Günlük plan yaparken saat sorma, uygun zaman önerme, öneriyi kabul etme veya nazikçe reddetme becerileriyle İtalyanca iletişim kurabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Saat sorma ve saati söyleme
İtalyancada saat sormak için Che ore sono? kalıbı kullanılır. Bu cümlenin yaklaşık telaffuzu “ke ore sono?” şeklindedir. Cevap verirken saat bir ise È l’una., diğer saatlerde ise Sono le due. veya Sono le cinque. denir. Burada è “-dır” anlamında tekil, sono ise çoğul yapıdadır.
Tam saatleri söylerken sayıdan sonra in punto ifadesi kullanılabilir. Örneğin Sono le tre in punto. “Saat tam üç.” demektir. Bu ifade günlük konuşmada her zaman gerekli değildir; yalnızca saatin tam olduğunu özellikle belirtmek istediğimizde kullanılır. Saatin yaklaşık telaffuzu “sono le tre in punto” şeklindedir.
Örnek
Çözümlü örnek: Bir öğrenci saatinin 14.00 olduğunu görüyor. Önce sorar: Che ore sono? — “Saat kaç?” Sonra cevap verir: Sono le due. — “Saat iki.” Tam saati vurgulamak isterse Sono le due in punto. — “Saat tam iki.”
Dakika belirtme ve zamanı netleştirme
Saat ve dakikayı söylemek için temel yapı Sono le + saat + e + dakika biçimindedir. Örneğin Sono le quattro e dieci. “Saat dört on geçiyor.” anlamına gelir. e bağlacı “ve”, dieci ise “on” demektir. Telaffuz ipucu olarak e dieci bölümü “e dyeçi”ye yakın söylenebilir.
Günlük konuşmada yarım saat için e mezza denebilir: Sono le sei e mezza. — “Saat altı buçuk.” Çeyrek geçe için e un quarto kullanılabilir: Sono le sette e un quarto. — “Saat yediyi çeyrek geçiyor.” Başlangıç düzeyinde en önemli amaç, saati karşıdakinin anlayacağı açık bir biçimde söylemektir.
Örnek
Somut olay: Bir öğrenci otobüsün 08.30’da geldiğini görüyor. Arkadaşına L’autobus arriva alle otto e mezza. — “Otobüs saat sekiz buçukta geliyor.” diyor. Arkadaşı zamanı doğrulamak için Alle otto e mezza? — “Saat sekiz buçukta mı?” diye soruyor. Buradaki alle, belirli bir saatte anlamında kullanılır.
Boş zaman etkinlikleri hakkında konuşma
Plan yaparken önce boş zaman etkinliklerinin adlarını bilmek gerekir. A1 düzeyinde andare al cinema “sinemaya gitmek”, ascoltare musica “müzik dinlemek”, leggere un libro “kitap okumak”, fare sport “spor yapmak” ve vedere gli amici “arkadaşları görmek” anlamına gelir. Bu ifadelerin telaffuzunda cinema yaklaşık “çinema”, musica ise “muzika” gibi söylenir.
Kendi planımızı anlatmak için Sabato sono libero. veya kadın konuşmacı için Sabato sono libera. denebilir. “Cumartesi boşum.” anlamındaki bu cümlede sabato cumartesi, libero ve libera ise boş demektir. Bir etkinlik önermek için Possiamo andare al cinema. — “Sinemaya gidebiliriz.” kalıbı kullanılır. Possiamo “yapabiliriz” veya bağlama göre “gidebiliriz” anlamına gelir ve öneri sunmak için kullanılabilir.
Örnek
Kısa diyalog: A: Cosa fai domenica? — “Pazar günü ne yapıyorsun?” B: Sono libero. Possiamo andare al cinema. — “Boşum. Sinemaya gidebiliriz.” A: Sì, volentieri. — “Evet, memnuniyetle.” domenica yaklaşık “domenika”, volentieri ise “volentiyeri” diye okunur.
Öneri sunma ve karşılık verme
Bir öneri sunmanın başka bir yolu Che ne dici di...? kalıbıdır. Bu kalıp “... hakkında ne dersin?” veya “... yapmaya ne dersin?” anlamına gelir. Örneğin Che ne dici di studiare insieme? — “Birlikte ders çalışmaya ne dersin?” denebilir. Telaffuzu yaklaşık “ke ne diçi di studiare insieme?” şeklindedir.
Öneriyi kabul etmek için Va bene., D’accordo. veya Sì, volentieri. kullanılabilir. Bunlar sırasıyla “Olur.”, “Tamam.” ve “Evet, memnuniyetle.” anlamındadır. Bir öneriyi nazikçe reddederken Mi dispiace, non posso. — “Üzgünüm, yapamam.” denir. Daha sonra başka bir zaman önermek için Possiamo farlo sabato? — “Bunu cumartesi yapabilir miyiz?” sorusu kullanılabilir.
Örnek
Çözümlü diyalog: A: Che ne dici di andare al parco alle quattro? — “Saat dörtte parka gitmeye ne dersin?” B: Mi dispiace, alle quattro non posso. — “Üzgünüm, saat dörtte yapamam.” A: Possiamo alle cinque? — “Saat beşte yapabilir miyiz?” B: Sì, va bene. — “Evet, olur.” Bu konuşmada önce öneri, sonra nazik ret ve yeni öneri vardır.
