Hedeflerimizi, planlarımızı, karşılaştığımız engelleri ve kaydettiğimiz ilerlemeyi B1 İngilizcesiyle açık, doğru ve günlük hayatta işe yarar biçimde anlatabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Hedef koymak ve B1 can-do becerisi
B1 düzeyinde öğrenci umutlarını, hayallerini ve gelecek planlarını basit dilde anlatabilir; buna talking about hopes and ambitions (toking ıbaut hops end embişınz) denir. Goal (gol) ulaşmak istediğimiz somut hedeftir. Aim (eym) daha genel bir amaç, ambition (embişın) uzun vadeli büyük bir istek, dream (driim) ise hayal demektir. Hedef koymak set a goal (set ı gol), hedefe ulaşmak achieve a goal (ıçiiv ı gol) kalıbıyla söylenir.
Birçok ülkede dönem başında öğrencilerden kişisel hedef cümlesi yazmaları istenir; bu hem konuşma becerisini hem öz disiplini destekler. Kavşak görseli bunu somutlar: her öğrenci aynı yolu seçmez. Biri sınav, biri spor, biri müzik seçer. Kısa ve net cevap B1 için yeterlidir: My goal is to improve my English. (may gol iz tu impruv may ingliş) Hedefim İngilizcemi geliştirmek. What do you want to achieve this year? (vot du yu vant tuı içiiv dis yıır) Bu yıl neyi başarmak istiyorsun?
Örnek
A: What is your main goal this term? (ey: vot iz yor meyn gol dis töörm) Bu dönemdeki asıl hedefin nedir? B: I would like to speak English more fluently. (bii: ay vud layk tu spiik ingliş moor fluıentli) İngilizceyi daha akıcı konuşmak isterim. A: That is a clear aim. (ey: det iz ı kliır eym) Bu net bir amaç. B: Yes. I also hope to read one short book every month. (bii: yes. ay olso hop tu riid van şort buk evri manth) Evet. Ayrıca her ay kısa bir kitap okumayı umuyorum.
Planlar ve niyetler
Plan, hedeften bir adım sonradır. Kararlaştırılmış iş için I am going to... (ay em going tu), nazik istek için I would like to... (ay vud layk tu), umut için I hope to... (ay hop tu), doğrudan plan için I plan to... (ay plen tu) kullanılır. Konuşmada going to bazen gonna (gana) gibi duyulur; yazıda tam biçimi tercih ederiz. Zaman eklemek B1'de beklenir: this week (dis viik) bu hafta, next month (nekst manth) gelecek ay.
In the short term (in dı şort töörm) kısa vadede, in the long term (in dı long töörm) uzun vadede demektir. Evde haftalık liste yazmak bu kalıpları gerçek işe bağlar: This week I am going to study vocabulary every evening. (dis viik ay em going tu stadi vokebülari evri iivning) Bu hafta her akşam kelime çalışacağım. Henüz karar yoksa I would like to learn German one day. (ay vud layk tu löörn cörmın van dey) Bir gün Almanca öğrenmek isterim. Karar varsa I am going to start a course in June. (ay em going tu staat ı koors in cuun) Haziranda bir kursa başlayacağım.
Örnek
A: What are your plans for this week? (ey: vot aar yor plenz for dis viik) Bu haftaki planların nedir? B: I am going to write my weekly goals tonight. (bii: ay em going tu rayt may viikli goulz tunayt) Bu gece haftalık hedeflerimi yazacağım. A: I hope to finish my homework before Friday. (ey: ay hop tu finiș may houmvoork bifor fraydey) Ödevimi cuma öncesi bitirmeyi umuyorum. B: In the long term I would like to study abroad. (bii: in dı long töörm ay vud layk tu stadi ıbrod) Uzun vadede yurt dışında okumak isterim.
Adım adım ilerlemek
Büyük hedefi küçük işlere bölmek dünyada yaygın bir öğrenme yoludur. Buna step by step (step bay step) denir. Sıra için first (först), then (den), next (nekst), after that (aftır det), finally (faynıli) yeter. Take the first step (teyk dı först step) ilk adımı atmak, make a plan (meyk ı plen) plan yapmak, follow the plan (folov dı plen) plana uymak demektir. Merdiven her basamağın ayrı bir iş olduğunu gösterir.
