Bir şehirde yön tarif etmek, doğru soruyu sormayı, kısa ve anlaşılır yönergeleri takip etmeyi ve gerektiğinde yönü tekrar kontrol etmeyi gerektirir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Yön sorma ve yardım isteme
Yön sormaya başlamadan önce nazik bir giriş kullanırız. İspanyolcada dikkat çekmek için Perdón veya Disculpe denebilir. Bir yeri sormak için ¿Dónde está...? kalıbı kullanılır; bu kalıp Türkçede “... nerede?” anlamına gelir.
İstasyon, banka, postane ve tuvalet gibi yerleri sorarken cümleyi kısa tutmak yeterlidir. Örneğin ¿Dónde está la estación? “İstasyon nerede?” demektir. Bir kişiden yardım istemek için ¿Me puede ayudar? denebilir; bu ifade “Bana yardım edebilir misiniz?” anlamındadır.
Örnek
Estudiante: Perdón, ¿dónde está la estación? — Öğrenci: Affedersiniz, istasyon nerede? Empleado: Está allí. — Görevli: Orada. Estudiante: Gracias. — Öğrenci: Teşekkürler.
Temel yön ve konum ifadeleri
Bir rotayı anlamak için önce temel konum ifadelerini öğreniriz. a la derecha “sağda veya sağa”, a la izquierda “solda veya sola”, todo recto “dosdoğru” anlamına gelir. cerca yakın, lejos uzak, delante de önünde ve al lado de yanında demektir.
Nazik ve resmî yönlendirmelerde gire ve siga kullanılır. Gire a la derecha. “Sağa dönün.”, Siga todo recto. ise “Dosdoğru devam edin.” anlamındadır. Telaffuz için derecha yaklaşık “dereça”, izquierda “iskyerda”, recto ise “rekto” gibi söylenebilir; bölgesel söyleyişler değişebilir.
Örnek
La oficina de correos está a la izquierda. — Postane solda. Está al lado del banco. — Bankanın yanında. El banco está cerca. — Banka yakın.
Rotayı sırayla tarif etme
Anlaşılır bir rota, genellikle başlangıç noktası, hareket yönü, dönülecek yer ve varış noktası sırasıyla anlatılır. Önce Primero “önce”, sonra después “sonra” ve son olarak luego “daha sonra” gibi bağlayıcılar kullanılabilir. A1 düzeyinde kısa cümleler kurmak, uzun ve karmaşık cümlelerden daha yararlıdır.
Sokak veya meydan adını söylemek için por esta calle “bu sokaktan” ve hasta la plaza “meydana kadar” ifadeleri kullanılabilir. Örneğin Siga todo recto por esta calle. cümlesi “Bu sokaktan dosdoğru devam edin.” demektir. Bir kavşakta dönme bilgisini açıkça vermek gerekir: Después, gire a la izquierda. — “Sonra sola dönün.”
Örnek
Primero, siga todo recto. Después, gire a la derecha en la plaza. Luego, la biblioteca está a la izquierda. — Önce dosdoğru devam edin. Sonra meydanda sağa dönün. Daha sonra kütüphane soldadır.
Toplu taşımada yön bulma
Şehir içinde yön bulurken yalnızca binaları değil, ulaşım araçlarını da takip ederiz. Otobüs veya tren sormak için ¿Qué autobús va al centro? “Hangi otobüs merkeze gider?” denebilir. Durak için la parada, otobüs için el autobús, tren istasyonu için la estación de tren ifadeleri kullanılır.
Bir aracın doğru yönde olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. ¿Este autobús va a la estación? “Bu otobüs istasyona gidiyor mu?” anlamındadır. Anlamadığımızda ¿Puede repetir, por favor? diyebiliriz; bu ifade “Tekrar edebilir misiniz, lütfen?” demektir. Telaffuzda autobús yaklaşık “autobús”, estación ise “estasiyon” gibi söylenir; bölgesel söyleyişler değişebilir.