Planı kesinleştirme ve buluşma yeri söyleme
Bir planı kesinleştirirken gün, saat ve yeri birlikte söylemek yararlıdır. Günler için sabato cumartesi, domenica pazar ve lunedì pazartesi demektir. Yer belirtirken al bar “kafede”, al parco “parkta” ve in biblioteca “kütüphanede” kullanılabilir. Örneğin Ci vediamo sabato alle tre al parco. — “Cumartesi saat üçte parkta buluşuruz.” denir.
Planı doğrulamak için A che ora? — “Saat kaçta?”, Dove? — “Nerede?” ve Quando? — “Ne zaman?” soruları işe yarar. Karşı taraf planı anladıysa Perfetto! veya Ci vediamo! diyebilir. Bu ifadeler “Mükemmel!” ve “Görüşürüz!” anlamındadır. Bir planı son kez tekrar etmek, yanlış anlaşılmayı azaltır.
Örnek
Somut olay: İki öğrenci kitapçıdan çıktıktan sonra konuşur. A: Quando ci vediamo? — “Ne zaman buluşuyoruz?” B: Sabato alle undici. — “Cumartesi saat on birde.” A: Dove? — “Nerede?” B: Al bar vicino alla scuola. — “Okulun yakınındaki kafede.” A: Perfetto, ci vediamo! — “Mükemmel, görüşürüz!”
Günlük konuşmada kısa ve doğal plan
Gerçek konuşmalarda insanlar uzun cümleler yerine kısa sorular ve cevaplar kullanabilir. Önce uygun zaman sorulur, sonra etkinlik ve yer belirlenir. Örneğin Sei libero domani? — “Yarın boş musun?” sorusundan sonra Sì, sono libero. — “Evet, boşum.” cevabı verilebilir. Yarın anlamındaki domani yaklaşık “domani” şeklinde okunur.
Plan yaparken herkesin uygun zamanını dikkate almak önemlidir. Bir kişi öneriyi kabul etmiyorsa bu, konuşmanın bittiği anlamına gelmez; başka bir saat veya gün teklif edilebilir. A1 düzeyinde kusursuz ve uzun konuşmalardan çok, anlaşılır kalıpları doğru sırayla kullanmak hedeflenir. Bu beceri, öğrencinin gerçek bir buluşmayı başlatıp tamamlayabilmesini sağlar.
Örnek
Tam konuşma örneği: A: Sei libero domani pomeriggio? — “Yarın öğleden sonra boş musun?” B: Sì, sono libero. Che ne dici di andare in biblioteca? — “Evet, boşum. Kütüphaneye gitmeye ne dersin?” A: Va bene. Alle quattro? — “Olur. Saat dörtte mi?” B: Sì, perfetto. Ci vediamo in biblioteca. — “Evet, mükemmel. Kütüphanede görüşürüz.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Saat sorarken Türkçedeki “Saat kaç?” cümlesi doğrudan kelime kelime çevrilir. Doğrusu: İtalyancada doğru temel soru Che ore sono? biçimindedir. “Ke ore sono?” şeklinde okunur; ore kelimesi saatler anlamındadır.
- Yanlış: Bütün saatlerde È kullanılır. Doğrusu: Saat bir için È l’una., diğer saatler için Sono le... kullanılır. Örneğin Sono le tre. doğrudur.
- Yanlış: Öneri yapmak için her zaman emir kipi kullanılmalıdır. Doğrusu: A1 düzeyinde nazik öneri için Possiamo...? veya Che ne dici di...? çok kullanışlıdır. Bunlar karşı tarafa seçenek sunar ve konuşmayı daha doğal yapar.
- Yanlış: Türkçedeki “Cumartesi saat üçte parkta buluşalım” cümlesinde bütün kelimeler aynı sırada çevrilir. Doğrusu: Doğal ifade Ci vediamo sabato alle tre al parco. biçimindedir. Gün ve saat ifadelerinde sabato ile alle tre yapılarına dikkat edilmelidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, gelecek zaman ve daha ayrıntılı zaman ifadeleriyle genişletilebilir. Öğrenciler hafta içi ve hafta sonu programlarını karşılaştırabilir, neden uygun olmadıklarını basitçe açıklayabilir ve birden fazla etkinlik içeren plan yazabilir. Ayrıca resmi ve samimi konuşma arasındaki farklar, mesajlaşma dili ve randevu değiştirme ifadeleri öğrenilebilir. Böylece kısa önerilerden, bağlantılı ve daha uzun günlük konuşmalara geçilir.
Özet
Saat sormak için Che ore sono?, saat söylemek için Sono le... ve tek saat için È l’una. kullanılır. Plan yaparken Possiamo... ve Che ne dici di...? ile öneri sunulur; Va bene ile kabul, Mi dispiace, non posso ile nazik ret ifade edilir. İyi bir günlük konuşmada gün, saat, etkinlik ve buluşma yeri açıkça belirtilir.