Bir iş ilanını doğru okumak ve dinlemek, meslek adını anlamaktan çok çalışma koşullarını, istenen özellikleri ve başvuru bilgilerini ayırt edebilmeyi gerektirir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. İş ilanının temel bölümlerini tanıma
Rusça bir iş ilanında genellikle önce meslek veya iş adı, sonra çalışma yeri, görevler, aranan özellikler ve başvuru bilgileri verilir. вакансия (vakansiya) “açık iş pozisyonu” demektir; работа (rabota) ise genel olarak “iş” anlamındadır. Работа продавцом в магазине. “Bir mağazada satış elemanı olarak iş.” anlamına gelir.
İlanı okurken her kelimeyi çevirmeye çalışmak yerine önce başlıkları bulmak daha etkilidir. Требуется продавец. “Satış elemanı aranıyor.”, Место работы: центр города. “Çalışma yeri: şehir merkezi.” demektir. График: пять дней в неделю. “Çalışma düzeni: haftada beş gün.” anlamına gelir.
Örnek
İlan: Вакансия: помощник учителя. Место работы: школа. График: с понедельника по пятницу. “Pozisyon: öğretmen yardımcısı. Çalışma yeri: okul. Çalışma düzeni: pazartesiden cumaya.” Bu ilandan üç temel bilgi çıkarılır: iş öğretmen yardımcılığıdır, yer okuldur ve çalışma günleri pazartesiden cumayadır.
2. Meslekleri ve görevleri anlama
İş ilanlarında meslek adları çoğu zaman kişinin yapacağı görevle birlikte verilir. учитель (uçitel) “öğretmen”, врач (vraç) “doktor”, повар (povar) “aşçı”, водитель (vaditel) “şoför” ve менеджер (menedjer) “yönetici” demektir. Нужен водитель. “Şoför gerekiyor.” cümlesinde нужен (nujen) sözcüğü “gerekiyor” anlamı verir.
Görevleri anlamak için sık kullanılan fiillere dikkat edilir. работать с клиентами (rabotat s kliyentami) “müşterilerle çalışmak”, отвечать на звонки (atveçat na zvanki) “telefonlara cevap vermek” ve готовить еду (gatovit yedu) “yemek hazırlamak” demektir. Rusçada с (s) “ile” anlamında kullanılır; bu yüzden с клиентами (s kliyentami) ifadesi “müşterilerle” diye çevrilir.
Örnek
Soru: Что делает продавец? “Satış elemanı ne yapar?” İlan metni: Продавец работает с клиентами и принимает оплату. “Satış elemanı müşterilerle çalışır ve ödemeyi alır.” Buna göre doğru cevap “Müşterilerle çalışır ve ödeme alır.” olur; ilanda olmayan “ürünleri üretir” bilgisi çıkarılamaz.
3. Çalışma koşullarını ve şartları seçme
Bir ilanda görev kadar çalışma koşulları da önemlidir. полный день (polnıy den) “tam zamanlı çalışma”, неполный день (nepolnıy den) “kısmi süreli çalışma”, утренняя смена (utrennaya smena) “sabah vardiyası” ve вечерняя смена (veçernyaya smena) “akşam vardiyası” demektir. Зарплата: 50 000 рублей в месяц. “Maaş: ayda 50.000 ruble.” anlamına gelir.
Aranan özellikler genellikle Требования (trebovaniya) başlığı altında bulunur. Опыт работы не требуется. “İş deneyimi gerekmiyor.”, Требуется знание русского языка. “Rusça bilgisi gerekiyor.” ve Нужно уметь работать на компьютере. “Bilgisayarda çalışabilmek gerekiyor.” demektir. не требуется (ne trebuetsya) ifadesi özellikle önemlidir; çünkü bir şartın zorunlu olmadığını gösterir.
Örnek
İlan: График: неполный день. Требования: знание русского языка. Опыт работы не требуется. “Çalışma düzeni: kısmi süreli çalışma. Şartlar: Rusça bilgisi. İş deneyimi gerekmiyor.” Bu ilanda Rusça zorunlu bir özellik, deneyim ise zorunlu olmayan bir özelliktir. “Tam gün çalışma” sonucu çıkarılamaz; çünkü metin açıkça неполный день (nepolnıy den) demektedir.
4. İş ilanını dinlerken anahtar bilgileri yakalama
Dinleme sırasında bütün cümleleri yazmak yerine dört soruya odaklanmak yararlıdır: İş nedir, nerede, çalışma zamanı nasıldır ve nasıl başvurulur? Кем вы будете работать? “Ne olarak çalışacaksınız?”, Где находится работа? “İş nerede bulunuyor?”, Какой график? “Çalışma düzeni nasıl?” ve Как подать заявку? “Nasıl başvuru yapılır?” soruları bu bilgileri bulmaya yardım eder.
