İspanyolcada şehirde yol tarif ederken gira, sigue ve toma emirleriyle bir kişiye nereye döneceğini, hangi yönde ilerleyeceğini ve hangi sokağı seçtiğini açıkça söyleyebiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Düz ilerlemek: sigue recto
Sigue recto, “dümdüz ilerle” veya “dosdoğru devam et” anlamına gelir. Buradaki sigue “devam et”, recto ise “düz” demektir. Bir kişiye yol tarif ederken yönü kısa ve anlaşılır biçimde belirtmek için kullanılır.
Bu komut, kişi henüz dönmeyecekse kullanılır. Örneğin Sigue recto hasta el banco. cümlesi “Bankaya kadar dümdüz ilerle.” anlamındadır. Hasta “-e kadar” demektir; bu nedenle eylemin hangi noktaya kadar sürdüğünü belirtir.
Örnek
—¿Dónde está la estación? —İstasyon nerede?—Sigue recto hasta la plaza. —Meydana kadar dümdüz ilerle.<br><br>Çözüm: İlk cümlede kişi bir yer soruyor. İkinci cümlede sigue recto ile düz ilerlemesi, hasta la plaza ile de meydana kadar gitmesi söyleniyor.
2. Sola ve sağa dönmek: gira
Gira, bir kişiye “dön” demektir. Yönü belirtmek için a la izquierda “sola” ve a la derecha “sağa” anlamına gelir. Bu yüzden Gira a la izquierda. “Sola dön.”, Gira a la derecha. ise “Sağa dön.” demektir.
İspanyolcada yön bildiren bölüm genellikle gira fiilinden sonra gelir. Önce eylemi, sonra yönü duyarız: “dön + sola/sağa”. Kavşakta, köşede veya bir sokağın başında bu kalıp çok kullanışlıdır.
Örnek
En la esquina, gira a la izquierda. — Köşede sola dön.<br><br>Burada en la esquina “köşede”, gira “dön” ve a la izquierda “sola” demektir. Sağ yön için En la esquina, gira a la derecha. denir.
3. Bir sokağı seçmek: toma la calle
Toma, bu konuda “gir” veya “seç” anlamında kullanılır. Toma la calle ifadesi kelime kelime “sokağı al” gibi görünse de doğal Türkçe karşılığı “sokağa gir” ya da “sokağı kullan”dır. Yol tarifinde belirli bir sokağa yönelmek için söylenir.
Sokağın adı veya yönü toma ifadesinden sonra gelebilir. Örneğin Toma la calle Mayor. “Mayor Sokağı’na gir.” anlamındadır. Birinci, ikinci gibi sıra bildiren basit kelimelerle de tarif yapılabilir: Toma la segunda calle a la derecha. “Sağdaki ikinci sokağa gir.”
Örnek
Toma la calle Luna y sigue recto. — Luna Sokağı’na gir ve dümdüz ilerle.<br><br>Bu örnekte iki emir arka arkaya verilmiştir. Önce toma la calle Luna ile seçilecek sokak söylenir, sonra sigue recto ile o sokakta düz devam etmesi istenir.
4. Emirleri sıraya koymak
Bir yol tarifi çoğu zaman tek bir emirden oluşmaz. Komutlar izlenecek sıraya göre verilir: önce dümdüz ilerle, sonra dön, ardından bir sokağa gir. Bu sırayı açık vermek, dinleyenin haritada rotayı doğru izlemesini sağlar.
A1 düzeyinde emirleri bağlamak için y “ve” sözcüğü kullanılabilir. Örneğin Sigue recto y gira a la izquierda. cümlesi “Dümdüz ilerle ve sola dön.” demektir. Después “sonra” anlamına gelir: Después, toma la calle Sol. — “Sonra Sol Sokağı’na gir.”
Örnek
Primero, sigue recto. Después, gira a la izquierda. Luego, toma la calle Sol. — Önce dümdüz ilerle. Sonra sola dön. Ardından Sol Sokağı’na gir.<br><br>Bu tarifte üç aşama vardır: primero “önce”, después “sonra” ve luego “ardından” demektir. Haritadaki çizgiyi takip ederken bu sıra korunmalıdır.
