Japoncada hobilerimizi ve geçen hafta yaptığımız etkinlikleri basit sözcükler ve geçmiş zaman kalıbıyla anlatabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Hobi ve etkinlik sözcüklerini tanıyalım
Japoncada spor için スポーツ (supootsu), müzik için おんがく (ongaku) sözcüklerini kullanırız. スポーツ (supootsu) sözcüğündeki uzun ー işareti, önceki sesin uzatıldığını gösterir; bu nedenle sözcük yaklaşık olarak “supoootsu” gibi duyulur. おんがく (ongaku) sözcüğü “ongaku” biçiminde okunur ve ortadaki ん sesi Türkçedeki “n” sesine yakındır.
Başlangıç düzeyinde hobi hakkında konuşurken しゅみ (shumi) sözcüğünü de öğrenebiliriz. “Hobim müziktir.” demek için しゅみは おんがくです。 (Shumi wa ongaku desu.) denebilir. Buradaki は (wa) yazıda “ha” olsa da bu kalıpta “wa”ya yakın okunur; です (desu) ise kibar bir “-dir” anlamı verir.
Örnek
Çözümlü örnek: しゅみは スポーツです。 (Shumi wa supootsu desu.) cümlesinde しゅみ (shumi) “hobi”, は (wa) konu belirteci, スポーツ (supootsu) “spor”, です (desu) ise kibar yüklemdir. Cümlenin Türkçesi: “Hobim spordur.”
2. Müzik, spor ve diğer etkinlikler
Günlük etkinlikleri anlatmak için birkaç temel sözcük yeterlidir. Çizim için え (e), bahçe işleri veya bahçecilik için ガーデニング (gaadeningu), gitar için ギター (gitaa), piyano için ピアノ (piano) kullanılır. Spor dallarından futbol サッカー (sakkaa), tenis テニス (tenisu), basketbol バスケットボール (basuketto booru) ve koşu ランニング (ranningu) olarak söylenebilir.
Katakana, özellikle başka dillerden alınmış sözcükleri yazarken kullanılır. Bu yüzden ギター (gitaa), サッカー (sakkaa) ve テニス (tenisu) gibi sözcüklerde katakana görürüz. おんがく (ongaku) ve え (e) ise hiragana ile yazılır. Telaffuzda ギター (gitaa) için “gitaa”, サッカー (sakkaa) için “sakkaa” demek uygundur; uzun “a” seslerini kısa kesmemeye dikkat edilmelidir.
Örnek
Somut örnek: Bir öğrenci masasında çizim defteri ve bitki görürse şöyle söyleyebilir: えと ガーデニングが すきです。 (E to gaadeningu ga suki desu.) “Çizimi ve bahçeciliği seviyorum.” Burada と (to) “ve”, が (ga) ise sevilen şeyi belirten parçacıktır.
3. Hangi hobiyi sevdiğimizi söylemek
Bir hobiyi sevdiğimizi belirtmek için すきです (suki desu) kalıbını kullanırız. “Futbolu seviyorum.” cümlesi サッカーが すきです。 (Sakkaa ga suki desu.) biçimindedir. “Tenisi sevmiyorum.” demek için テニスが すきでは ありません。 (Tenisu ga suki dewa arimasen.) denebilir. A1 düzeyinde önce olumlu cümleyi öğrenmek, ardından olumsuz biçimi kullanmak daha kolaydır.
Bir başkasına hobisini sormak için cümlenin sonuna か (ka) getiririz. スポーツが すきですか。 (Supootsu ga suki desu ka.) “Sporu seviyor musun?” anlamına gelir. Kısa cevap olarak はい、すきです。 (Hai, suki desu.) veya いいえ、すきでは ありません。 (Iie, suki dewa arimasen.) kullanılabilir. Türkçe konuşan öğrenciler, Japoncada öznenin çoğu zaman söylenmediğini fark etmelidir; konuşmanın bağlamı “ben” veya “sen” bilgisini verebilir.
Örnek
Kısa diyalog: Ａ: スポーツが すきですか。 (A: Supootsu ga suki desu ka.) Ｂ: はい、すきです。サッカーが すきです。 (B: Hai, suki desu. Sakkaa ga suki desu.) Türkçesi: A: “Sporu seviyor musun?” B: “Evet, seviyorum. Futbolu seviyorum.”
4. Geçen hafta yaptığımız etkinlikler
“Geçen hafta” Japoncada せんしゅう (senshuu) sözcüğüyle söylenir. “Geçen hafta spor yaptım.” demek için せんしゅう、スポーツを しました。 (Senshuu, supootsu o shimashita.) cümlesini kullanırız. しました (shimashita), “yaptım” veya bağlama göre “yaptı” anlamına gelen kibar geçmiş zaman biçimidir. を (o) parçacığı, yapılan etkinliği belirtir; yazılışı “wo” olsa da genellikle “o” gibi okunur.
