Kısa bir hafta sonu günlüğü, A2 düzeyinde geçmişi sırayla okuyup dinlemeni ve kendi cumartesi-pazarını birkaç net cümleyle anlatmanı sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Hafta sonu günlüğü nedir ve neden okuruz?
Dünyada yabancı dil sınıflarında A2 geçmiş anlatımı çoğu zaman kişisel hafta sonu üzerinden öğretilir. Çünkü last weekend (okunuşu: last vikend) herkesin yaşadığı, somut ve tekrarlanabilir bir konudur. CEFR A2 can-do hedefi şudur: Kısa ve basit bir metni tanıdık konuda anlayabilir, kendi yakın geçmişini birkaç cümleyle anlatabilirsin. Bir weekend diary (vikend dayıri) cumartesi ile pazarı sabah, öğleden sonra ve akşam dilimlerine ayırır.
Günlük hayatta arkadaşın What did you do last weekend? (vat did yu du last vikend) diye sorar; yani geçen hafta sonu ne yaptın. Cevap günlükteki cümlelere benzer: kısa, geçmiş zamanlı ve sırayla. Kişisel günlükler uzun süredir tutulur; dil sınıfında ise iletişimsel yaklaşımla senin hayatın metin olur. Bu ünitede uydurma kahraman değil, senin gerçek cumartesi-pazarın merkezdedir.
Okurken önce gün adını, sonra zaman dilimini, sonra fiili işaretle. Saturday (setırdey) ve Sunday (sandey) metni ikiye böler. In the morning (in dı morning), in the afternoon (in dı aftırnun), in the evening (in dı ivning) sırayı gösterir. A2 okumada her sözcüğü çevirmek zorunda değilsin; kim, ne, nerede, ne zaman yeter.
Örnek
Model günlük başlangıcı: Saturday. I got up late. I had breakfast. Then I played football. (Cumartesi. Geç kalktım. Kahvaltı yaptım. Sonra futbol oynadım.)
Geçmişi A2'de anlatan fiiller ve kalıplar
A2'de düzenli fiiller -ed alır: play → played (pleyd), watch → watched (voçt), visit → visited (vizitid), stay → stayed (steyd), cook → cooked (kukt), clean → cleaned (klind). Sık düzensizler ezberlenir: go → went (vent), have → had (hed), get up → got up (got ap), see → saw (so), eat → ate (eyt), meet → met (met), do → did (did), be → was / were (voz / vör).
Kalıplar A2'yi aşmaz. Last weekend I ... (last vikend ay) geçen hafta sonu ben. On Saturday I ... (on setırdey ay) cumartesi. On Sunday morning I ... (on sandey morning ay) pazar sabahı. In the afternoon I ... öğleden sonra. In the evening I ... akşam. Olumsuz: I didn't artı yalın fiil, örneğin I didn't go out. (ay didınt go avt) dışarı çıkmadım. Soru: Did you stay at home? (did yu stey et houm) evde mi kaldın.
Zaman edatlarını şimdiden kilitle. Gün adıyla on: on Saturday, on Sunday. Saat dilimiyle in: in the morning, in the afternoon, in the evening. Evde kalmak stay at home (stey et houm), parka gitmek go to the park (go tu dı park), arkadaşlarla buluşmak meet my friends (mit may frendz). Duygu cümlesi kısa tutulur: It was fun. (it voz fan) eğlenceliydi; I was happy. (ay voz hepi) mutluydum; I was tired. (ay voz tayıırd) yorgundum.
Örnek
Somut olay: Ali cumartesi parkta top oynadı, pazar evde film izledi. On Saturday I played football in the park. On Sunday I watched a film at home. It was fun. (Cumartesi parkta futbol oynadım. Pazar evde film izledim. Eğlenceliydi.)
Kısa bir hafta sonu günlüğünü okumak
Aşağıdaki metin A2 bir öğrencinin kısa günlüğüdür. Önce bütünü oku, sonra her cümleyi Türkçesiyle eşleştir. Saturday. I got up at ten o'clock. I had breakfast with my family. In the afternoon I went to the park with my friends. We played football. It was great. In the evening I stayed at home and I watched TV. I was tired but happy. Cumartesi. Saat onda kalktım. Ailemle kahvaltı yaptım. Öğleden sonra arkadaşlarımla parka gittim. Futbol oynadık. Harikaydı. Akşam evde kaldım ve televizyon izledim. Yorgundum ama mutluydum.
