Yavaş ve kısa bir Fransızca dinlemede bir ailenin kimlerden oluştuğunu anlayabilir, temel sözcük ve kalıplarla üyeleri tanıtabilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Aile sözcüklerini duymak ve tanımak
Dünyada yabancı dil öğretiminde aile neredeyse her zaman ilk konulardandır çünkü öğrenci kendi hayatından örnek verir ve konu soyut kalmaz. CEFR A1 can-do hedefi şudur: Yavaş ve net söylenen kısa bir tanıtımda aile üyelerinin adlarını ve kim olduklarını anlayabilirsin. Fransızcada aile demek la famille (la famiy) demektir. Temel sözcükler şunlardır: le père (lö per) baba, la mère (la mer) anne, le frère (lö frer) erkek kardeş, la sœur (la sör) kız kardeş, le fils (lö fis; s harfi okunmaz) oğul, la fille (la fiy) kız.
Anne ve baba birlikte les parents (le paran) diye anılır; çocuklar ise les enfants (lez anfan) sözcüğüyle söylenir. Fransızcada her ismin cinsiyeti vardır ve bu cinsiyet iyelik sözcüğünü değiştirir: eril için mon (mon), dişil için ma (ma), çoğul için mes (me). Günlük hayatta bir albüme bakıp C'est ma famille. (Se ma famiy.) Bu benim ailem, demek ilk somut adımdır. Dinlerken her sözcüğü Türkçeye çevirmeye çalışma; önce père, mère, frère, sœur gibi işaret sözcüklerini kulağınla yakala.
Örnek
Kalıp: Voici ma famille. (Vuazi ma famiy.) İşte ailem. C'est mon père. (Se mon per.) Bu benim babam. C'est ma mère. (Se ma mer.) Bu benim annem.
Kısa dinleme nedir ve kulağı nasıl açarız
Kısa dinleme A1 düzeyinde genelde yirmi ila kırk saniye sürer. Konuşan kişi yavaş konuşur, cümleler kısadır, yeni sözcük azdır. CEFR can-do şöyle der: Çok kısa, yavaş ve net bir tanıtımda tanıdık adları, yaşları ve aile sözcüklerini anlayabilirsin. Strateji basittir. Birinci dinlemede genel resmi yakala: Bu bir aile tanıtımı mı? İkinci dinlemede adları ve sayıları yaz. Üçüncüde kim kimin nesi onu işaretle. Yüzde yüz anlamak A1'de beklenmez.
Modern derslerde önce ses gelir, sonra metin; çünkü gerçek hayatta altyazı yoktur. Yemek masası, kapı önü ve park gibi sahneler dinleme metinlerinde sık geçer. İşaret sözcüklerine kulak ver: Voici (vuazi) işte, C'est (se) bu, J'ai (je) benim ... var, Il s'appelle (il sapel) onun adı, Elle s'appelle (el sapel) onun adı. Yaş için Il a dix ans. (Il a diz an.) Onun on yaşı var. Elle a huit ans. (El a üit an.) Onun sekiz yaşı var. Dinlerken kâğıda üç sütun aç: ad, kim, yaş. Bu tablo kısa dinlemeyi görünür kılar.
Örnek
Not örneği: Ad: Marc — kim: père — yaş: metinde yok. Ad: Tom — kim: frère — yaş: dix ans. Ad: Léa — kim: konuşan kız — yaş: neuf ans.
Aileyi tanıtan kalıplar
A1'de aile tanıtımı birkaç kalıpla yürür. Kalıplar ezberlenir, sonra ad ve yaş değiştirilir. Gösterme kalıbı: Voici mon père. (Vuazi mon per.) İşte babam. Voici ma sœur. (Vuazi ma sör.) İşte kız kardeşim. İşaret kalıbı: C'est ma mère. (Se ma mer.) Bu benim annem. Sahip olma kalıbı: J'ai un frère. (Je ön frer.) Bir erkek kardeşim var. J'ai une sœur. (Je ün sör.) Bir kız kardeşim var. un eril, une dişildir.
Ad vermek için s'appeler kullanılır. Je m'appelle Léa. (Jö mapel Lea.) Benim adım Lea. Il s'appelle Marc. (Il sapel Mark.) Onun adı Marc. Elle s'appelle Anne. (El sapel An.) Onun adı Anne. Yaş için avoir gelir: J'ai onze ans. (Je onz an.) On bir yaşındayım. Baba-kız sahnesinde somut cümle şudur: C'est ma fille. (Se ma fiy.) Bu benim kızım. İyelikte çoğul hep mes olur: mes parents (me paran) benim annem ve babam. Türkçede iyelik cinsiyete göre değişmez; bu yüzden mon ve ma seçimi yeni bir alışkanlıktır.