Müzik dinlemek veya müzikle ilgilenmek için başlangıçta おんがくを しました (ongaku o shimashita) demek yerine, ne yaptığımızı daha açık söylemek gerekir. Örneğin “Müzik dinledim.” cümlesi おんがくを ききました。 (Ongaku o kikimashita.) olur. “Gitar çaldım.” demek için ギターを ひきました。 (Gitaa o hikimashita.) kullanılabilir. Bu örneklerde ききました (kikimashita) “dinledim”, ひきました (hikimashita) ise gitar veya piyano gibi çalgılar için “çaldım” anlamındadır.
Örnek
Çözümlü olay örneği: Ayşe pazartesi günü arkadaşına geçen haftasını anlatıyor. せんしゅう、サッカーを しました。 (Senshuu, sakkaa o shimashita.) cümlesi “Geçen hafta futbol oynadım.” demektir. Burada せんしゅう (senshuu) zaman bilgisini, サッカー (sakkaa) etkinliği, を (o) nesneyi ve しました (shimashita) geçmişte yapılan işi gösterir.
5. Hobiler hakkında kısa konuşma kurma
Bir konuşmayı üç adımda kurabiliriz: önce hobi hakkında soru sorar, sonra sevdiğimiz etkinliği söyler, son olarak geçen hafta ne yaptığımızı anlatırız. Örneğin しゅみは なんですか。 (Shumi wa nan desu ka.) “Hobin nedir?” demektir. Cevap olarak しゅみは おんがくです。 (Shumi wa ongaku desu.) veya スポーツが すきです。 (Supootsu ga suki desu.) kullanılabilir.
Geçmiş hafta sorusu için せんしゅう、なにを しましたか。 (Senshuu, nani o shimashita ka.) kalıbı uygundur. Buna せんしゅう、テニスを しました。 (Senshuu, tenisu o shimashita.) diye cevap verilebilir. Japoncada kibar konuşma için です (desu), ます (masu) ve geçmişte kibar eylemler için ました (mashita) biçimleri önemlidir. Telaffuzda せんしゅう (senshuu) sözcüğündeki う sesi, önceki uzun “u” sesinin parçasıdır; bu sesi ayrı ve çok güçlü bir hece gibi söylememek gerekir.
Örnek
Kısa diyalog: Ａ: しゅみは なんですか。 (A: Shumi wa nan desu ka.) Ｂ: おんがくです。ピアノが すきです。 (B: Ongaku desu. Piano ga suki desu.) Ａ: せんしゅう、なにを しましたか。 (A: Senshuu, nani o shimashita ka.) Ｂ: ギターを ひきました。 (B: Gitaa o hikimashita.) Türkçesi: A: “Hobin nedir?” B: “Müzik. Piyanoyu seviyorum.” A: “Geçen hafta ne yaptın?” B: “Gitar çaldım.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “Hobi” sözcüğünü doğrudan Japonca cümlede Türkçedeki gibi kullanmak yeterlidir. Doğrusu: Japoncada temel ifade しゅみ (shumi) sözcüğüdür. “Hobim spordur.” demek için しゅみは スポーツです。 (Shumi wa supootsu desu.) denir.
- Yanlış: は (ha) her zaman “ha” diye okunur. Doğrusu: Bu sözcük parçacık olarak kullanıldığında は (wa) diye okunur. Örneğin しゅみは おんがくです。 (Shumi wa ongaku desu.) cümlesinde okunuş “shumi wa ongaku desu”ya yakındır.
- Yanlış: Geçmiş hafta anlatırken fiile Türkçedeki “-di” ekini eklemek yeterlidir. Doğrusu: Japoncada kibar geçmiş zaman için fiilin ました (mashita) ile biten biçimi kullanılır. “Spor yaptım.” cümlesi スポーツを しました。 (Supootsu o shimashita.) şeklindedir.
- Yanlış: スポーツ (supootsu) sözcüğü “spor” anlamına gelir ama uzun ses işareti okunmaz. Doğrusu: ー işareti önceki sesli harfi uzatır. Bu nedenle スポーツ (supootsu) sözcüğü yaklaşık “supoootsu” gibi söylenir; işareti tamamen yok saymak telaffuzu değiştirir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta öğrenciler hobilerini yalnızca tek bir sözcükle değil, neden sevdiklerini belirterek anlatmaya başlayabilir. Örneğin おもしろいです (omoshiroi desu) “ilginçtir” ve たのしいです (tanoshii desu) “eğlencelidir” gibi temel sıfatlar kullanılabilir. Geçmiş hafta konusu, hafta sonu planları ve düzenli yapılan etkinliklerle ilişkilendirilebilir. Ayrıca öğrenciler kısa bir günlük veya arkadaşlarıyla daha uzun bir soru-cevap metni oluşturabilir.
Özet
Hobiler için スポーツ (supootsu), おんがく (ongaku), え (e) ve çeşitli spor dalı sözcüklerini kullanabiliriz. Sevdiğimiz etkinliği すきです (suki desu) ile, geçen hafta yaptığımız işi ise ました (mashita) biçimiyle anlatırız. せんしゅう、なにを しましたか。 (Senshuu, nani o shimashita ka.) sorusu, bu konudaki temel konuşma başlangıçlarından biridir.