Hava durumunu A1 kalıplarıyla söyleyip o güne uygun kıyafeti adlandırarak aynı cümleleri yüksek sesle tekrar etmek, günlük hayatta anlaşılır olmanın ilk somut adımıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi, günlük yer ve dünyada öğretim
CEFR A1 düzeyinde senin yapabileceğin şey şudur: Havanın nasıl olduğunu çok kısa sözcüklerle söylemek ve o havaya uygun kıyafeti adlandırmak. Bu bir can-do hedefidir: I can say the weather. (ay ken sey dö ve-dır) ve I can say the clothes I wear. (ay ken sey dö klouz ay ver). Kullanacağın kalıplar şunlardır: It's hot. (its hat), It's cold. (its kold), It's warm. (its vorm), It's cool. (its kul), It's sunny. (its sa-ni), It's rainy. (its rey-ni), It's cloudy. (its klav-di), It's windy. (its vin-di), It's snowy. (its sno-vi). Kıyafet için alışkanlıkta I wear ... (ay ver), o anda üzerindeyse I'm wearing ... (aym ve-ring), sınıfta tekrar için de emir Wear a ... (ver e) yeter. Telaffuz ipucu: It's neredeyse tek hece gibi its okunur; weather sözünde th sesi dil ucunun diş arasına değmesiyle ve-dır çıkar, veder deme.
Dünyada bu konu neredeyse bütün başlangıç kitaplarında resim kartıyla gelir: güneşin yanına tişört, yağmurun yanına şemsiye konur. Özel bir tarihî buluş yoktur; öğretmenler uzun süredir her gün görülen somut nesnelerle sıfat ve isim öğretir çünkü öğrenci resmi görünce cümleyi tahmin eder. Günlük hayatta konu kapı eşiğindedir. Annen It's cold. Wear a coat. (its kold. ver e kout) der. Arkadaşın sorar: What's the weather like today? (vats dö ve-dır layk tu-dey). A1'de yeni uzun cümle uydurmak değil, bu kısa kalıpları doğru sırayla tekrar etmek asıl iştir. Önce hava, sonra kıyafet: It's sunny. I wear a T-shirt. (its sa-ni. ay ver e ti-şört).
Örnek
A: What's the weather like today? (vats dö ve-dır layk tu-dey) B: It's hot and sunny. (its hat end sa-ni) A: What do you wear? (vat du yu ver) B: I wear a T-shirt and shorts. (ay ver e ti-şört end şorts) Türkçesi: A: Bugün hava nasıl? B: Sıcak ve güneşli. A: Ne giyiyorsun? B: Tişört ve şort giyiyorum.
Sıcak yaz günü: uygun kıyafeti görme ve adlandırma
Yaz günü çoğu zaman sıcaktır ve güneşlidir. Resimde ince, açık kıyafetler durur. A1 sözcükleri şunlardır: a T-shirt (e ti-şört), shorts (şorts), a dress (e dres), a skirt (e skört), a hat (e het), a cap (e kep), sunglasses (san-glasız), shoes (şuz), sandals (sen-dılz). Dikkat: shorts, sunglasses ve sandals çoğul durur; başına a konmaz. Temel cümleler: It's hot. (its hat) It's sunny. (its sa-ni) I wear a T-shirt. (ay ver e ti-şört) I wear shorts. (ay ver şorts) Wear a hat. (ver e het) Wear sunglasses. (ver san-glasız) Telaffuz: T-shirt ti-şört, shorts şorts, hat het gibi kısa.
Sınıfta uygulama şöyle olur. Öğretmen resmi gösterir ve cümleyi söyler; sen aynı cümleyi tekrar edersin. Öğretmen: It's hot. Wear a T-shirt. Sen: It's hot. Wear a T-shirt. Sonra kendi cümlen: I'm wearing a T-shirt and shorts today. (aym ve-ring e ti-şört end şorts tu-dey) Bugün tişört ve şort giyiyorum. Yaz gününde kalın mont söylemek A1'de de yanlış seçimdir; sözcüğü biliyor olsan bile havaya uydurman gerekir. Güneş gözlüğü ve şapka hem kelime hem gerçek hayatta sıcaktan korunma içindir.
