İtalyanca saatleri, günleri ve boş zaman etkinliklerini öğrenerek günlük planımızı basit cümlelerle anlatabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. İtalyancada saati söyleme
İtalyancada saat sormak için Che ore sono? (Saat kaç?) veya Che ora è? (Saat kaç?) denir. Saat söylerken çoğul saatlerde Sono le... (Saat ...) kalıbı kullanılır. Saat bir için ise È l’una. (Saat bir.) denir.
Tam saatlerde sayıdan sonra genellikle in punto (tam) sözü eklenebilir. Örneğin Sono le tre. (Saat üç.) ve Sono le tre in punto. (Saat tam üç.) cümleleri kullanılabilir. Telaffuz ipucu: ore yaklaşık “ore”, sono “sono”, l’una ise “luna” gibi söylenir.
Örnek
Che ore sono? — Sono le tre. Saat kaç? — Saat üç.
2. Buçuk, çeyrek ve günün bölümleri
Buçuk için e mezza (buçuk) kullanılır. Örneğin Sono le tre e mezza. (Saat üç buçuk.) denir. Çeyrek geçe için e un quarto (çeyrek geçe), çeyrek kala için ise temel düzeyde meno un quarto (çeyrek kala) ifadesi kullanılabilir.
Günün bölümlerini belirtmek için di mattina (sabah), di pomeriggio (öğleden sonra), di sera (akşam) ve di notte (gece) denir. Örneğin Sono le tre e mezza di pomeriggio. (Öğleden sonra saat üç buçuk.) cümlesi, bir saatin günün hangi bölümünde olduğunu açıklar.
Örnek
Sono le otto e un quarto di sera. Akşam saat sekiz çeyrek geçiyor. Sono le nove meno un quarto. Saat dokuza çeyrek var.
3. Haftanın günleri
Haftanın günleri şunlardır: lunedì (pazartesi), martedì (salı), mercoledì (çarşamba), giovedì (perşembe), venerdì (cuma), sabato (cumartesi) ve domenica (pazar). İtalyancada gün adları genellikle küçük harfle yazılır. Aksan işaretlerine dikkat etmek önemlidir: lunedì, martedì, mercoledì ve giovedì sözcüklerinde vurgu sondadır.
Bugün için oggi, yarın için domani, dün için ieri kullanılır. Bir günün adını söylemek için Oggi è lunedì. (Bugün pazartesi.) veya Domani è sabato. (Yarın cumartesi.) denebilir. Telaffuz ipucu: giovedì yaklaşık “covedi”, mercoledì ise “merkole di” gibi söylenir; ancak İtalyanca sesleri dinleyerek tekrar etmek daha doğrudur.
Örnek
Oggi è venerdì. Domani è sabato. Bugün cuma. Yarın cumartesi. Che giorno è oggi? — Oggi è mercoledì. Bugün günlerden ne? — Bugün çarşamba.
4. Boş zaman etkinlikleri
Boş zaman etkinliklerini anlatmak için temel fiiller kullanılır: leggere (okumak), ascoltare musica (müzik dinlemek), guardare un film (film izlemek), giocare a calcio (futbol oynamak), andare al parco (parka gitmek) ve incontrare gli amici (arkadaşlarla buluşmak). Mi piace... (Hoşuma gider veya severim.) kalıbından sonra etkinliği anlatan fiilin yalın biçimi getirilebilir.
Bir etkinliği yaptığımızı söylemek için kişi zamirine uygun fiil kullanılır. Örneğin Io leggo. (Ben okurum veya okuyorum.), Io ascolto musica. (Ben müzik dinlerim.) ve Io guardo un film. (Ben film izlerim.) denir. Olumsuz cümlede non fiilden önce gelir: Non guardo la televisione. (Televizyon izlemem.)
Örnek
Nel tempo libero leggo un libro al parco. Boş zamanımda parkta kitap okurum. Mi piace ascoltare musica. Müzik dinlemeyi severim.
5. Gün, saat ve etkinliği birleştirme
Bir etkinliğin saatini söylemek için çoğunlukla alle (saat ...-de) kullanılır. Örneğin Alle quattro leggo. (Saat dörtte okurum.) ve Alle cinque ascolto musica. (Saat beşte müzik dinlerim.) denir. Saat bir için all’una kullanılır: All’una pranzo. (Saat birde öğle yemeği yerim.)
