Şehirde bir yerin nerede olduğunu söylemek ve başka birinden yol ya da konum bilgisi istemek için kısa, düzenli Japonca kalıplar kullanabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Temel yer ve konum kelimelerini hatırlayalım
Bir yerin konumunu söylemek için önce yer adını, sonra konum bildiren kelimeyi söyleriz. Örneğin みせ (mise) “dükkân”, えき (eki) “istasyon”, バスてい (basutei) “otobüs durağı” ve みち (michi) “yol” demektir. Konum bildiren temel kelimeler şunlardır: みぎ (migi) sağ, ひだり (hidari) sol, まえ (mae) ön, うしろ (ushiro) arka, となり (tonari) yan ve ちかく (chikaku) yakın. Telaffuzda みぎ (migi) yaklaşık “migi”, ひだり (hidari) “hidari” diye okunur. Japonca sesler genellikle düzenli okunur; uzun ünlülere ayrıca dikkat etmek gerekir.
Bir şeyin yerini söylerken sık kullanılan kalıp A は B の となりです (A wa B no tonari desu) biçimindedir. Burada は (wa) konu belirtecidir; yazılışı “ha” olsa da bu kalıpta “wa” okunur. の (no) iki isim arasında ilişki kurar ve “-ın, -in” anlamı verir. Örneğin “Market durağın yanında” demek için コンビニは バスていの となりです (Konbini wa basutei no tonari desu) denir. Bir yerin yakınında olduğunu söylemek için えきの ちかくです (Eki no chikaku desu) kalıbı kullanılabilir.
Örnek
Örnek: コンビニは えきの みぎです (Konbini wa eki no migi desu). Türkçesi: Market, istasyonun sağındadır. Daha doğal ve açık bir tekrar için コンビニは えきの みぎがわです (Konbini wa eki no migigawa desu) denebilir; burada みぎがわ (migigawa) “sağ taraf” anlamındadır.
2. Bir yerin konumunu konuşarak tarif etme
Konuşmaya çoğu zaman yer sormakla başlarız. すみません (Sumimasen) “Affedersiniz” anlamında nazik bir giriş sözüdür. Ardından がっこうは どこですか (Gakkou wa doko desu ka) yani “Okul nerede?” denebilir. Cevap verirken ここです (Koko desu) “Burada”, そこです (Soko desu) “Orada” veya あそこです (Asoko desu) “Şurada” kullanılabilir. ここ (koko) konuşana yakın yeri, そこ (soko) dinleyene yakın ya da konuşmada bilinen yeri, あそこ (asoko) ise ikisinden de uzaktaki yeri gösterir.
Konum tarifinde cümleleri kısa tutmak A1 düzeyinde daha uygundur. Önce bir referans noktası söylenir, sonra hedef yer belirtilir. Örneğin がっこうは えきの ちかくです (Gakkou wa eki no chikaku desu) “Okul istasyonun yakınındadır” demektir. Bisikletin yerini belirtmek için じてんしゃは がっこうの まえです (Jitensha wa gakkou no mae desu) denebilir. Burada じてんしゃ (jitensha) “bisiklet”, がっこう (gakkou) “okul” anlamındadır.
Örnek
Kısa konuşma: すみません。がっこうは どこですか。 (Sumimasen. Gakkou wa doko desu ka.) — Affedersiniz. Okul nerede? あそこです。えきの となりです。 (Asoko desu. Eki no tonari desu.) — Şurada. İstasyonun yanında. ありがとうございます。 (Arigatou gozaimasu.) — Teşekkür ederim. どういたしまして。 (Dou itashimashite.) — Rica ederim.
3. İstasyonda yön ve yer sorma
İstasyon gibi kalabalık yerlerde önce hedef yeri açıkça sormak gerekir. きっぷうりばは どこですか (Kippu uriba wa doko desu ka) “Bilet gişesi nerede?” demektir. きっぷうりば (kippu uriba) “bilet gişesi”, えき (eki) “istasyon” ve いりぐち (iriguchi) “giriş” anlamına gelir. Bir yerin başka bir yerin içinde veya yakınında olduğunu söylemek için A1 düzeyinde の なか (no naka) ve の ちかく (no chikaku) kalıpları yeterlidir.
Yön tarif ederken tek bir uzun cümle kurmak yerine bilgiyi iki kısa cümleye ayırabiliriz. Örneğin いりぐちは ここです (Iriguchi wa koko desu) “Giriş burada” demektir. Ardından きっぷうりばは いりぐちの となりです (Kippu uriba wa iriguchi no tonari desu) denerek gişenin girişin yanında olduğu açıklanır. Konuşmayı bitirirken わかりました (Wakarimashita) “Anladım” veya ありがとうございます (Arigatou gozaimasu) kullanılabilir. Telaffuzda uzun ünlülere dikkat etmek gerekir; こう (kou) gibi yazılan sesler çoğu zaman uzatılarak söylenir.
Örnek
Diyalog: すみません。きっぷうりばは どこですか。 (Sumimasen. Kippu uriba wa doko desu ka.) — Affedersiniz. Bilet gişesi nerede? いりぐちの となりです。 (Iriguchi no tonari desu.) — Girişin yanında. ここですか。 (Koko desu ka.) — Burası mı? はい、そうです。 (Hai, sou desu.) — Evet, öyle. ありがとうございます。 (Arigatou gozaimasu.) — Teşekkür ederim.
4. Park, çeşme ve yol gibi referans noktalarını kullanma
Şehirde bir yeri tarif ederken herkesin kolayca görebileceği nesneleri referans olarak seçmek işe yarar. こうえん (kouen) “park”, みずのみば (mizunomiba) “çeşme veya su içme yeri”, みち (michi) “yol” ve はし (hashi) “köprü” demektir. Örneğin こうえんは みちの ひだりです (Kouen wa michi no hidari desu) cümlesi “Park yolun solundadır” anlamına gelir. みずのみばは こうえんの なかです (Mizunomiba wa kouen no naka desu) ise “Çeşme parkın içindedir” demektir.