Örnek
Kısa diyalog: Qui est-ce ? (Ki es?) Bu kim? C'est ma fille. (Se ma fiy.) Bu benim kızım. Elle s'appelle Léa. Elle a neuf ans. (El sapel Lea. El a nöf an.) Onun adı Lea. Dokuz yaşında.
Örnek kısa dinleme: bir ailenin tanıtımı
Şimdi A1 düzeyinde bir kısa dinleme metnini okuyalım; sınıfta bu metin ses olarak gelir. Cümleler kısa, sözcükler bu ünitenindir. Metin: Bonjour ! Je m'appelle Léa. J'ai neuf ans. Voici ma famille. C'est mon père. Il s'appelle Marc. C'est ma mère. Elle s'appelle Anne. J'ai un frère. Il s'appelle Tom. Il a six ans. Au revoir ! Türkçesi: Merhaba! Benim adım Lea. Dokuz yaşındayım. İşte ailem. Bu benim babam. Onun adı Marc. Bu benim annem. Onun adı Anne. Bir erkek kardeşim var. Onun adı Tom. Altı yaşında. Hoşça kalın! Telaffuz ipuçları: Bonjour (bonjur), Je m'appelle (jö mapel), neuf ans (nöf an), Voici (vuazi), six ans (sis an), Au revoir (o rövuar).
Sabah kapıda el sallama sahnesi dinleme metinlerinde sık geçer. Anne çocuklarla babaya Au revoir ! der. Baba À ce soir ! (a sö suar) Akşam görüşürüz, diyebilir; bu bir kalıptır, karmaşık gelecek zaman gerekmez. Dinledikten sonra üç soru yeter: Kızın adı ne? Kaç kardeşi var? Kardeşinin adı ve yaşı ne? CEFR A1 can-do: Bu tür sorulara dinlediğin kısa metinden tek sözcük veya kısa cümleyle cevap verebilirsin. Metinde meslek, şehir veya saç rengi yoksa bunları arama. A1 dinleme, metnin söylediği kadarını anlamaktır.
Örnek
Soru-cevap: Comment s'appelle le père ? (Koman sapel lö per?) Babanın adı ne? Cevap: Il s'appelle Marc. Léa a un frère ou une sœur ? Cevap: Elle a un frère. (El a ön frer.) Onun bir erkek kardeşi var.
Büyükanne, dede ve parkta bir an
Çekirdek aileden sonra A1'de sık gelen iki sözcük daha vardır: le grand-père (lö gran-per) dede, la grand-mère (la gran-mer) büyükanne. grand burada büyük demektir. Parkta kuş besleme sahnesi, dinleme metinlerinde büyükanne-torun bağını göstermek için kullanılır. Kalıplar değişmez: Voici ma grand-mère. (Vuazi ma gran-mer.) İşte büyükannem. Elle s'appelle Marie. C'est mon grand-père. (Se mon gran-per.) Bu benim dedem. Torun sözcükleri A1'de zorunlu değildir; sen ma grand-mère dersen yeter.
Günlük hayatta pazar günü park, aile fotoğrafı ve bayram ziyareti bu sözcükleri canlı tutar. Bazı başlangıç kitapları büyükanneyi aynı ünitede, bazıları bir sonraki ünitede verir; ikisi de A1 içindedir. Meslek, evlilik hikâyesi ve geçmiş zaman ekleme. Dinlemede grand-mère sözcüğünü duyunca yaşlı aile üyesini işaretlemen beklenir. Park sahnesinde soru şöyle olabilir: Kim kuşları besliyor? Cevap kısa tutulur: la grand-mère ve çocuk. Üretmen gereken şey yine aynıdır: ad, kim, varsa yaş.
Örnek
Kısa diyalog: Qui est-ce ? C'est ma grand-mère. Elle s'appelle Marie. (Se ma gran-mer. El sapel Mari.) Bu benim büyükannem. Onun adı Marie. J'aime ma grand-mère. (Jem ma gran-mer.) Büyükannemi severim. aimer (eme) sevmek A1'de sık kullanılan bir fiildir.