Örnek
Somut olay: Temmuzda bahçedesin. Arkadaşın sorar. A: It's very hot today! (its ve-ri hat tu-dey) B: Yes. I wear a T-shirt, shorts and a hat. (yes. ay ver e ti-şört, şorts end e het) A: Wear sunglasses too. (ver san-glasız tu) Türkçesi: A: Bugün çok sıcak! B: Evet. Tişört, şort ve şapka giyiyorum. A: Güneş gözlüğü de tak.
Yaz kıyafetini anlatma ve yüksek sesle tekrar
İkinci yaz resmi, kıyafetin üzerinde nasıl durduğunu görmen içindir. Anlatırken sıra sabittir: önce hava, sonra giysi, gerekirse renk. Renk A1'de white (vayt), blue (blu), red (red), black (blek), green (grin), yellow (ye-lov) yeter. Örnek: It's sunny. I'm wearing a white T-shirt and blue shorts. (its sa-ni. aym ve-ring e vayt ti-şört end blu şorts) Güneşli. Beyaz tişört ve mavi şort giyiyorum. Tekrar çalışması üç turdur. Tur bir: öğretmeni aynen tekrarla. Tur iki: resme bakıp cümleyi sen kur. Tur üç: partnerin sorar, sen cevap verirsin. Soru kalıbı: What are you wearing? (vat ar yu ve-ring) Ne giyiyorsun? Cevap: I'm wearing ...
Tekrarda amaç hız değil, doğru ses ve doğru a kullanımıdır. a T-shirt, a dress, a hat tekil ve sayılamaz olmayan giysilerde a vardır. shorts ve sunglasses ile a kullanılmaz. Yanlış tekrar, yanlışı kalıcı yapar; bu yüzden her cümleyi yavaş ve tam söyle. Telaffuz ipucu: wearing ve-ring, g harfi yumuşak ng gibi bitmez, ring gibi bitsin. today tu-dey, to-day diye iki ayrı Türkçe heceye bölme. Kısa diyalogu her gün aynı resimle beş kez okumak, yeni metin ezberlemekten daha çok işe yarar.
Örnek
Teacher: Look. It's hot and sunny. What are you wearing? (luk. its hat end sa-ni. vat ar yu ve-ring) Student: I'm wearing a yellow T-shirt, shorts and sunglasses. (aym ve-ring e ye-lov ti-şört, şorts end san-glasız) Teacher: Repeat. Wear a hat. (ri-pit. ver e het) Student: Wear a hat. Türkçesi: Öğretmen: Bak. Hava sıcak ve güneşli. Ne giyiyorsun? Öğrenci: Sarı tişört, şort ve güneş gözlüğü giyiyorum. Öğretmen: Tekrar et. Şapka tak. Öğrenci: Şapka tak.
Yağmurlu gün: şemsiye, mont ve ayakkabı
Yağmurlu günde A1'de iki hava cümlesi yeter: It's rainy. (its rey-ni) veya It's raining. (its rey-ning). İkisi de başlangıçta kabul görür; It's raining birçok kitapta daha sık geçer. Uygun giysi: a jacket (e ce-kit), a coat (e kout), boots (buts), shoes (şuz), an umbrella (en am-bre-la). umbrella ünlüyle başladığı için an alır: an umbrella. Cümleler: It's rainy. Wear a jacket. (its rey-ni. ver e ce-kit) Take an umbrella. (teyk en am-bre-la) Şemsiye al. I wear boots. (ay ver buts) Çizme giyerim. Telaffuz: rainy rey-ni, raining rey-ning, jacket ce-kit, umbrella am-bre-la; um-brella diye Türkçe heceleme.