Sunday. I didn't get up late. I did my homework in the morning. Then I visited my grandmother. We cooked lunch together. In the afternoon we talked and we looked at old photos. I went home at seven o'clock. I had a nice weekend. Pazar. Geç kalkmadım. Sabah ödevimi yaptım. Sonra anneannemi ziyaret ettim. Birlikte öğle yemeği pişirdik. Öğleden sonra konuştuk ve eski fotoğraflara baktık. Saat yedide eve gittim. Güzel bir hafta sonum oldu. Metinde zaman sırası, yer ve duygu bir aradadır.
Okuma can-do şöyle işler: soru kökünü gör, metinde aynı günü bul, fiili oku. Where did she go on Saturday afternoon? (vear did şi go on setırdey aftırnun) cumartesi öğleden sonra nereye gitti. Cevap metinden kopyalanır: She went to the park. (şi vent tu dı park). Did she visit her grandmother on Sunday? (did şi vizit hör grendmadır on sandey) evet, Yes, she did. A2'de uzun yorum yazılmaz; doğru bilgiyi göstermek yeter.
Örnek
What did she do on Sunday morning? (vat did şi du on sandey morning) Cevap: She did her homework. (şi did hör houmörk) Ödevini yaptı.
Dinleme ve kısa diyalog: anıları paylaşmak
Dinleme A2'de yavaş, net ve tekrarlıdır. Öğretmen veya kayıt günlük cümlelerini sesli okur; sen önce Saturday / Sunday, sonra morning / afternoon / evening sözcüklerini yakalarsın. Aile sohbeti gerçek hayattaki dinleme modelidir: biri anlatır, diğeri kısa soru sorar. Telaffuz: watched sonu t gibi voçt, visited vizitid, played pleyd, didn't didınt. Anlamadığın her sözcüğü durdurma; gün ve fiil gelsin yeter.
Kısa diyalog hedef dilde şöyledir. A: What did you do last weekend? (vat did yu du last vikend) Geçen hafta sonu ne yaptın. B: On Saturday I went to the cinema with my sister. (on setırdey ay vent tu dı sinıma viz may sistır) Cumartesi kız kardeşimle sinemaya gittim. A: What did you see? (vat did yu si) Ne gördünüz. B: We saw a funny film. It was great. (vi so ı fani film. it voz greyt) Komik bir film gördük. Harikaydı. A: And on Sunday? (end on sandey) Ya pazar. B: I stayed at home. I cleaned my room and I cooked dinner. (ay steyd et houm. ay klind may rum end ay kukt dinır) Evde kaldım. Odamı temizledim ve akşam yemeği pişirdim.
Dinlerken kâğıda üç sütun aç: gün, eylem, yer. İlk dinlemede yalnızca günü yaz, ikincide fiili ekle. Ailece anlatı dünyada da aynı kalıpla yürür; kimse A2'de uzun betimleme beklemez. Gülmek ve It was fun demek, dinlediğini anladığını gösterir. Sonra aynı diyalogu partnerinle değiştirerek tekrarla: sinema yerine park, temizlik yerine ödev olabilir.
Örnek
Dinleme ipucu cümlesi: I went to the cinema on Saturday evening. (ay vent tu dı sinıma on setırdey ivning) Cumartesi akşamı sinemaya gittim. Soru: Ne zaman? Cevap: On Saturday evening.
Sınıfta geçmiş hafta sonunu anlatmak
Öğretmen resmi gösterince sen geçmiş zamanla konuşursun, şimdi zamanla değil. Can-do: Basit sorulara kısa cevap verebilir ve iki-üç cümlelik mini anlatı yapabilirsin. Sıra şudur: gün, zaman, fiil, yer, kısa duygu. Örnek zincir: Last weekend I was at home on Saturday. I did my homework. On Sunday I met my friends in the park. We had a good time. Geçen hafta sonu cumartesi evdeydim. Ödevimi yaptım. Pazar parkta arkadaşlarımla buluştum. İyi vakit geçirdik.
Sınıf içi mini görev: partnerine üç soru sor. Did you go out last weekend? (did yu go avt last vikend) Dışarı çıktın mı. Did you visit your family? (did yu vizit yor femıli) Aileni ziyaret ettin mi. Did you watch a film? (did yu voç ı film) Film izledin mi. Kısa cevap: Yes, I did. / No, I didn't. Sonra bir ayrıntı ekle: Yes, I did. I went to the shopping centre. (yes ay did. ay vent tu dı şoping sentır) Evet. Alışveriş merkezine gittim.
