İlgi zamirleri qui ve que, hava durumu ve çevre hakkında iki basit cümleyi birleştirerek kişiyi veya nesneyi net biçimde nitelemeni sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi: basit cümleleri birleştirmek
CEFR A2 can-do şöyledir: hava, doğa ve günlük nesneler hakkında kısa bilgi eklemek için qui ve que kullanabilirim. İkinci can-do: sınıf diyaloğunda bu zamirli cümleleri duyunca kimden veya neden söz edildiğini anlayabilirim. Üçüncü can-do: bir resmi veya hava kartını göstererek C'est le vent qui est fort. gibi tek bir birleşik cümle kurabilirim. Bu üç hedef, ortaöğretim yabancı dil dersinde ezber listesinden çok gerçek iletişim içindir.
Dünyada bu konu çoğu zaman iki kısa cümleyi yan yana koyup boşluğu doldurma ile öğretilir. Öğretmen önce Le vent est fort. ve Le vent souffle. der; sonra tek cümle ister: Le vent qui souffle est fort. Telaffuz ipucu: qui Türkçe harflerle ki, que ise kö gibi okunur. souffle sufl, fort for biçimindedir. Amaç, zamiri isimden hemen sonra koymaktır; Türkçedeki gibi isimden önce uzun bir sıfat tamlaması kurulmaz.
Günlük hayatta bu yapı hava uygulamasındaki bir uyarıyı arkadaşınla paylaşırken işe yarar. La pluie qui arrive est forte. demek, Yarın yağmur var demekten daha nettir. Çevre konusunda da aynı kapı açılır: Les gens qui recyclent aident la planète. Burada yeni kelime uydurmadan A2 sözvarlığı yeter: le temps tan, la pluie plüi, le vent van, le soleil solèy, les nuages nüaj, l'orage loraj, la planète planet, recycler rösikle.
Örnek
İki cümle: La fille parle. Kız konuşuyor. La fille regarde la météo. Kız hava durumuna bakıyor. Birleşik: La fille qui regarde la météo parle. Hava durumuna bakan kız konuşuyor. Boşluk özneyse qui gelir.
Qui: cümlenin öznesini tutan zamir
qui ilgi cümlesinin öznesinin yerini tutar. Ana cümledeki isimden hemen sonra gelir ve ardından fiil gelir. Kalıp şudur: isim + qui + fiil + (isteğe bağlı tamamlayıcı). Örnek: Le soleil qui brille est beau. Parlayan güneş güzeldir. brille briy okunur. Başka örnek: Les nuages qui arrivent sont gris. Gelen bulutlar gridir. arrivent ariv, gris gri. Kişi için de aynı kural vardır: L'élève qui montre la tablette parle français. Tableti gösteren öğrenci Fransızca konuşuyor.
Hava ve çevre sözvarlığıyla qui çok sık eşleşir çünkü doğa olayları özne gibi davranır. Le vent qui souffle est froid. Esen rüzgar soğuktur. froid frua. La pollution qui augmente est un problème. Artan kirlilik bir sorundur. augmente ogmant, problème problem. Canlı özne de olur: Les enfants qui aiment la nature recyclent. Doğayı seven çocuklar geri dönüşüm yapar. aiment em, nature natür. Unutma: qui den sonra özne zamiri (il, elle) tekrar edilmez.
Kısa diyalog hedef dilde, hemen ardından Türkçe karşılığıyla: Qui parle du temps ? Havayı kim konuşuyor? C'est l'élève qui montre le soleil. Güneşi gösteren öğrenci. Le soleil qui est sur la tablette est jaune. Tabletteki güneş sarıdır. jaune jon. Öğretmen ipucu verirken de aynı kalıbı tekrarlatır: ismi söyle, qui de, fiili söyle. Bu tekrar A2 için yeterlidir; dont veya lequel bu seviyede istenmez.