Somut okul anı: Sabah servise binerken yağmur başlar. Arkadaşın Oh no! It's raining. (o nou. its rey-ning) der. Sen I have an umbrella. Wear a jacket. (ay hev en am-bre-la. ver e ce-kit) dersin. Yağmurda T-shirt ve shorts söylemek kelime olarak doğru olsa da duruma uymaz; uygulama ünitesinin asıl kazancı budur: sözcüğü değil, havaya uygun sözcüğü seçmek. Tekrar için öğretmen cümleyi parçalar. It's raining. Hep birlikte. Wear a coat. Hep birlikte. Take an umbrella. Hep birlikte. Sonra tek tek, resme bakarak aynı üç cümle.
Örnek
A: What's the weather like? (vats dö ve-dır layk) B: It's rainy. It's raining now. (its rey-ni. its rey-ning nav) A: What do you wear? (vat du yu ver) B: I wear a jacket and boots. I take an umbrella. (ay ver e ce-kit end buts. ay teyk en am-bre-la) Türkçesi: A: Hava nasıl? B: Yağmurlu. Şimdi yağmur yağıyor. A: Ne giyiyorsun? B: Ceket ve çizme giyiyorum. Şemsiye alıyorum.
Serin sonbahar: hırka, pantolon ve mont
Sonbahar A1'de çoğu zaman serin, bulutlu veya rüzgarlı anlatılır: It's cool. (its kul) It's cloudy. (its klav-di) It's windy. (its vin-di) Bazen hâlâ It's rainy. de olur. Uygun giysi yazdan kalındır, kıştan incedir: a sweater (e sve-tır), a jumper (e cam-pır), jeans (cinz), trousers (trav-zırz), a jacket (e ce-kit), shoes (şuz), socks (soks), a scarf (e skarf). jeans ve trousers çoğuldur, a almaz. Cümle: It's cool and windy. I wear a sweater, jeans and a jacket. (its kul end vin-di. ay ver e sve-tır, cinz end e ce-kit) Telaffuz: cool kul (köl değil), sweater sve-tır, jeans cinz, scarf skarf.
Anlatırken abartılı uzun liste yapma; A1'de üç giysi yeter. I'm wearing a blue sweater, jeans and a scarf. (aym ve-ring e blu sve-tır, cinz end e skarf) Mavi hırka, kot ve atkı giyiyorum. Sınıf tekrarı: öğrenci resmi tarif eder, sınıf koro halinde aynı cümleyi söyler. Yanlış seçim örneği: sonbaharda yalnızca shorts demek havaya uymaz. Doğru yönlendirme: It's cool. Don't wear shorts. Wear jeans. (its kul. dont ver şorts. ver cinz) Şort giyme. Kot giy. Don't dont diye tek hece; do not diye yavaş ayrılmazsa da A1'de dont yeter. Bu kalıp hem kıyafet hem kısa kural cümlesi olarak her gün işe yarar.
Örnek
Okul bahçesi, ekim, rüzgar var. A: It's cloudy and cool today. (its klav-di end kul tu-dey) B: Yes. I'm wearing a sweater and jeans. (yes. aym ve-ring e sve-tır end cinz) A: Wear a jacket too. It's windy. (ver e ce-kit tu. its vin-di) Türkçesi: A: Bugün bulutlu ve serin. B: Evet. Hırka ve kot giyiyorum. A: Ceket de giy. Hava rüzgarlı.
Soğuk kış, Türkçe kaynaklı hatalar ve son tekrar
Kışta hava soğuk, bazen karlıdır: It's cold. (its kold) It's snowy. (its sno-vi) It's snowing. (its sno-ving) Kar yağıyor. Giysi: a coat (e kout), a jacket, a sweater, boots, socks, a scarf, a hat, gloves (glavz). gloves çoğuldur. Cümleler: It's cold. Wear a coat and gloves. (its kold. ver e kout end glavz) I'm wearing a hat, a scarf and boots. (aym ve-ring e het, e skarf end buts) Telaffuz: cold kold, snowy sno-vi, gloves glavz, coat kout (kot değil, o sesi uzat). Kış resmine bakıp aynı üç cümleyi beş kez tekrar etmek, yeni metin yazmaktan daha A1'e uygundur.
