Çince’de iki şeyi özelliklerine göre karşılaştırabilir, kendi tercihini gerekçesiyle açık ve nazik biçimde ifade edebilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Öğrenme hedefi ve temel karşılaştırma yapısı
Bu ünitenin sonunda iki kişiyi, iki nesneyi veya iki seçeneği en az iki özelliğe göre karşılaştırabilirsin. Ayrıca kendi tercihini söyleyebilir ve kısa bir neden verebilirsin. Örneğin fiyat, boyut, tat, sağlık, hız ve kullanım kolaylığı gibi özellikler hakkında konuşabilirsin.
Çince’de iki şeyi karşılaştırmanın temel yolu, karşılaştırılan ilk unsurdan sonra 比 (bǐ) kullanmaktır. Genel yapı şöyledir: A 比 B + sıfat. Bu yapı Türkçedeki A, B’den daha ... anlamına gelir. Sıfatın önüne çoğu zaman ayrıca 更 (gèng) koymak gerekmez; çünkü 比 (bǐ) zaten karşılaştırma anlamı verir.
Örnek
这个平板比那个平板便宜。 (Zhège píngbǎn bǐ nàge píngbǎn piányi.) Bu tablet şu tabletten daha ucuz. 今天比昨天冷。 (Jīntiān bǐ zuótiān lěng.) Bugün dünden daha soğuk. 这本书比那本书有意思。 (Zhè běn shū bǐ nà běn shū yǒu yìsi.) Bu kitap şu kitaptan daha ilginç.
2. Özellik, derece ve eşitlik: daha, en ve aynı
Karşılaştırma yaparken sıfatın neyi anlattığını açık seçik söylemek önemlidir. 大 (dà) büyük, 小 (xiǎo) küçük, 贵 (guì) pahalı, 便宜 (piányi) ucuz, 好吃 (hǎochī) lezzetli ve 健康 (jiànkāng) sağlıklı anlamına gelir. Sayılarla konuşurken 人口 (rénkǒu) nüfus demektir; böylece şehirleri yalnızca genel olarak değil, belirli bir ölçüte göre karşılaştırabilirsin.
Bir şeyin diğerinden daha fazla veya daha da fazla olduğunu belirtmek için 更 (gèng) kullanılabilir. En üstünlük anlamı için 最 (zuì) kullanılır. Eşitlikte ise A 和 B 一样 + sıfat yapısı kullanılır. Bu düzeyde amaç, bütün ayrıntıları ezberlemekten çok, konuşmada doğru karşılaştırma kalıbını seçmektir.
Örnek
北京的人口比西安多。 (Běijīng de rénkǒu bǐ Xī’ān duō.) Pekin’in nüfusu Xi’an’ınkinden daha fazladır. 这个菜更健康。 (Zhège cài gèng jiànkāng.) Bu yemek daha sağlıklı. 这是最便宜的。 (Zhè shì zuì piányi de.) Bu en ucuz olanıdır. 这两个应用一样方便。 (Zhè liǎng ge yìngyòng yíyàng fāngbiàn.) Bu iki uygulama aynı derecede kullanışlıdır.
3. Tercih bildirme ve neden söyleme
Tercih belirtirken önce seçenekleri söyleyip sonra seçimini açıklayabilirsin. İki seçenekten birini soran temel yapı A 还是 B? biçimindedir. Cevap verirken 我喜欢 A。 veya 我更喜欢 A。 diyebilirsin. 喜欢 (xǐhuan) hoşlanmak veya sevmek, 更喜欢 (gèng xǐhuan) ise daha çok tercih etmek anlamına gelir.
Tercihin nedenini eklemek için 因为 (yīnwèi) çünkü anlamında kullanılır. Basit bir neden cümlesinde 因为 A，所以 B yapısı kullanılabilir. Günlük konuşmada yalnızca 因为 ile başlayan kısa bir açıklama da yeterlidir. Tercih kişisel olduğu için 我觉得 (wǒ juéde) yani bence veya bana göre ifadesi de nazik ve kullanışlıdır.