Resim yalnızca ipucudur; doğru cümle senin gerçek hafta sonundandır. Evde kaldıysan I stayed at home de, uydurma gezi yazma. A2 dürüst ve kısa metni sever. Anlattıktan sonra dinleyen bir soru sorsun: Was it good? (voz it gud) İyi miydi. Cevap: Yes, it was. veya No, it wasn't. I was tired. (nou it vozünt. ay voz tayıırd) Hayır değildi. Yorgundum.
Örnek
Mini anlatı: Last weekend I visited my aunt. We cooked lunch. In the evening I went home. I was happy. (Geçen hafta sonu teyzemi ziyaret ettim. Öğle yemeği pişirdik. Akşam eve gittim. Mutluydum.)
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Türkçede geçmiş tek bir -di ile kurulur; İngilizcede fiil değişir ve olumsuzda didn't sonrası yalın gelir. Bu yüzden I didn't went yanlıştır, doğrusu I didn't go (ay didınt go). Şimdiki zamanı geçmişe taşımak da yaygındır: Last weekend I go to the park yerine Last weekend I went to the park denir. I was go veya I was went hiç kullanılmaz. was yalnızca be fiilinin geçmişidir: I was at home. (ay voz et houm) Evdeydim.
Edatlar ikinci büyük tuzaktır. Günlerle on gerekir: on Saturday, on Sunday. in Sunday yanlış. Saat diliminde in the morning doğrudur. visit fiilinden sonra to gelmez: I visited my grandmother doğru, I visited to my grandmother yanlış. Gitmek için to vardır: I went to the park. Duygu cümlesi karışır: I was fun yanlış; etkinlik için It was fun. veya I had fun. (ay hed fan) kişi için I was happy.
Soru biçimi üçüncü tuzaktır. Did you went? yanlış, Did you go? (did yu go) doğrudur çünkü did geçmişi taşır, ikinci fiil yalın kalır. Telaffuzda -ed bazen d, bazen t, bazen id okunur; played pleyd, watched voçt, visited vizitid. didn't içindeki t düşmesin: didınt. Bu üç kuralı bir kâğıda yazıp günlüğünü kontrol et: fiil geçmiş mi, didn't sonrası yalın mı, günün önünde on var mı.
Örnek
Yanlış: Last weekend I go to park and I didn't went cinema. Doğru: Last weekend I went to the park and I didn't go to the cinema. (Geçen hafta sonu parka gittim ve sinemaya gitmedim.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Geçen hafta sonu için I go / I play / I watch demek. Doğrusu: Last weekend ile fiil geçmiş olur: I went, I played, I watched.
- Yanlış: I didn't went veya Did you went? Doğrusu: didn't ve Did you sonrası yalın fiil gelir: I didn't go, Did you go?
- Yanlış: I was fun ve I was go Doğrusu: Etkinlik için It was fun veya I had fun; kişi için I was happy. was yalnızca be geçmişidir: I was at home.
- Yanlış: in Saturday / in Sunday ve I visited to my grandmother Doğrusu: Günlerle on Saturday, on Sunday denir. visit sonrası to yok: I visited my grandmother.
- Yanlış: Günlükte şimdiki zaman ve rastgele sıra kullanmak. Doğrusu: Önce Saturday, sonra Sunday; her günde sabah-öğleden sonra-akşam sırası ve geçmiş fiil gerekir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta aynı hafta sonunu daha uzun anlatırsın; when ve after ile cümleleri bağlarsın. While I was watching TV, my friend called gibi past continuous henüz bu ünitenin hedefi değildir ama kapı oraya açılır. because ve so ile neden-sonuç eklenir, betimleme artar. Present perfect (I have been to...) A2 sonu-B1 işidir; önce simple past sağlamlaşır.
Özet
A2'de hafta sonu günlüğü last weekend, on Saturday, on Sunday ve temel geçmiş fiillerle okunur, dinlenir ve üretilir. Olumsuzda didn't artı yalın fiil, soruda Did you artı yalın fiil kullanılır. Kendi gerçek hafta sonunu üç-altı cümleyle yazmak ve bir arkadaşa sormak bu ünitenin can-do çıktısıdır.