Fiyat etiketlerini ve kısa alışveriş ilanlarını okuyarak bir ürünün adını, fiyatını ve indirim durumunu anlayabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Etiketteki temel kelimeleri tanıyalım
Bir fiyat etiketinde önce ürün adını, sonra fiyatı ve para birimini ararız. Arapçada fiyat için السِّعْرُ (es-siru), ürün için مُنْتَجٌ (muntacün) ve etiket için بَطَاقَةُ السِّعْرِ (bıtâkatü’s-siri) denebilir. Öğrenci olarak hedefimiz, kısa bir etikette ürünün ne olduğunu ve kaç para olduğunu bulabilmektir.
Arapça yazı sağdan sola okunur; ancak rakamlar etiketlerde çoğunlukla soldan sağa tanıdığımız biçimde görülür. Örneğin أَرُزٌّ (eruzzün) pirinç, حَلِيبٌ (halîbün) süt, خُبْزٌ (hubzün) ekmek demektir. Etikette kelimenin yanında رِيَالٌ (riyalün), لِيرَةٌ (lîratün) veya başka bir para birimi yazabilir.
Örnek
Etikette أَرُزٌّ ـ ٥٠ رِيَالًا (eruzzün - hamsûne riyâlen) yazıyor. Çözüm: Ürün pirinçtir; fiyat elli riyaldir.
Arapça rakamlarla fiyat okuma
Arapça fiyat etiketlerinde ٠, ١, ٢, ٣, ٤, ٥, ٦, ٧, ٨ ve ٩ rakamları kullanılır. Bunlar sırasıyla 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 değerindedir. Bu rakamları öğrenmek, yazılı fiyatı hızlıca okumamızı sağlar.
Fiyat sormak için بِكَمْ؟ (bikem?) kalıbı kullanılır. Satıcı fiyatı söylerken خَمْسُونَ رِيَالًا (hamsûne riyâlen) gibi bir ifade kullanabilir. Başlangıç düzeyinde önce sayıyı ve para birimini doğru tanımak yeterlidir; sayıların bütün dil bilgisi ayrıntılarını daha sonra öğrenebiliriz.
Örnek
Etikette ٥٠ رِيَالًا (hamsûne riyâlen) yazıyor. Çözüm: ٥, 5 demektir; ٥٠ ise 50 demektir. Ürünün fiyatı elli riyaldir.
İlanlarda fiyat ve indirim bilgisi
İlanlar, müşterinin dikkatini çekmek için kısa ve büyük yazılar kullanır. خَصْمٌ (hasmün) indirim, عَرْضٌ (ardun) kampanya veya özel teklif, سِعْرٌ جَدِيدٌ (sirun cedîdün) yeni fiyat demektir. Bir ilanda eski fiyatın üzeri çizilebilir ve yanında daha düşük yeni fiyat gösterilebilir.
Bir ilanı okurken üç bilgiyi ararız: ürünün adı, yeni fiyatı ve indirim sözü. Örneğin عَرْضٌ خَاصٌّ (ardun hâssun) özel teklif anlamına gelir. السِّعْرُ القَدِيمُ (es-siru’l-kadîmu) eski fiyatı, السِّعْرُ الجَدِيدُ (es-siru’l-cedîdu) yeni fiyatı belirtir.
Örnek
Bir ilanda عَرْضٌ خَاصٌّ: ٢٠ رِيَالًا (ardun hâssun: işrûne riyâlen) yazıyor. Çözüm: Bu bir özel tekliftir ve yeni fiyat yirmi riyaldir. İlanda eski fiyat ayrıca verilmemişse ne kadar indirim yapıldığını söyleyemeyiz.
Satıcıya fiyat sorma ve cevap verme
Alışverişte kısa ve nazik bir soru kullanabiliriz: مِنْ فَضْلِكَ، بِكَمْ هٰذَا؟ (min fadlike, bikem hâzâ?) Bu cümle, erkek bir satıcıya ‘Lütfen, bu ne kadar?’ demektir. Kadın bir satıcıya hitap ederken مِنْ فَضْلِكِ (min fadliki) denir.
Satıcı, هٰذَا بِعَشَرَةِ رِيَالَاتٍ (hâzâ bi-aşarati riyâlâtin) diyebilir. Anlamı ‘Bu on riyal’dir. Müşteri fiyatı anladığını göstermek için شُكْرًا (şükran), satın almak için de نَعَمْ، مِنْ فَضْلِكَ (naam, min fadlike) diyebilir.