5. Kibar ve anlaşılır yol tarifi
Bu emirler bir arkadaşla konuşurken doğrudan kullanılabilir. Ancak tanımadığımız bir kişiye daha kibar konuşmak isteyebiliriz. A1 düzeyinde por favor “lütfen” ifadesi emirden önce veya sonra getirilebilir: Por favor, sigue recto. — “Lütfen dümdüz ilerle.” Por favor ifadeyi daha nazik hâle getirir; ancak fiilin kişi biçimini değiştirmez.
Yol tarifini doğrulamak için kısa sorular da sorulabilir. ¿Es aquí? “Burası mı?”, ¿A la izquierda? “Sola mı?” anlamına gelir. Dinleyen kişi anlamadığında ¿Puedes repetir? “Tekrar edebilir misin?” diyebilir; konuşan kişi de komutu daha yavaş söyleyebilir.
Örnek
—Perdón, ¿dónde está el museo? —Affedersiniz, müze nerede?—Sigue recto, por favor. Después, gira a la derecha. —Lütfen dümdüz ilerle. Sonra sağa dön.—¿A la derecha? —Sağa mı?—Sí, a la derecha. —Evet, sağa.<br><br>Bu kısa diyalogda perdón ile kibarca dikkat çekilir, por favor ile rica edilir ve yön tekrarlanarak doğrulanır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Gira recto demek “dümdüz ilerle”dir. Doğrusu: Dümdüz ilerlemek için sigue recto denir. Gira “dön” anlamındadır; bu nedenle yönle birlikte gira a la izquierda veya gira a la derecha kullanılır.
- Yanlış: Toma la calle kelime kelime “sokağı al” demektir ve yol tarifinde kullanılmaz. Doğrusu: Bu ifade yol tarifinde çok yaygındır ve “sokağa gir” veya “sokağı kullan” anlamına gelir. Örneğin Toma la calle Luna. “Luna Sokağı’na gir.” demektir.
- Yanlış: Emir verirken fiilin önüne her zaman tú koymak gerekir. Doğrusu: İspanyolcada bu tür doğrudan emirlerde özne çoğu zaman söylenmez. Sigue recto zaten “Dümdüz ilerle” anlamındadır; tú sigue recto başlangıç düzeyinde çoğu yol tarifinde kullanılmaz, ancak özel vurgu için kullanılabilir.
- Yanlış: A la izquierda “sağda”, a la derecha “solda” demektir. Doğrusu: Yönleri karıştırmamak gerekir: izquierda “sol”, derecha “sağ”dır. Gira a la izquierda “sola dön”, gira a la derecha “sağa dön” anlamına gelir.
- Yanlış: Sigue her zaman “takip et” anlamında, toma ise yalnızca “al” anlamında kullanılır. Doğrusu: Bağlama göre sigue “devam et” veya “takip et”, toma ise yol tarifinde “gir” veya “seç” anlamı taşıyabilir. Bu nedenle kelimeyi tek başına değil, kalıpla birlikte öğrenmek daha doğrudur.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde yol tarifleri daha uzun ve ayrıntılı hâle gelir; mesafe, süre ve belirli noktalar daha çok kullanılır. Öğrenciler cruza la calle “caddeden karşıya geç”, está al lado “yanında” ve está enfrente “karşısında” gibi yeni kalıplar öğrenebilir. Ayrıca tanımadığımız kişilere daha kibar seslenmek için usted biçimi ve çoğul kişilere verilen emirler görülebilir. Harita üzerinde bir rotayı dinleyip kendi cümleleriyle anlatmak da sonraki önemli adımdır.
Özet
Şehirde yol tarif ederken sigue recto “dümdüz ilerle”, gira a la izquierda “sola dön” ve gira a la derecha “sağa dön” demektir. Toma la calle belirli bir sokağa girmeyi veya o sokağı kullanmayı anlatır. Komutları sıraya koyup por favor ile kibarlaştırarak kısa ve anlaşılır yön tarifleri verebiliriz.