Yakın gelecek planlarını aller + mastar kalıbıyla sorup anlatmak, A1 öğrencisinin günlük hayatta anlaşmasını sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi: yakın planları sormak ve söylemek
CEFR A1 öğrencisi şunu yapabilir: bu akşam, yarın ve bu hafta sonu ne yapacağını kısa cümleyle söyler; arkadaşına Tu vas faire quoi ? (tü va fer kua?) diye sorar ve cevabı anlar. Fransızcada bu anlam, aller (ale) fiilinin şimdiki zamanı ile bir mastarın yan yana gelmesiyle kurulur. Yapının adı futur proche (fütür proş), yani yakın gelecektir; A1'de başka gelecek biçimi beklenmez. Öğrenci plana bakıp zihninde spor, film veya aile ziyareti cümlesi kurar.
Dünyada bu konu A1 kitaplarında takvim, piktogram ve hafta sonu diyaloğuyla öğretilir. Konuşma dilinde aller + mastar uzun süredir 'çok yakında olacak iş' için kullanılır. Günlük hayatta kahvaltıda, koridorda ve telefonda aynı kalıp döner. Somut olay: Ayşe defterine bakar ve Je vais étudier le français. (jö ve etüdiye lö franse) der; bu 'Fransızca çalışacağım' planıdır, fiziksel gitmek zorunda değildir.
Örnek
Öğretmen: Tu vas faire quoi demain ? (tü va fer kua dömen?) Yarın ne yapacaksın? Öğrenci: Je vais aller à l'école et après je vais jouer au foot. (jö ve ale a lekol e apre jö ve jue o fut) Okula gideceğim ve sonra futbol oynayacağım. Telaffuz: vais ve, aller ale, foot fut.
Kalıp: aller + mastar ve çekimler
Cümlenin omurgası özne + aller şimdiki zamanı + mastardır. Çekim ezberlenir: je vais (jö ve), tu vas (tü va), il va / elle va (il va / el va), nous allons (nu zalon), vous allez (vu zale), ils vont / elles vont (il von / el von). Mastar değişmez: faire (fer) yapmak, manger (manje) yemek, regarder (rögarde) izlemek, jouer (jue) oynamak, rester (reste) kalmak, étudier (etüdiye) çalışmak. Olumsuzda ne ve pas aller'i sarar: Je ne vais pas sortir. (jö nö ve pa sortir) Dışarı çıkmayacağım.
Somut metin, açık takvimin yanına yazılır. Samedi, je vais visiter un musée. (samdi, jö ve vizite en müze) Cumartesi bir müze gezeceğim. Dimanche, je vais rester à la maison. (dimanş, jö ve reste a la mezon) Pazar evde kalacağım. Hareket anlamındaki aller à ile plan karışmasın: Je vais à Paris (jö ve a pari) Paris'e gideceğim, yer bildirir; Je vais manger (jö ve manje) yiyeceğim, plandır. Plan mastarından önce ekstra à konmaz.
Örnek
Soru: Yarın akşam film mi? Adım 1 özne je. Adım 2 vais. Adım 3 mastar regarder. Adım 4 zaman demain soir. Sonuç: Demain soir, je vais regarder un film. (dömen suar, jö ve rögarde en film) Yarın akşam bir film izleyeceğim.
Soru kalıpları: Tu vas faire quoi ?
En sık soru Tu vas faire quoi ? (tü va fer kua?) cümlesidir. tu sen, vas yapacaksın, faire yapmak, quoi ne demektir. Bu konuşma dilidir ve A1 sınıfta kullanılır. Yazılıya yakın biçim Qu'est-ce que tu vas faire ? (keskö tü va fer?) aynı kapıyı açar. Nezaket veya çoğul için Vous allez faire quoi ? (vu zale fer kua?) denir. Cevap kısa olabilir: Rien de spécial. (riyen dö spesyal) Özel bir şey yok. Tam cevap: Je vais dîner avec ma famille. (jö ve dine avek ma famiy) Ailemle akşam yemeği yiyeceğim.
Kafede Ece yarınki planı yazar çünkü sorulacaktır: Demain soir, je vais dîner au café. (dömen suar, jö ve dine o kafe) Yarın akşam kafede yiyeceğim. Mesaj gelir: Tu vas faire quoi demain soir ? Cevap: Je vais dîner au café. Et toi ? (jö ve dine o kafe. e tua?) Kafede yiyeceğim. Ya sen? Et toi ? planı karşılıklı tutar. Telaffuz: dîner dine, soir suar, quoi kua.
Örnek
Ali: Salut ! Tu vas faire quoi ce week-end ? (salü! tü va fer kua sö vikend?) Selam! Bu hafta sonu ne yapacaksın? Merve: Je vais aller au cinéma samedi. Dimanche, je vais étudier. (jö ve ale o sinema samdi. dimanş, jö ve etüdiye) Cumartesi sinemaya gideceğim. Pazar çalışacağım. Ali: Super ! Moi, je vais jouer au basket. (süper! mua, jö ve jue o basket) Harika! Ben basket oynayacağım.
Yolculuk ve buluşma planları
Plan yalnızca evde kalmak değildir; gitmek ve saati tutturmak da plandır. A1 kalıpları: prendre le train (prandr lö tren) trene binmek, arriver (arive) varmak, partir (partir) yola çıkmak, attendre (atandr) beklemek. Nous allons prendre le train demain matin. (nu zalon prandr lö tren dömen maten) Yarın sabah trene bineceğiz. İstasyonda biri sorar: On va partir à quelle heure ? (on va partir a kel ör?) Saat kaçta yola çıkacağız? On (on) A1'de 'biz' gibi kullanılır ve va alır.