Örnek
Kısa diyalog: الْمُشْتَرِي: بِكَمْ هٰذَا؟ (el-müşterî: bikem hâzâ?) — Müşteri: Bu ne kadar? الْبَائِعُ: بِخَمْسَةِ رِيَالَاتٍ (el-bâiu: bi-hamseti riyâlâtin) — Satıcı: Beş riyal.
Kasada etiketi kontrol etmek
Kasada barkod okutulduğunda ekranda ürünün fiyatı görünür. Arapçada kasa için صُنْدُوقُ الدَّفْعِ (sundûku’d-defi), toplam fiyat için الْمَجْمُوعُ (el-mecmûu) denebilir. Etiket fiyatı ile kasa fiyatı farklı görünürse müşterinin nazikçe yeniden sorması gerekir.
Bu durumda مِنْ فَضْلِكَ، هٰذَا السِّعْرُ مُخْتَلِفٌ (min fadlike, hâzâ es-siru muhtelifün) denebilir. Anlamı ‘Lütfen, bu fiyat farklı’ demektir. Barkodun kendisi fiyat değildir; barkod, ürünün tanınmasına yardım eder ve fiyat sistemde görüntülenir.
Örnek
Etikette ١٥ رِيَالًا (hamsete aşara riyâlen), kasada ise ٢٠ رِيَالًا (işrûne riyâlen) görünüyor. Çözüm: Müşteri farkı belirtir ve هَلْ هُنَاكَ خَصْمٌ؟ (hel hünâke hasmün?) diye sorabilir. Bu soru ‘İndirim var mı?’ demektir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Arapça rakamlar tamamen farklı olduğu için fiyatı okuyamam. Doğrusu: Arapça rakamların bazı şekilleri farklıdır; ancak ٠–٩ arasındaki temel değerler öğrenilebilir. Örneğin ٥٠ (hamsûn) 50, ٢٠ (işrûn) 20 demektir.
- Yanlış: بِكَمْ؟ (bikem?) ‘Ne satın alıyorsun?’ demektir. Doğrusu: بِكَمْ؟ (bikem?) ‘Ne kadar?’ veya ‘Kaç para?’ anlamındadır. Satın alma isteği için أُرِيدُ هٰذَا (urîdu hâzâ), yani ‘Bunu istiyorum’ denebilir.
- Yanlış: Etiketteki büyük sayı her zaman indirimli fiyattır. Doğrusu: Büyük sayı eski fiyat, yeni fiyat veya ürünün başka bir özelliği olabilir. السِّعْرُ الجَدِيدُ (es-siru’l-cedîdu) ve خَصْمٌ (hasmün) gibi sözleri aramak gerekir.
- Yanlış: Barkod, ürünün fiyatının kendisidir. Doğrusu: Barkod ürünün tanınmasını sağlayan bir işarettir. Fiyat, barkod okutulduktan sonra kasa ekranında görünür; bu yüzden etiket ve kasa fiyatı karşılaştırılabilir.
- Yanlış: Her fiyat ifadesinde para birimini söylemeye gerek yoktur. Doğrusu: Farklı ülkelerde aynı sayı farklı değerde olabilir. Bu nedenle رِيَالٌ (riyalün), لِيرَةٌ (lîratün) veya etikette yazan para birimini kontrol etmek önemlidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta fiyat karşılaştırma, toplam alışveriş tutarı ve para üstü isteme ifadeleri daha ayrıntılı öğrenilir. Öğrenciler eski ve yeni fiyatı okuyup hangi ürünün daha ucuz olduğunu söyleyebilir. Ayrıca ölçü birimleri, miktar ifadeleri ve çoğul sayılarla daha uzun alışveriş diyalogları kurabilir. İnternet mağazalarında ürün açıklaması, kargo ücreti ve ödeme seçenekleri gibi bilgiler de okunabilir.
Özet
Fiyat etiketi okurken ürün adını, rakamları ve para birimini buluruz. بِكَمْ؟ (bikem?) sorusuyla fiyat sorar, خَصْمٌ (hasmün) sözüyle indirimi tanırız. Etiket, ilan ve kasa fiyatını dikkatle karşılaştırarak güvenli ve doğru alışveriş yapabiliriz.