Yazılı tekrar yaparken önce hedef yeri belirlemek, sonra referans noktasını eklemek gerekir. Her cümlede temel sıra genellikle “hedef yer + は + referans yer + の + konum” biçimindedir. Konum bilgisi kesin değilse たぶん (tabun) “muhtemelen” sözcüğü kullanılabilir; ancak başlangıç düzeyinde kesin ve kısa cümleler kurmak daha anlaşılırdır. Birden fazla noktayı anlatırken そして (soshite) “ve sonra” bağlacını kullanabiliriz.
Örnek
Yazılı örnek: こうえんは みちの ひだりです。みずのみばは こうえんの なかです。 (Kouen wa michi no hidari desu. Mizunomiba wa kouen no naka desu.) Türkçesi: Park yolun solundadır. Çeşme parkın içindedir. Konuşma biçimi: こうえんは どこですか。 (Kouen wa doko desu ka.) — Park nerede? みちの ひだりです。 (Michi no hidari desu.) — Yolun solunda.
5. Konum tarifini yazıyla düzenleme ve genel tekrar
Yazılı konum tarifinde kısa cümleler ve noktalama işaretleri kullanmak önemlidir. Önce selamlama veya özür dileme sözü, sonra soru, ardından konum cevabı yazılabilir. Örneğin すみません。としょかんは どこですか。 (Sumimasen. Toshokan wa doko desu ka.) biçiminde yazılır. としょかん (toshokan) “kütüphane” demektir. Cevap olarak がっこうの となりです (Gakkou no tonari desu) veya こうえんの ちかくです (Kouen no chikaku desu) kullanılabilir.
Tekrar yaparken öğrenciler aynı sahne için hem soru hem cevap yazmalıdır. Önce resimdeki iki veya üç yeri seçin, sonra hedef yeri ve referans yerini belirleyin. Ardından cümleyi yüksek sesle okuyun ve は (wa), の (no) ile です (desu) yapılarını kontrol edin. Son olarak Türkçeden Japoncaya bakmadan kısa bir metin yazın. Bu çalışma, ezberden çok doğru cümle düzenini fark etmeyi sağlar.
Örnek
Çözümlü tekrar: Türkçe “Kütüphane okulun yanındadır. Park kütüphanenin yakınındadır.” cümlelerinin Japoncası şöyledir: としょかんは がっこうの となりです。こうえんは としょかんの ちかくです。 (Toshokan wa gakkou no tonari desu. Kouen wa toshokan no chikaku desu.) Soru biçimiyle: としょかんは どこですか。 (Toshokan wa doko desu ka.) — Kütüphane nerede? Cevap: がっこうの となりです。 (Gakkou no tonari desu.) — Okulun yanında.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki gibi önce referans yeri söyleyip sonra hedef yeri söylemek gerekir. Doğrusu: Japoncada başlangıç düzeyinde sık kullanılan sıra A は B の となりです (A wa B no tonari desu) biçimindedir. Önce hakkında konuşulan hedef yer, sonra referans yer söylenir.
- Yanlış: は (ha) her zaman “ha” okunur. Doğrusu: Konu belirteci olarak kullanıldığında は (wa) okunur. Yazılışını görürken görevini cümle içinden anlamak gerekir.
- Yanlış: ここ (koko), そこ (soko) ve あそこ (asoko) aynı anlamdadır. Doğrusu: ここ (koko) konuşana yakın, そこ (soko) dinleyene yakın veya bilinen, あそこ (asoko) ise her ikisinden uzaktaki yeri gösterir.
- Yanlış: Her konum cümlesinde yön fiilleri kullanılmalıdır. Doğrusu: A1 düzeyinde yalnızca “yanında”, “yakınında”, “önünde” veya “solunda” gibi konum ifadeleriyle açık tarif yapılabilir. Fiilsiz görünen えきの ちかくです (Eki no chikaku desu) kalıbı Japoncada doğaldır.
- Yanlış: Romajiyi Türkçe okur gibi tamamen değiştirmek gerekir. Doğrusu: Romaji bir telaffuz desteğidir; özellikle uzun ünlülere ve kısa seslere dikkat edilmelidir. すみません (sumimasen) sözcüğündeki す (su) sesi Türkçedeki “u” gibi yuvarlak söylenmez; yaklaşık olarak “sı” ile “su” arasında bir sesle okunur.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta konum tarifleri daha uzun hâle gelir ve yalnızca bir yerin nerede olduğu değil, oraya nasıl gidileceği de anlatılır. Öğrenciler みぎに まがります (Migi ni magarimasu) “sağa dönerim” ve まっすぐ いきます (Massugu ikimasu) “düz giderim” gibi yön bildiren yapılara geçer. Harita üzerinde iki veya daha fazla adımı sıraya koyarak kısa yol tarifleri yazabilirler. Ayrıca daha sonra kanji sözcükleri ve daha ayrıntılı kibar konuşma biçimleri kademeli olarak öğrenilir.
Özet
Konum tarifinde temel yapı, hedef yeri は (wa) ile belirtip referans yerini の (no) ve konum kelimesiyle açıklamaktır. どこですか (doko desu ka) ile soru sorabilir, となりです (tonari desu), ちかくです (chikaku desu) ve benzeri kalıplarla cevap verebiliriz. Resim, konuşma ve kısa yazma tekrarını birlikte yapmak doğru sırayı ve telaffuzu güçlendirir.