Örnek
你喜欢米饭还是面条？ (Nǐ xǐhuan mǐfàn háishi miàntiáo?) Pilavı mı yoksa erişteyi mi seviyorsun? 我更喜欢面条，因为面条比米饭好吃。 (Wǒ gèng xǐhuan miàntiáo, yīnwèi miàntiáo bǐ mǐfàn hǎochī.) Erişteyi daha çok seviyorum, çünkü erişte pilavdan daha lezzetli. 我觉得这个菜更健康，所以我选这个。 (Wǒ juéde zhège cài gèng jiànkāng, suǒyǐ wǒ xuǎn zhège.) Bence bu yemek daha sağlıklı, bu yüzden bunu seçiyorum.
4. Kitap ve uygulama seçerken ölçütleri birleştirme
Gerçek bir seçimde yalnızca tek özellik yeterli olmayabilir. Bir kitabı konu, uzunluk ve ilgi çekicilik bakımından; bir uygulamayı kullanım kolaylığı, hız ve fiyat bakımından değerlendirebilirsin. Önce ölçütü belirlemek, sonra karşılaştırma yapmak düşünceni daha düzenli anlatmanı sağlar.
İki veya daha fazla özelliği art arda söylerken kısa cümleler kullanmak A2 düzeyinde daha anlaşılırdır. Örneğin bir uygulamanın daha kolay fakat diğerinin daha hızlı olduğunu söyleyebilirsin. Son cümlede tercihini belirtmek için 所以我选…… (suǒyǐ wǒ xuǎn...) kalıbı kullanılabilir. Buradaki 选 (xuǎn) seçmek anlamına gelir.
Örnek
这本书比那本书短，也更有意思。 (Zhè běn shū bǐ nà běn shū duǎn, yě gèng yǒu yìsi.) Bu kitap şu kitaptan daha kısa ve daha ilginç. 我喜欢这本书，因为我每天只有一点儿时间。 (Wǒ xǐhuan zhè běn shū, yīnwèi wǒ měitiān zhǐ yǒu yìdiǎnr shíjiān.) Bu kitabı seviyorum, çünkü her gün yalnızca biraz zamanım var. 这个应用比那个应用容易用，但是那个应用更快。 (Zhège yìngyòng bǐ nàge yìngyòng róngyì yòng, dànshì nàge yìngyòng gèng kuài.) Bu uygulamanın kullanımı daha kolay, fakat şu uygulama daha hızlı.
5. Görev: karşılaştır, tartış ve tercihini savun
Görev için iki ürün, iki şehir, iki yemek, iki kitap veya iki uygulama seç. Her seçenek için en az üç bilgi topla: fiyat, kalite, kullanım kolaylığı, tat, sağlık, nüfus veya ilgi çekicilik gibi. Daha sonra iki karşılaştırma cümlesi ve bir tercih cümlesi yaz. Son cümlede kısa bir neden vermen görevi tamamlar.
Eşinle çalışırken önce bir öğrenci soru sorsun, diğer öğrenci cevap versin; sonra rolleri değiştirin. Dinleyen kişi, karşılaştırılan iki unsuru ve verilen nedeni not etsin. Konuşma sırasında anlamadığında 你可以再说一遍吗？ (Nǐ kěyǐ zài shuō yí biàn ma?) yani Bir daha söyleyebilir misin? diyebilirsin. Bu görevde amaç kusursuz uzun bir konuşma değil, doğru yapıyla anlaşılır bir karar açıklamaktır.
Örnek
A：你喜欢这个应用还是那个应用？ (A: Nǐ xǐhuan zhège yìngyòng háishi nàge yìngyòng?) A: Bu uygulamayı mı, şu uygulamayı mı seviyorsun? B：我更喜欢这个应用。它比那个应用容易用，也比较便宜。 (B: Wǒ gèng xǐhuan zhège yìngyòng. Tā bǐ nàge yìngyòng róngyì yòng, yě bǐjiào piányi.) B: Bu uygulamayı daha çok seviyorum. Kullanımı şu uygulamadan daha kolay ve oldukça ucuz. A：为什么？ (A: Wèishénme?) A: Neden? B：因为我每天用手机学习，所以我选这个。 (B: Yīnwèi wǒ měitiān yòng shǒujī xuéxí, suǒyǐ wǒ xuǎn zhège.) B: Çünkü her gün telefonla çalışıyorum, bu yüzden bunu seçiyorum.
