelir. Başlangıçta özellikle 1, 3, 4, 6, 8 ve 10 dakikadaki ses değişimlerini dinleyerek öğrenmek yararlıdır.
Örnek
14:30 için iki doğal seçenek vardır: じゅうよじ さんじゅっぷんです。 (juuyoji sanjuppun desu.) — Saat on dört otuz. veya じゅうよじ はんです。 (juuyoji han desu.) — Saat on dört buçuk. Burada はん (han) “buçuk” anlamına gelir.
3. Saatlerde özel okunuşlar
Japoncada bazı saatlerin okunuşu sayıların genel okunuşundan farklıdır. 4 için よじ (yoji), 7 için しちじ (shichiji) ve 9 için くじ (kuji) denir. Bu nedenle “saat dört” よじです (yoji desu), “saat yedi” しちじです (shichiji desu) ve “saat dokuz” くじです (kuji desu) olur.
Dakikalarda da benzer ses değişimleri görülür: 1 dakika いっぷん (ippun), 3 dakika さんぷん (sanpun), 4 dakika よんぷん (yonpun), 6 dakika ろっぷん (roppun), 8 dakika はっぷん (happun) ve 10 dakika じゅっぷん (juppun) şeklindedir. 20 dakika için にじゅっぷん (nijuppun) denir.
Aşağıdaki örnekte saat ve dakika sırayla söylenir.
11:20 için saat ve dakika sırayla söylenir: じゅういちじ にじゅっぷんです。 (juuichiji nijuppun desu.) — Saat on bir yirmi. Soru-cevap biçimi şöyledir: いまなんじですか。 (ima nanji desu ka.) — Şimdi saat kaç? じゅういちじ にじゅっぷんです。 (juuichiji nijuppun desu.) — Saat on bir yirmi.
4. 12 saatlik ve 24 saatlik zaman
Japoncada günlük konuşmada 12 saatlik sistem de 24 saatlik sistem de kullanılabilir. Sabah veya akşamı belirtmek için saatten önce ごぜん (gozen) “öğleden önce” ve ごご (gogo) “öğleden sonra” denebilir. Örneğin 7:15 sabah ise ごぜん しちじ じゅうごふんです (gozen shichiji juugofun desu) denir.
İstasyon, havaalanı ve resmî çizelgelerde 24 saatlik söyleyiş daha açık olabilir. 19:45 için じゅうくじ よんじゅうごふんです (juukuji yonjuu gofun desu) diyebilirsin. Günlük bir konuşmada aynı zaman “akşam yedi kırk beş” anlamında ごご しちじ よんじゅうごふんです (gogo shichiji yonjuu gofun desu) şeklinde de söylenebilir.
Aşağıdaki örnekte istasyonda kullanılan kısa bir diyalog yer alır.
Örnek
İstasyonda kısa bir diyalog: すみません。いまなんじですか。 (sumimasen. ima nanji desu ka.) — Affedersiniz. Şimdi saat kaç? じゅうくじ よんじゅうごふんです。 (juukuji yonjuu gofun desu.) — Saat 19:45. ありがとうございます。 (arigatou gozaimasu.) — Teşekkür ederim.
5. Kısa diyaloglarla uygulama
Saat sorarken önce dikkat çekmek için すみません (sumimasen) denebilir. Cevap veren kişi yalnızca saati ve です (desu) sözcüğünü söyleyebilir. Örneğin 3:45 için さんじ よんじゅうごふんです (sanji yonjuu gofun desu) ifadesi yeterlidir.
Saat bilgisini bir etkinlikle birlikte kullanmak istersen başlangıç düzeyinde kısa cümleler kurabilirsin. “Ders saat üçte” demek için じゅぎょうは さんじです (jugyou wa sanji desu) denir. “Buluşma saat yedide” demek için あうじかんは しちじです (au jikan wa shichiji desu) denebilir; ancak bu tür ek cümlelerde önce saat sorma ve cevaplama kalıbını doğru kullanmak gerekir.
Aşağıdaki örnekte sınıf içinde saat sorma ve cevaplama gösterilir.
Örnek
Sınıf içi diyalog: せんせい、いまなんじですか。 (sensei, ima nanji desu ka.) — Öğretmenim, şimdi saat kaç? じゅうよじ はんです。 (juuyoji han desu.) — Saat 14:30. ありがとうございます。 (arigatou gozaimasu.) — Teşekkür ederim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “Saat kaç?” demek için いまなんぷんですか (ima nanpun desu ka) denir. Doğrusu: Saatin tamamını sormak için いまなんじですか (ima nanji desu ka) kullanılır. なんぷん (nanpun) yalnızca dakika sayısını sormak için kullanılabilir.
- Yanlış: 4, 7 ve 9 saatleri doğrudan sayı okunuşlarıyla söylenir: よんじ (yonji), ななじ (nanaji), きゅうじ (kyuuji). Doğrusu: Temel ve yaygın saat okunuşları よじ (yoji), しちじ (shichiji) ve くじ (kuji) şeklindedir. Bu üç özel okunuşu ezberlemek gerekir.
- Yanlış: Dakika söylerken her sayının arkasına aynı biçimde ふん (fun) getirilir. Doğrusu: Bazı sayılarda ses ぷん (pun) biçimine dönüşür. Örneğin 10 dakika じゅっぷん (juppun), 20 dakika にじゅっぷん (nijuppun) ve 45 dakika よんじゅうごふん (yonjuu gofun) şeklindedir.
- Yanlış: 14:30'u mutlaka じゅうよんじ さんじゅっぷん (juuyonji sanjuppun) diye söylemek gerekir. Doğrusu: 14 için saat okunuşu じゅうよじ (juuyoji) şeklindedir. Ayrıca 30 dakika için さんじゅっぷん (sanjuppun) veya daha kısa olarak はん (han) kullanılabilir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta saat söyleme, günlük program ve randevu cümleleriyle birleştirilecektir. Öğrenciler ごぜん (gozen) ve ごご (gogo) ile sabah ve öğleden sonra ayrımını daha ayrıntılı kullanabilir. Ayrıca “Saat kaçta başlıyor?” anlamındaki なんじからですか (nanji kara desu ka) ve “Saat kaçta bitiyor?” anlamındaki なんじまでですか (nanji made desu ka) kalıpları öğrenilebilir. Daha sonra zaman ifadeleri ders programı, tren tarifesi ve günlük rutin anlatımı içinde kullanılacaktır.
Özet
Japoncada saat sormanın temel kalıbı いまなんじですか (ima nanji desu ka), cevap kalıbı ise saat ve dakika bilgisinden sonra です (desu) kullanmaktır. 4, 7 ve 9 saatlerinin özel okunuşları ile bazı dakika ses değişimleri dikkatle öğrenilmelidir. Günlük konuşmada 12 saatlik sistem, istasyon ve çizelgelerde ise 24 saatlik sistem sıkça karşımıza çıkar.