İlanda tarih, saat ve iletişim bilgileri hızlı söylenebilir. Позвоните нам до пятницы. “Cuma gününe kadar bizi arayın.”, Приходите на собеседование в десять часов. “Saat onda görüşmeye gelin.” demektir. Dinlerken до (do) “-e kadar” ve в (v) “-de, -da” ifadelerini ayırt etmek gerekir.
Örnek
Kısa dinleme metni: Нужен помощник в кафе. Работа вечером, с шести до десяти. Позвоните по этому номеру. “Kafeye yardımcı gerekiyor. İş akşamları, altıdan ona kadar. Bu numarayı arayın.” Notlar şöyle olur: pozisyon yardımcı, yer kafe, zaman akşam 18.00-22.00, başvuru şekli telefon. с шести до десяти (s şesti do desyati) ifadesi “altıdan ona kadar” anlamındadır.
5. Okuma-dinleme becerisini başvuruya dönüştürme
Bir ilanı anladıktan sonra kişi kendi bilgileriyle karşılaştırma yapabilir. У меня есть опыт. “Deneyimim var.”, Я могу работать вечером. “Akşamları çalışabilirim.” ve Я хочу подать заявку. “Başvuru yapmak istiyorum.” cümleleri başvuru sırasında kullanılabilir. У меня нет опыта, но я быстро учусь. “Deneyimim yok ama çabuk öğreniyorum.” cümlesi de başlangıç düzeyinde uygun ve nazik bir ifadedir.
İlanla ilgili kısa bir konuşmada önce bilgi istenir, sonra uygunluk belirtilir. — Здравствуйте! Вакансия ещё открыта? “Merhaba! Pozisyon hâlâ açık mı?” — Да, открыта. Пришлите резюме по электронной почте. “Evet, açık. Özgeçmişinizi e-postayla gönderin.” — Хорошо, спасибо. “Tamam, teşekkür ederim.”
Örnek
Somut durum: Bir öğrenci iki ilanı karşılaştırıyor. İlk ilanda работа утром (rabota utrom) “sabah işi”, ikinci ilanda работа вечером (rabota veçerom) “akşam işi” yazıyor. Öğrenci akşamları uygunsa ikinci ilanı seçebilir ve Я могу работать вечером. “Akşamları çalışabilirim.” diyebilir. Başvurmadan önce e-posta adresini, tarihi ve gerekli belgeleri ayrıca kontrol etmelidir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Rusçada работа (rabota) ve вакансия (vakansiya) aynı anlama gelir. Doğrusu: работа (rabota) genel olarak “iş” demektir. вакансия (vakansiya) ise bir iş yerinde doldurulmayı bekleyen açık pozisyondur.
- Yanlış: не требуется (ne trebuetsya) ifadesi bir özelliğin mutlaka gerekli olduğunu gösterir. Doğrusu: Bu ifade “gerekmiyor” demektir. Örneğin Опыт работы не требуется. “İş deneyimi gerekmiyor.” anlamına gelir.
- Yanlış: до десяти (do desyati) ifadesi “saat ondan sonra” demektir. Doğrusu: до (do) “-e kadar” anlamındadır. с шести до десяти (s şesti do desyati) “altıdan ona kadar” demektir.
- Yanlış: İlanda bir meslek adı geçiyorsa, o mesleğin bütün görevleri ilanda varmış gibi düşünülebilir. Doğrusu: Yalnızca metinde yazan görevler kesin olarak anlaşılır. водитель (vaditel) sözcüğünü görmek, örneğin araç bakımının da görev olduğunu tek başına göstermez.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta öğrenciler daha uzun ilanları okuyarak deneyim, eğitim, maaş ve sözleşme türü gibi ayrıntıları karşılaştırabilir. Ayrıca telefonla bilgi isteme, görüşme tarihi ayarlama ve kısa özgeçmiş sunma çalışmaları yapılır. Dinleme etkinliklerinde farklı konuşma hızları ve daha doğal günlük ifadeler kullanılabilir. Böylece öğrenci yalnızca ilanı anlamakla kalmaz, iş başvurusu sürecinde temel iletişimi de sürdürebilir.
Özet
İş ilanını anlamak için önce pozisyonu, yeri, çalışma zamanını, şartları ve başvuru yolunu bulmak gerekir. Требуется (trebuyetsya), график (grafik), требования (trebovaniya) ve опыт работы (opıt rabotı) gibi anahtar ifadeler ilanı hızlı anlamaya yardım eder. Dinleme sırasında bütün kelimeleri değil, soruların istediği temel bilgileri not etmek ve başvuru öncesinde ayrıntıları yeniden kontrol etmek en doğru yaklaşımdır.