Dil öğrenen biri şöyle diyebilir: First I will learn twenty new words. Then I will write five sentences. Finally I will speak with a friend. (först ay vil löörn tuenti nyuu vöördiz. den ay vil rayt fayv sentınsız. faynıli ay vil spiik vid ı frend) Önce yirmi yeni sözcük öğreneceğim. Sonra beş cümle yazacağım. Son olarak bir arkadaşla konuşacağım. Anlık karar veya tahminde will (vil), önceden düşünülmüş planda going to daha sıktır. B1'de bu iki biçimi doğru yerde kullanmak yeter; daha karmaşık gelecek zamanlara gerek yoktur.
Örnek
My plan is simple. First I am going to read for fifteen minutes. Next I will write new words in my notebook. After that I will listen to a short podcast. Finally I will check my list. (may plen iz simpl. först ay em going tu riid for fiftin minits. nekst ay vil rayt nyuu vöördiz in may noutbuk. aftır det ay vil lisın tu ı şort podcast. faynıli ay vil çek may list) Planım basit. Önce on beş dakika okuyacağım. Sonra yeni sözcükleri defterime yazacağım. Ondan sonra kısa bir podcast dinleyeceğim. Son olarak listemi kontrol edeceğim.
Engeller ve onlarla baş etmek
Hedefe giden yolda obstacle (obstekıl) engel, difficulty (difikılti) zorluk, challenge (çelınc) zor ama geliştiren iş, problem (problem) daha genel sorundur. B1 can-do, öğrencinin basit dilde bir sorunu ve çözümünü anlatabilmesini ister. I have a problem with time. (ay hev ı problem vid taym) Zamanla ilgili bir sorunum var. The main obstacle is my fear of speaking. (dı meyn obstekıl iz may fiır ov spiiking) Asıl engel konuşma korkum.
Pes etmek give up (giv ap), devam etmek keep going (kiip going) veya do not give up (du not giv ap) ile söylenir. Baş etmek deal with (diıl vid), üstesinden gelmek overcome (ovıkam), yeniden denemek try again (tray ıgen) kalıbıdır. Listeden bir maddeyi çizen öğrenci diyebilir: I dealt with my biggest obstacle this week. I did not give up. (ay delt vid may bigıst obstekıl dis viik. ay did not giv ap) Bu hafta en büyük engelimle baş ettim. Pes etmedim. I almost gave up because I was tired, but I kept going. (ay olmoust geyv ap bikoz ay voz tayıd, bat ay kept going) Yorgun olduğum için neredeyse pes ediyordum ama devam ettim.
Örnek
A: What is the biggest obstacle in your studies? (ey: vot iz dı bigıst obstekıl in yor stadiz) Çalışmalarındaki en büyük engel nedir? B: I do not have enough time after school. (bii: ay du not hev inaf taym aftır skuul) Okuldan sonra yeterli zamanım yok. A: How do you deal with that? (ey: hav du yu diıl vid det) Bununla nasıl baş ediyorsun? B: I make a short plan every evening and I try again the next day. (bii: ay meyk ı şort plen evri iivning end ay tray ıgen dı nekst dey) Her akşam kısa bir plan yapıyorum ve ertesi gün yeniden deniyorum.
İlerlemeyi anlatmak ve izlemek
Progress (progres) ilerleme demektir ve sayılamayan addır; a progress denmez. Improve (impruv) gelişmek veya geliştirmek, get better at (get betır et) bir şeyde daha iyi olmak demektir. So far (soo faar) şimdiye kadar anlamına gelir. B1'de şimdiki mükemmel zaman bu konuda çok işe yarar: I have learned thirty words so far. (ay hev löörnd törti vöördiz soo faar) Şimdiye kadar otuz sözcük öğrendim. İlerlemeyi izlemek track my progress (trek may progres) ile söylenir.
Kütüphanede dijital takipçi kullanmak bugünün günlük hayatıdır. I tick the box when I finish a task. (ay tik dı boks ven ay finiș ı taask) Bir işi bitirince kutucuğu işaretlerim. I can see my progress on the screen. (ay ken sii may progres on dı skriin) İlerlememi ekranda görebiliyorum. Karşılaştırma da B1'dedir: I am better than last month. (ay em betır den last manth) Geçen aydan daha iyiyim. I still need to practise listening. (ay stil niid tu prektis lisining) Hâlâ dinleme çalışmam gerekiyor. Birçok dil kitabında bu denge şimdi yapabildiklerim ve hâlâ zor bulduklarım olarak öğretilir.