Dinledikten sonra konuşmak ve Türkçe kaynaklı tuzaklar
Dinleme tek başına kalmaz. CEFR A1 can-do zinciri şöyledir: anla, sonra kendi aileni aynı kalıplarla söyle, sonra üç-dört cümle yaz. Model şudur: Je m'appelle ... J'ai ... ans. Voici ma famille. C'est mon père. Il s'appelle ... C'est ma mère. Elle s'appelle ... J'ai un frère / une sœur. Kardeş yoksa Je n'ai pas de frère. (Jö ne pa dö frer.) Erkek kardeşim yok. Olumsuzluk A1'de ne ... pas ile yapılır; un düşer, yerine de gelir. Sınıfta partnerine aileni anlat; evde aile fotoğrafına bakıp sesli tekrar et.
Türkçe konuşan öğrencilerin sık düştüğü tuzaklar şunlardır. Türkçede kardeş sözcüğü cinsiyetsizdir; Fransızcada frère ve sœur ayrılır. Türkçede iyelik cinsiyete bakmaz; Fransızcada ma mère doğru, mon mère yanlıştır. fils sözcüğü yazıldığı gibi okunmaz, fis denir. Il s'appelle ile Il a dix ans karıştırılmaz: biri ad, biri yaştır. Telaffuzu abartarak söylemek A1'de iyidir. sœur sözcüğündeki ö sesi Türkçedeki ö'ye yakındır ama dudak daha yuvarlaktır. Bir sonraki adım aynı kalıpları arkadaş ve öğretmen için kullanmaktır; bu ünitenin hedefi ailedir.
Örnek
Yazılı mini metin: Bonjour. Je m'appelle Deniz. J'ai treize ans. Voici ma famille. C'est ma mère. Elle s'appelle Elif. C'est mon père. Il s'appelle Can. J'ai une sœur. Elle s'appelle Ece. Elle a dix ans. Türkçesi: Merhaba. Benim adım Deniz. On üç yaşındayım. İşte ailem. Bu benim annem. Onun adı Elif. Bu benim babam. Onun adı Can. Bir kız kardeşim var. Onun adı Ece. On yaşında.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: mon mère demek, çünkü her yerde mon kullanılır. Doğrusu: mère dişil bir sözcüktür; doğru biçim ma mère (ma mer) şeklindedir. Eril için mon père, dişil için ma mère, çoğul için mes parents.
- Yanlış: fils sözcüğünü yazıldığı gibi, sondaki s ile okumak. Doğrusu: le fils (lö fis) diye okunur; s sessizdir. Bu, Türkçe okuma alışkanlığından gelen çok sık bir hatadır.
- Yanlış: J'ai un sœur demek, çünkü un daha kolay gelir. Doğrusu: sœur dişil olduğu için J'ai une sœur (je ün sör) denir. Erkek kardeşte un frère, kız kardeşte une sœur.
- Yanlış: Ad ve yaşı tek kalıpta karıştırmak: Il a s'appelle gibi. Doğrusu: Ad için Il s'appelle Marc. Yaş için Il a six ans. İki kalıp ayrıdır; avoir ve s'appeler birbirine eklenmez.
- Yanlış: Kısa dinlemede her sözcüğü anlamak zorundayım, yoksa başarısızım. Doğrusu: A1'de ad, kim ve varsa yaş yeter. Yüzde yüz anlama beklenmez; işaret sözcüklerini yakalamak can-do hedefini karşılar.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de aile üyelerinin meslekleri ve kısa fiziksel tarifleri eklenir: örneğin babanın işi, annenin saç rengi gibi basit sıfatlar. Kuzen, teyze, amca ve üvey aile sözcükleri gelir; dinleme metinleri biraz uzar. Çocukluk evini anlatmak için geçmişe ait basit kalıplar görünmeye başlar. Sen A1'de Voici, C'est, J'ai ve s'appeler kalıplarını sağlam tutarsan, üzerine meslek ve sıfat eklemek kolaylaşır.
Özet
A1 kısa dinlemesinde bir aileyi anlamak; père, mère, frère, sœur ve temel kalıpları yavaş sesten yakalamaktır. Kendi aileni aynı kısa cümlelerle söyleyebilir ve yazabilirsin. Her Fransızca sözcüğü yüzde yüz çevirmek değil, kim kimdir sorusuna cevap vermek bu düzeyin hedefidir.