Örnek
Soru: Tablette bir rüzgar simgesi var. Cümle kur. Cevap: C'est le vent qui est fort aujourd'hui. Bugün kuvvetli olan rüzgardır. aujourd'hui ojurdüi. Özneyi sor: Kim / ne kuvvetli? Rüzgar. O halde qui.
Que: cümlenin nesnesini tutan zamir
que ilgi cümlesinin nesnesinin yerini tutar. Ana cümledeki isimden sonra gelir; ardından bir özne ve bir fiil gelir. Kalıp: isim + que + özne + fiil. Örnek: La pluie que je vois est forte. Gördüğüm yağmur kuvvetlidir. vois vua. Le manteau que tu portes est chaud. Giydiğin palto sıcaktır. portes port, chaud şo. Sesli harften önce que kısalır: qu' okunuşu k. Le ciel qu'on voit est bleu. Gördüğümüz gökyüzü mavidir. ciel siyel, bleu blö.
Kartla çalışma A2 sınıflarında yaygındır çünkü nesneyi parmakla göstermek kolaydır. Öğrenci karta bakar ve iki cümleyi birleştirir. Je décris l'orage. Fırtınayı tarif ediyorum. L'orage est dangereux. Fırtına tehlikelidir. Birleşik: L'orage que je décris est dangereux. Tarif ettiğim fırtına tehlikelidir. décris dekri, dangereux danjörö. Çevre kartı için: L'eau que nous buvons doit être propre. İçtiğimiz su temiz olmalıdır. buvons büvon, propre propr. La planète que nous aimons est fragile. Sevdiğimiz gezegen kırılgandır. fragile frajil.
Kısa diyalog: Tu aimes le temps qu'il fait ? Yaptığı havayı seviyor musun? Oui, j'aime le soleil que nous voyons. Evet, gördüğümüz güneşi seviyorum. Et la pluie que tu n'aimes pas ? Ya sevmediğin yağmur? La pluie que je n'aime pas est froide. Sevmediğim yağmur soğuktur. n'aimes pas nem pa. Telaffuz: que kö, qu'il kil. Nesneyi bulmak için sor: neyi görüyorum, neyi giyiyorum, neyi tarif ediyorum? Cevap nesneyse que seçilir.
Örnek
İki cümle: Nous regardons la météo. Hava durumuna bakıyoruz. La météo est claire. Hava durumu açıktır. Birleşik: La météo que nous regardons est claire. Baktığımız hava durumu açıktır. claire kler. Neyi bakıyoruz? la météo. Nesne olduğu için que.
Hava haritasında qui ve que yan yana
Sınıfta öğretmen haritayı gösterir; öğrenciler cümleyi koro halinde okur. Bu yöntem birçok ülkede A2 Fransızca dersinde kullanılır çünkü kulak ve ağız birlikte çalışır. Harita üzerinde batıda yağmur, doğuda güneş olabilir. Öğrenci okur: La pluie qui tombe à l'ouest est forte. Batıda yağan yağmur kuvvetlidir. tombe tomb, ouest uest. Sonra nesneli cümle: Le soleil que nous voyons à l'est est chaud. Doğuda gördüğümüz güneş sıcaktır. est yön olarak est. Aynı derste iki zamiri yan yana duymak, karışıklığı azaltır.
Okuma ipucu: qui den sonra vurgu fiildedir, que den sonra vurgu öznededir. qui tombe ki tomb; que nous voyons kö nu vuayon. Harita cümleleri kısa tutulur ki A2 sözvarlığı aşılmasın. Başka koro cümleleri: Le vent qui vient du nord est froid. Kuzeyden gelen rüzgar soğuktur. nord nor. Les nuages que tu vois sont noirs. Gördüğün bulutlar siyahtır. noirs nuar. L'orage qui arrive demain est long. Yarın gelen fırtına uzundur. demain dömen, long lon. Çevre bağlantısı: L'air que nous respirons doit être propre. Soluduğumuz hava temiz olmalıdır. respirons respiron.