Örnek
This month I have made good progress. I have read two short stories and I have learned new phrases. I still find speaking difficult, but I am getting better at it. (dis manth ay hev meyd gud progres. ay hev red tuu şort storiz end ay hev löörnd nyuu freyziz. ay stil faynd spiiking dificılt, bat ay em getting betır et it) Bu ay iyi ilerleme kaydettim. İki kısa öykü okudum ve yeni kalıplar öğrendim. Konuşmayı hâlâ zor buluyorum ama bu konuda gelişiyorum.
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Türkçe düşünen öğrenci bazen sözcüğü sözcüğüne çevirir. Target (taagıt) sporda hedef tahtası veya sayı hedefi için daha sıktır; kişisel gelişimde asıl sözcük çoğu zaman goal veya aim olur. I have a target this year kulağa iş veya spor raporu gibi gelir. Doğrusu genellikle My goal this year is... (may gol dis yıır iz) biçimidir. Hedef koymak make a goal değildir; futbolda gol atmak score a goal (skor ı gol), hedef koymak set a goal ile söylenir.
Türkçedeki -ecek eki öğrenciyi I will to study gibi yanlış bir diziye götürebilir. Will den sonra yalın fiil gelir: I will study (ay vil stadi). Going to içinde zaten to vardır: I am going to study. I want that I pass kalıbı istiyorum ki geçeyim çevirisinden doğar; doğrusu I want to pass (ay vant tu paas) şeklindedir. Success (sıkses) addır; fiil succeed (sıksiid) veya be successful (bii sıksesful) olur. Progress sayılamaz: I have made good progress doğrudur, many progresses değildir. I am agree yerine I agree (ay ıgrii) denir.
Örnek
Yanlış: I will to set a target and make many progresses. Doğru: I am going to set a goal and I hope to make good progress. (ay em going tu set ı gol end ay hop tu meyk gud progres) Bir hedef koyacağım ve iyi ilerleme kaydetmeyi umuyorum. Yanlış: I want that I success. Doğru: I want to succeed. (ay vant tu sıksiid) Başarılı olmak istiyorum. Yanlış: I am agree with your plan. Doğru: I agree with your plan. (ay ıgrii vid yor plen) Planına katılıyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Will her gelecek cümlesinde tek doğru seçimdir. Doğrusu: Kararlaştırılmış planlarda going to, nazik istekte would like to, umutta hope to daha doğal ve B1 konuşmasında beklenen seçimlerdir.
- Yanlış: Progress sayılır ve a progress veya many progresses denir. Doğrusu: Progress sayılamayan addır. Some progress, a lot of progress veya good progress kullanılır.
- Yanlış: Hedef koymak make a goal ile söylenir. Doğrusu: Kişisel hedef koymak set a goal, futbolda gol atmak score a goal kalıbıdır.
- Yanlış: Engel anlatmak için yalnızca problem yeter; diğer sözcükler ileri düzeydir. Doğrusu: Obstacle, difficulty ve challenge B1 sözcükleridir ve konuşmayı daha kesin kılar.
- Yanlış: I have learned şimdiki zaman olduğu için ilerleme anlatmaz. Doğrusu: Şimdiki mükemmel zaman, geçmişte başlayıp etkisi şimdi süren ilerlemeyi anlatmanın B1'deki temel yoludur.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, B2'de öğrenci yalnızca planını sıralamakla kalmaz; nedenlerini, olası sonuçlarını ve yedek planını bağlaçlarla açar. Even if ve unless gibi daha zengin koşul yapıları devreye girer. Kariyer sunumu ve motivasyon mektubunda hedefler daha resmi sözcüklerle yazılır. Geriye bakıp daha erken başlasaydım gibi varsayım cümleleri de eklenir. Böylece kişisel gelişim konusu basit listeden gerçek bir anlatıya dönüşür.
Özet
B1'de hedefler, planlar, engeller ve ilerleme sınırlı ama güçlü kalıplarla anlatılır. Set a goal, make a plan, deal with an obstacle ve make progress hem günlük sohbetin hem sınav konuşmasının omurgasıdır. Türkçeden bire bir çeviri yerine bu hazır kalıpları kullanmak doğruluğu ve akıcılığı birlikte artırır.