6. Tekrar, telaffuz ve öz değerlendirme
Tekrar yaparken üç temel noktayı kontrol et: karşılaştırılan ilk unsurdan sonra 比 (bǐ) geliyor mu, sıfat doğru yerde mi ve tercihin için bir neden var mı? 比 (bǐ) sözcüğünü Türkçedeki bi sesine yakın söyle; üçüncü ton olduğu için ses önce alçalıp sonra yükselir. 更 (gèng) yaklaşık gıng, 最 (zuì) ise dzuey gibi telaffuz edilir; pinyindeki ton işaretlerine dikkat et.
Kendini değerlendirirken şu soruları sor: İki seçeneği açıkça söyleyebiliyor muyum? En az iki özellik kullanabiliyor muyum? 因为 (yīnwèi) ve 所以 (suǒyǐ) ile neden-sonuç kurabiliyor muyum? Tercihimi sakin ve anlaşılır biçimde ifade edebiliyor muyum? Bu sorulara evet diyebiliyorsan, A2 düzeyindeki karşılaştırma ve tercih etme görevini büyük ölçüde tamamlamışsın demektir.
Örnek
我会比较两个东西，也会说我的选择。 (Wǒ huì bǐjiào liǎng ge dōngxi, yě huì shuō wǒ de xuǎnzé.) İki şeyi karşılaştırabiliyor ve seçimimi söyleyebiliyorum. 我选这个，因为它比那个方便。 (Wǒ xuǎn zhège, yīnwèi tā bǐ nàge fāngbiàn.) Bunu seçiyorum, çünkü şu seçenekten daha kullanışlı.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki gibi karşılaştırılan iki unsurun arasına doğrudan sıfat koymak yeterlidir. Doğrusu: Çince’de temel sıra A 比 B + sıfat biçimindedir. 比 (bǐ) kullanılmazsa cümle karşılaştırma anlamını açıkça vermez.
- Yanlış: 比 (bǐ) kullanıldığında sıfatın önüne her zaman 更 (gèng) eklenmelidir. Doğrusu: 比 (bǐ) zaten daha anlamı verir. 更 (gèng) bazı cümlelerde kullanılabilir, ancak her karşılaştırmada zorunlu değildir.
- Yanlış: İki seçenek arasında soru sorarken 或者 (huòzhě) kullanılmalıdır. Doğrusu: Seçenekli soru için genellikle 还是 (háishi) kullanılır: 你喝茶还是咖啡？ (Nǐ hē chá háishi kāfēi?) Çay mı kahve mi içiyorsun? 或者 (huòzhě) daha çok bildirme cümlelerinde veya seçenek sunarken görülür.
- Yanlış: Türkçedeki çünkü ve bu yüzden sırası Çince’de de her zaman aynıdır. Doğrusu: 因为 (yīnwèi) neden bölümünü, 所以 (suǒyǐ) sonuç bölümünü başlatır. Temel yapı 因为 A，所以 B şeklindedir.
- Yanlış: Bir şeyi tercih ederken yalnızca 我喜欢 (wǒ xǐhuan) demek yeterlidir; neden söylemeye gerek yoktur. Doğrusu: Bu ifade tercihi bildirir, ancak görevde düşünceyi güçlendirmek için kısa bir neden eklemek beklenir. 因为……所以…… yapısı veya 因为…… ile başlayan kısa açıklama kullanılabilir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta karşılaştırmalar daha uzun açıklamalara ve farklı bağlaçlara bağlanabilir. Birden fazla ölçütü sıralayarak kişisel görüşünü savunabilir ve iki seçenekten daha fazlasını değerlendirebilirsin. Ayrıca alışveriş, seyahat ve günlük plan yapma gibi durumlarda fiyat, süre ve uygunluk hakkında daha ayrıntılı konuşman beklenir. Yazılı görevlerde kısa bir öneri metni hazırlayıp seçiminin güçlü ve zayıf yönlerini açıklamaya başlayabilirsin.
Özet
Çince’de temel karşılaştırma yapısı A 比 B + sıfat biçimindedir; 更 (gèng) daha veya daha da, 最 (zuì) en anlamı verir. Tercih sorularında 还是 (háishi), neden-sonuç anlatımında 因为 (yīnwèi) ve 所以 (suǒyǐ) kullanılır. İyi bir A2 cevabı, iki özelliği karşılaştırır, seçimi açıklar ve kısa bir gerekçe sunar.