Tarihçe olarak kısa ve emin olunan kadarı yeter: Fransızca qui ve que Latince ilgi zamirlerinden gelir; birçok Avrupa dilinde benzer bir özne-nesne ayrımı vardır. Derslerde bu bilgi bir cümleyle geçer, ezber tarih olmaz. Asıl iş, haritadaki simgeyi cümleye çevirmektir. Öğretmen sorar: Qu'est-ce qui est fort ? Kuvvetli olan nedir? Cevap özneyse qui li cümle kurulur. Qu'est-ce que tu vois ? Neyi görüyorsun? Cevap nesneyse que li cümle kurulur. Bu iki soru, dünya çapında en sık kullanılan ayırt etme yoludur.
Örnek
Haritada sağda güneş, solda yağmur. Yüksek sesle: Le soleil qui brille à droite est beau. Sağda parlayan güneş güzeldir. La pluie que je vois à gauche est froide. Solda gördüğüm yağmur soğuktur. droite druat, gauche goş.
Poster, diyalog ve günlük çevre cümleleri
Poster, sınıfın ortak metnidir. Öğrenciler sırayla bir cümle okur. Voici le vent qui souffle sur la mer. İşte deniz üzerinde esen rüzgar. mer mer. Voici la neige que les enfants aiment. İşte çocukların sevdiği kar. neige nej. Poster altındaki kısa metin A2'yi aşmaz: şimdiki zaman, bilinen sıfatlar, kısa yer zarfları. La forêt que nous protégeons est verte. Koruduğumuz orman yeşildir. forêt fore, protégeons protejon, verte vert. Les personnes qui aident la planète sont contentes. Gezegene yardım eden kişiler mutludur. contentes kontant.
Kısa diyalog 1: Regarde le poster ! Postere bak! Je vois un soleil qui brille. Parlayan bir güneş görüyorum. Et la pluie que tu n'aimes pas ? Ya sevmediğin yağmur? Elle est à gauche. Soldadır. Diyalog 2: Quel temps aimes-tu ? Hangi havayı seversin? J'aime le temps qui est chaud et clair. Sıcak ve açık olan havayı severim. clair kler. Moi, je n'aime pas le vent que nous avons aujourd'hui. Ben bugün sahip olduğumuz rüzgarı sevmiyorum. avons avon. Bu konuşmalar kantinde, serviste veya ailede de geçebilir; konu okul duvarında kalmaz.
Sık yanlış anlamalardan biri, ilgi zamirinin süs olduğunu sanmaktır. Hayır: qui ve que bilgi ekler, cümleyi uzatmak için konmaz. Le plastique que nous jetons pollue la mer. Attığımız plastik denizi kirletir. plastique plastik, jetons jöton, pollue polü. Bu cümle A2 çevre ünitesinin kalbidir: nesne plastique, özne nous, fiil jetons, zamir que. Poster okuma bitince öğrenci kendi cümlesini yazar; kopyalamaz, iki kısa cümleden bir birleşik cümle üretir.
Örnek
Poster cümlesi: Les élèves qui lisent le poster parlent du temps. Posteri okuyan öğrenciler havadan konuşuyor. lisent liz. Nesneli eş: Le poster que les élèves lisent parle du vent. Öğrencilerin okuduğu poster rüzgardan söz ediyor.
Türkçe kaynaklı hatalar ve düzeltme yolu
Türkçede ilgi bilgisi çoğu zaman isimden önce gelir: esen rüzgar, gördüğüm yağmur. Fransızcada sıra tersidir: önce isim, sonra zamir, sonra fiil. Bu yüzden birçok öğrenci qui souffle le vent gibi yanlış bir dizin dener. Doğrusu le vent qui souffle dir. İkinci hata, Türkçe ki bağlacını her yere qui diye taşımaktır. Ki bazen özne, bazen nesne köprüsüdür; Fransızcada özne için qui, nesne için que ayrıdır. Üçüncü hata, sesli harften önce que yi kısaltmamaktır. le temps que il fait yanlıştır; doğrusu le temps qu'il fait şeklindedir.