Türkçe kaynaklı hatalar ayrı durur çünkü çoğu çeviri sırasından gelir. Bir: Hava sıcak deyip Weather hot veya It hot demek. Doğrusu It's hot. İki: I am wear a coat. Doğrusu I wear a coat veya I'm wearing a coat. Üç: It is rain. Doğrusu It's rainy veya It's raining. Dört: a jeans, a shorts, a gloves. Bunlar çoğuldur; jeans, shorts, gloves de. Beş: Wear coat diye a unutmak. Tekil sayılabilen giyside a coat, a hat, a scarf gerekir. Altı: umbrella için a umbrella. Ünlüyle başladığı için an umbrella. Bu hataları yüksek sesle doğrusuyla yan yana tekrar et: yanlış cümleyi söyleme, sadece doğruyu beş kez söyle.
Örnek
Kış sabahı kapıda. A: It's very cold. It's snowy. (its ve-ri kold. its sno-vi) B: Wear a coat, a hat, a scarf and gloves. (ver e kout, e het, e skarf end glavz) A: I'm wearing boots too. (aym ve-ring buts tu) Türkçesi: A: Hava çok soğuk. Karlı. B: Mont, bere, atkı ve eldiven giy. A: Çizme de giyiyorum. Hata düzeltme tekrarı: Yanlış olanı değil doğruyu söyle. It's cold. I'm wearing a coat. (its kold. aym ve-ring e kout)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki Hava sıcak sırasıyla Weather hot veya It hot demek. Doğrusu: Her zaman It's ile başla: It's hot. It's cold. It's rainy. its tek hece gibi okunur.
- Yanlış: I am wear a coat veya I wearing a coat demek. Doğrusu: Alışkanlık için I wear a coat. Şu anda üzerindedir için I'm wearing a coat. am ile wear yan yana gelmez.
- Yanlış: a jeans, a shorts, a sunglasses, a gloves demek. Doğrusu: Bu sözcükler çoğuldur. I wear jeans. Wear shorts. Wear sunglasses. Wear gloves. Başına a konmaz.
- Yanlış: It is rain veya It rain demek. Doğrusu: It's rainy. veya It's raining. Yağmur isim gibi rain diye tek başına yüklem olmaz.
- Yanlış: a umbrella ve Wear coat gibi article unutmak. Doğrusu: Ünlüyle başlayan umbrella için an umbrella. Tekil giyside a coat, a hat, a scarf gerekir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de hava artık yalnızca sıfat değildir; derece ve tavsiye girer: It's 20 degrees. You should wear a jacket. Koşul cümlesi başlar: If it's cold, wear a coat. Dün ve yarın eklenir: Yesterday it was rainy. Tomorrow it will be sunny. Mevsim adları spring, summer, autumn, winter cümle içinde daha sık kullanılır. A1'de ezberlediğin kısa kalıplar o zaman uzun konuşmanın iskeleti olur; bu yüzden şimdi It's ... I wear ... sırasını bozmadan oturtmak sonraki yılı kolaylaştırır.
Özet
A1'de hava ve kıyafet, önce kısa sıfat cümlesi sonra giysi adıyla konuşulur ve aynı cümle yüksek sesle tekrar edilir. Yazın T-shirt ve shorts, yağmurda jacket ve umbrella, sonbaharda sweater, kışın coat ve gloves seçilir. Türkçeden gelen It hot, I am wear ve a jeans hatalarını bırakıp It's ... I'm wearing ... kalıbını her resimde tekrar etmek bu ünitenin asıl işidir.