Somut diyalog. Leyla: Tu vas aller à Izmir demain ? (tü va ale a izmir dömen?) Yarın İzmir'e gidecek misin? Can: Oui, je vais prendre le train à huit heures. (ui, jö ve prandr lö tren a üit ör) Evet, saat sekizde trene bineceğim. Leyla: Moi, je vais t'attendre à la gare. (mua, jö ve tatrandr a la gar) Ben seni istasyonda bekleyeceğim. t'attendre modeli olarak verilir, kural yığını A1'de istenmez. Telaffuz: huit üit, gare gar, heure ör.
Örnek
Sınıf notu: Demain, la classe va visiter un musée. Nous allons partir à neuf heures. (dömen, la klas va vizite en müze. nu zalon partir a nöf ör) Yarın sınıf müzeyi ziyaret edecek. Saat dokuzda yola çıkacağız. Öğrenci notu: Je vais arriver à huit heures et demie. (jö ve arive a üit ör e dömi) Sekiz buçukta varacağım.
Zaman ifadeleri ve havaya göre plan
Planı zamana bağlayan A1 sözcükler: ce soir (sö suar) bu akşam, cet après-midi (set apre midi) bu öğleden sonra, demain (dömen) yarın, demain matin yarın sabah, après l'école (apre lekol) okuldan sonra, ce week-end (sö vikend) bu hafta sonu ve gün adları. Yerleri başta veya sondadır. Ce soir, je vais faire mes devoirs. (sö suar, jö ve fer me devuar) Bu akşam ödevlerimi yapacağım. Je vais faire du sport demain. (jö ve fer dü spor dömen) Yarın spor yapacağım.
Hava planı değiştirir; bu, birçok ülkede A1'in klasik bağlamıdır. Il fait beau (il fe bo) ise Je vais sortir. (jö ve sortir) Dışarı çıkacağım. Aksi halde Je ne vais pas sortir. Je vais rester à la maison et je vais regarder la télé. (jö nö ve pa sortir. jö ve reste a la mezon e jö ve rögarde la tele) Dışarı çıkmayacağım. Evde kalıp televizyon izleyeceğim. A1'de hava için şimdiki zaman yeter. Telaffuz: beau bo, télé tele, temps tan.
Örnek
Ege: Tu vas sortir demain ? (tü va sortir dömen?) Yarın dışarı çıkacak mısın? Naz: Je ne sais pas. Je vais regarder le temps. (jö nö se pa. jö ve rögarde lö tan) Bilmiyorum. Havaya bakacağım. Sonra: Il va faire froid. Je vais rester à la maison. (il va fer frua. jö ve reste a la mezon) Hava soğuk olacak. Evde kalacağım.
Türkçe kaynaklı hatalar ve doğru alışkanlık
Türkçe '-ecek' tek gelecek kapısıdır; Fransızca A1 önce aller + mastar öğretir. Bu yüzden je va duyulur; doğrusu je vais (jö ve) dir. 'Yapmaya gidiyorum' kalıbından Je vais à faire üretilir. Yakın gelecekte mastardan önce à yoktur: Je vais faire mes devoirs doğrudur. Yer için à kalır: Je vais à l'école (jö ve a lekol) okula gideceğim.
Söz dizimi hatası Tu vas quoi faire ? Türkçe sırayı kopyalar. Mastar sorudan önce gelir: Tu vas faire quoi ? veya Qu'est-ce que tu vas faire ? Olumsuzda yalnız pas bırakmak da sıktır; A1 yazısında Je ne vais pas jouer. (jö nö ve pa jue) denir. aller'i yalnızca fiziksel gitmek sanmak yanlıştır; Je vais étudier çalışacağım planıdır, yola çıkmak zorunda değildir.
Örnek
Yanlış yığın: Demain je va à manger avec mes amis. Çekim yanlış, ekstra à var, yer ile plan karışmış. Doğru: Demain, je vais manger avec mes amis. (dömen, jö ve manje avek me zami) Yarın arkadaşlarımla yiyeceğim. Eşlik avec (avek) ile bağlanır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Je vais à étudier doğrudur çünkü Türkçede çalışmaya gidiyorum deriz. Doğrusu: Yakın gelecekte Je vais étudier denir; mastardan önce à konmaz. à yer içindir.
- Yanlış: Tu vas quoi faire? sırası Fransızcada da geçerlidir. Doğrusu: Doğrusu Tu vas faire quoi ? veya Qu'est-ce que tu vas faire ? kalıbıdır.
- Yanlış: Je va, tu va, nous va tek biçim yeter. Doğrusu: Çekim değişir: je vais, tu vas, nous allons, ils vont.
- Yanlış: Bu yapı sadece bir yere gitmeyi anlatır. Doğrusu: aller + mastar A1'de yakın plandır; hareket zorunlu değildir.
- Yanlış: Olumsuzda Je vais pas yeter. Doğrusu: A1 yazısında Je ne vais pas kullanılır.
Bir adım ileri
A2'de aynı kalıp gerekçeyle genişler: neden evde kalındığı kısa parce que ile eklenir. Ortak plan ve davet için On va au cinéma ? daha sık duyulur. Daha sonra yazılı gelecek biçimi ve 'az önce oldu' anlamındaki venir de gelir. A1 hedefi kısa, doğru plan cümlesi kurup anlamaktır.
Özet
Yakın gelecek A1'de aller + mastar ile kurulur. Tu vas faire quoi ? günlük plan kapısını açar. Doğru çekim, zaman sözcüğü ve ne ... pas ile yarın sade anlatılır.