Dördüncü hata, qui den sonra gereksiz özne eklemektir: le vent qui il souffle denmez. qui zaten öznedir. Beşinci hata, hava kalıbı il fait ile ilgi zamirini karıştırmaktır. Il fait beau. Hava güzel. Birleşik cümlede isim gerekir: J'aime le temps qu'il fait. Yaptığı havayı seviyorum. beau bo, temps tan, fait fe. Düzeltme yolu üç sorudur. 1) İsim nerede? 2) İlgi cümlesinde kim yapıyor? Özne ise qui. 3) Neyi yapıyoruz? Nesne ise que veya qu'. Bu üç soru, Türkçe sözdizimini bir kenara bırakıp Fransızca sırayı kurdurur.
Alıştırma cümlelerini yüksek sesle, Türkçe harfli ipucuyla tekrarla. qui ki, que kö, qu'il kil, pluie plüi, soleil solèy, nuages nüaj, orage orazh, météo meteo. Yanlış: Gördüğüm ki yağmur kuvvetli. Doğru sözdizimi: La pluie que je vois est forte. Yanlış: Esen ki rüzgar soğuk. Doğru: Le vent qui souffle est froid. Her düzeltmeden sonra iki kısa cümleyi tekrar ayır; böylece özne-nesne farkı kulağa yerleşir. A2'de bu kadar yeter; edatlı ilgi zamirlerine şimdilik girilmez.
Örnek
Yanlış öğrenci cümlesi: La pluie qui je vois est forte. Neden yanlış? je vois özne + fiil, yağmur nesnedir; qui olmaz. Doğru: La pluie que je vois est forte. İkinci düzeltme: Le vent que souffle est fort. yanlıştır çünkü souffle nin ayrı öznesi yoktur. Doğru: Le vent qui souffle est fort.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: qui her zaman kişi, que her zaman nesne veya şey sanmak. Doğrusu: qui kişi veya şey olabilir; fark özne olmasıdır. Le vent qui souffle doğrudur çünkü rüzgar öznedir.
- Yanlış: Türkçedeki gibi niteleyiciyi isimden önce dizmek: esen rüzgar diye qui souffle le vent demek. Doğrusu: Fransızcada isim önce gelir. Doğru sıra: le vent qui souffle.
- Yanlış: Sesli harften önce que il veya que on yazmak. Doğrusu: que kısaltılır: qu'il, qu'on. Örnek: le temps qu'il fait.
- Yanlış: qui den sonra il veya elle tekrar etmek. Doğrusu: qui zaten öznedir. le soleil qui il brille denmez; le soleil qui brille denir.
- Yanlış: Il fait beau kalıbını doğrudan qui fait beau diye isme bağlamak. Doğrusu: Önce bir isim seç: le temps. Sonra J'aime le temps qu'il fait veya C'est un soleil qui brille de.
Bir adım ileri
Bir sonraki basamakta, A2 artı ve B1'de où yer ve zaman için, dont tamlayan için gelir. la ville où il pleut, la planète dont nous parlons gibi cümleler o seviyeye aittir. lequel, laquelle ve edatlı yapılar (avec qui, pour lequel) de sonra öğrenilir. ce qui ve ce que bütün bir cümleyi niteler; şimdilik sadece isim + qui / que yeter. Bu dersteki özne-nesne sorusu, o yeni zamirlerin kapısını açar.
Özet
qui ilgi cümlesinin öznesidir ve ardından fiil gelir; que nesnesidir ve ardından özne ile fiil gelir. Hava ve çevre sözvarlığıyla le vent qui souffle, la pluie que je vois gibi A2 cümleleri kurulur. Türkçedeki ters sıra ve ki alışkanlığı bırakılır; isim, zamir, fiil sırası yüksek sesle pekiştirilir.