Gün ve saati birleştirmek için önce gün, sonra zaman ifadesi verilebilir. Lunedì alle tre gioco a calcio. (Pazartesi saat üçte futbol oynarım.) cümlesinde lunedì gün, alle tre saat, gioco a calcio ise etkinliktir. Plan sorarken Che cosa fai sabato? (Cumartesi ne yapıyorsun?) veya A che ora? (Saat kaçta?) denebilir.
Örnek
Che cosa fai sabato? — Sabato alle dieci vado al parco. Cumartesi ne yapıyorsun? — Cumartesi saat onda parka gidiyorum. A che ora guardi un film? — Alle otto di sera. Saat kaçta film izliyorsun? — Akşam saat sekizde.
6. Kısa diyalog ve günlük kullanım
Günlük bir konuşmada önce saat veya gün sorulabilir, sonra boş zaman planı anlatılabilir. Kısa ve doğal cevaplar vermek A1 düzeyinde yeterlidir. Örneğin bir öğrenci Sabato pomeriggio leggo. (Cumartesi öğleden sonra okurum.) diyerek planını açıklayabilir.
Saatleri öğrenirken bir takvim, duvar saati veya haftalık program kullanılabilir. Öğrenci önce resimdeki günü ve saati söyler, sonra etkinliği ekler. Bu yöntem, yalnızca kelime ezberlemek yerine giorno (gün), ora (saat) ve attività (etkinlik) arasında bağlantı kurmayı sağlar.
Örnek
— Che ore sono? — Sono le tre e mezza. — Che cosa fai oggi? — Oggi leggo un libro. — Saat kaç? — Saat üç buçuk. — Bugün ne yapıyorsun? — Bugün kitap okuyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki gibi her saatte È kullanılır: È le tre. Doğrusu: Çoğul saatlerde Sono le tre. (Saat üç.) denir. Yalnızca saat bir için È l’una. kullanılır.
- Yanlış: alle ifadesi bütün saatlerle aynı biçimde kullanılır; saat bir için de alle una denir. Doğrusu: Saat bir için özel biçim all’una şeklindedir: All’una pranzo. (Saat birde öğle yemeği yerim.) Diğer saatlerde alle due, alle tre gibi biçimler kullanılır.
- Yanlış: İtalyancada gün adları Türkçedeki gibi büyük harfle yazılır. Doğrusu: Gün adları genellikle küçük harfle yazılır: lunedì, sabato, domenica. Cümle başında olduklarında elbette cümlenin ilk sözcüğü olarak büyük harf alabilirler.
- Yanlış: Mi piace leggere cümlesi “Okumayı beğeniyorum” diye kelime kelime çevrilmelidir. Doğrusu: Bu kalıp doğal olarak “Okumayı severim.” veya “Okumak hoşuma gider.” anlamındadır. Etkinlik fiili bu yapıda yalın biçimde kullanılır: Mi piace ascoltare musica.
- Yanlış: Türkçedeki “saat üç buçukta” ifadesi doğrudan in tre e mezza şeklinde söylenir. Doğrusu: Bir etkinliğin saatini söylerken alle kullanılır: Alle tre e mezza leggo. (Saat üç buçukta okurum.)
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, yalnızca saat ve etkinlik söylemekten çıkarak günlük programı daha ayrıntılı anlatmaya ilerler. Öğrenciler prima (önce), dopo (sonra) ve poi (daha sonra) gibi zaman bağlayıcılarıyla birkaç cümleyi birleştirebilir. Ayrıca sevme, sevmeme ve tercih bildirme kalıplarıyla hafta sonu planlarını karşılaştırabilirler. Daha sonra randevu ayarlama, davet etme ve bir planı kabul etme veya reddetme çalışmaları yapılır.
Özet
Saat söylemek için çoğulda Sono le..., saat bir için È l’una kullanılır. Gün adları ve boş zaman etkinlikleri, alle kalıbıyla birleştirilerek günlük plan anlatılabilir. Bu temel yapılarla saat sorma, gün belirtme, etkinlik söyleme ve kısa diyalog kurma becerisi kazanılır.