Örnek
Estudiante: ¿Este autobús va al centro? — Öğrenci: Bu otobüs merkeze gidiyor mu? Conductor: Sí, va al centro. — Şoför: Evet, merkeze gidiyor. Estudiante: ¿Dónde está la parada? — Öğrenci: Durak nerede?
Rol oynama: sor, tarif et, kontrol et
Rol oyununda bir öğrenci yön soran kişi, diğer öğrenci ise yoldan geçen kişi, görevli veya polis olabilir. Yön soran kişi önce selam verir, gideceği yeri söyler ve verilen tarifi dinler. Tarifi anlamadığında kısa bir tekrar sorusu sorar; böylece iletişim gerçek hayattaki konuşmaya benzer.
Tarif veren öğrenci en az iki yön ifadesi ve bir yer adı kullanmalıdır. Konuşmanın sonunda ¿Está lejos? “Uzak mı?” veya ¿Está cerca? “Yakın mı?” diye kontrol yapılabilir. Teşekkür etmek için Muchas gracias., vedalaşmak için Adiós. denir. Eşler, konuşmayı değiştirerek hem soru sorma hem de tarif etme pratiği yapabilir.
Örnek
Turista: Disculpe, ¿dónde está el banco? — Turist: Affedersiniz, banka nerede? Persona: Siga todo recto y gire a la izquierda. — Kişi: Dosdoğru gidin ve sola dönün. Turista: ¿Está cerca? — Turist: Yakın mı? Persona: Sí, está al lado de la farmacia. — Kişi: Evet, eczanenin yanında. Turista: Muchas gracias. — Turist: Çok teşekkürler.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: “Nerede?” demek için her zaman yalnızca ¿Dónde? demek yeterlidir. Doğrusu: Tek başına ¿Dónde? “Nerede?” anlamına gelir; ancak daha açık ve doğal bir soru için ¿Dónde está el banco? denir. Yer adından önce el veya la gibi uygun kelimeyi kullanmaya dikkat edilmelidir.
- Yanlış: derecha ve izquierda kelimeleri aynı şekilde kullanılır. Doğrusu: derecha sağ, izquierda sol anlamına gelir. Gire a la derecha. “Sağa dönün.”, Gire a la izquierda. ise “Sola dönün.” demektir.
- Yanlış: Yön tarifinde bütün bilgileri tek uzun cümlede söylemek daha iyidir. Doğrusu: A1 düzeyinde kısa ve sıralı cümleler daha anlaşılırdır. Primero, después ve luego gibi bağlayıcılarla adımları tek tek vermek gerekir.
- Yanlış: Anlamadığımızda sessiz kalmalı veya konuşmayı bırakmalıyız. Doğrusu: Nazikçe tekrar istemek iletişimin doğal bir parçasıdır. ¿Puede repetir, por favor? veya Más despacio, por favor. denebilir; ikinci ifade “Daha yavaş, lütfen.” anlamındadır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta yön tarifleri daha ayrıntılı hâle gelir ve geçmişte gidilen bir yeri anlatmak, haritada rota açıklamak gibi çalışmalar yapılır. Öğrenciler daha fazla ulaşım seçeneğini karşılaştırabilir ve bir yere ne kadar sürede ulaşılacağını sorabilir. Ayrıca resmî ve samimi konuşma arasındaki farklar üzerinde durulabilir. Bu temel konu, seyahat, otel, alışveriş ve şehir tanıtımı konuşmalarına geçiş sağlar.
Özet
Yön sormak için nazik bir giriş yapıp ¿Dónde está...? kalıbını kullanırız. Tarif verirken dosdoğru gitme, sağa veya sola dönme ve bir yerin yanında olma gibi kısa ifadeleri sırayla söyleriz. Anlamadığımızda tekrar ister, sonunda teşekkür ederek konuşmayı tamamlarız.