Haftalık planımızı Japonca olarak açık, sıralı ve anlaşılır biçimde yazıp sunarak hem gelecek niyetlerimizi ifade eder hem de günlük iletişim becerimizi geliştiririz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Haftalık planın temel yapısı
Haftalık plan yazarken önce günleri ve zamanları belirtiriz. Japoncada gün adları genellikle 月曜日 (getsuyōbi) pazartesi, 火曜日 (kayōbi) salı, 水曜日 (suiyōbi) çarşamba, 木曜日 (mokuyōbi) perşembe, 金曜日 (kinyōbi) cuma, 土曜日 (doyōbi) cumartesi ve 日曜日 (nichiyōbi) pazardır. Haftanın gününden sonra に (ni) kullanmak, eylemin o gün yapılacağını göstermeye yardımcı olur.
Bir plan cümlesinin temel sırası genellikle gün veya zaman, nesne ve eylem biçimindedir. Örneğin 月曜日に学校へ行きます。 (Getsuyōbi ni gakkō e ikimasu.) cümlesi pazartesi günü okula gideceğim anlamına gelir. Burada へ (e) yönü gösterir; 行きます (ikimasu) ise kibar biçimde gitmek demektir. Plan yazarken kısa ve düzenli cümleler kullanmak, uzun ve karışık cümlelerden daha etkilidir.
Örnek
Somut örnek: Öğrenci pazartesi günü Japonca çalışacağını yazmak ister. Doğru cümle 月曜日に日本語を勉強します。 (Getsuyōbi ni nihongo o benkyō shimasu.) olur. Anlamı: Pazartesi günü Japonca çalışacağım. 日本語 (nihongo) nesne olduğu için を (o) ile işaretlenmiştir.
2. Gelecek planlarını ifade etme
Japoncada temel düzeyde gelecek planlarını anlatmak için çoğunlukla fiilin kibar biçimi kullanılır. Örneğin 勉強します (benkyō shimasu) çalışacağım ya da çalışırım, 見ます (mimasu) izleyeceğim ya da izlerim anlamına gelebilir. Gelecek anlamı, zaman ifadesinden veya konuşmanın bağlamından anlaşılır. Bu nedenle 来週 (raishū) gelecek hafta ve 週末 (shūmatsu) hafta sonu gibi ifadeler önemlidir.
Bir şeyi yapma niyetini söylemek için つもりです (tsumori desu) kalıbı kullanılabilir. Bu kalıp, yapma niyetinde olmak anlamı verir ve fiilin sözlük biçimiyle kullanılır: 勉強するつもりです。 (Benkyō suru tsumori desu.) Ancak A2 düzeyinde her cümlede bu kalıbı kullanmak gerekmez; kibar fiil biçimi de plan anlatmak için yeterlidir. Planın kesinliği konusunda açık olmak için たぶん (tabun) belki veya きっと (kitto) kesinlikle gibi basit zarflar da kullanılabilir.
Örnek
Çözümlü örnek: Öğrenci cumartesi günü arkadaşını ziyaret etme niyetini anlatacak. Önce fiilin sözlük biçimi seçilir: 友だちに会う (tomodachi ni au), yani arkadaşıyla buluşmak. Sonra kalıp eklenir: 土曜日に友だちに会うつもりです。 (Doyōbi ni tomodachi ni au tsumori desu.) Anlamı: Cumartesi günü arkadaşımla buluşmayı planlıyorum.
3. Planı gün ve saat sırasına koyma
İyi bir haftalık plan, günleri ve etkinlikleri mantıklı bir sırayla gösterir. Saat belirtirken 午前 (gozen) öğleden önce, 午後 (gogo) öğleden sonra ve 時 (ji) saat kullanılır. Örneğin 午後四時に宿題をします。 (Gogo yoji ni shukudai o shimasu.) cümlesi saat dörtte ödev yapacağım anlamına gelir. Saat ifadesinden sonra çoğunlukla に (ni) gelir.
Etkinlikleri bağlamak için それから (sorekara) ondan sonra, そして (soshite) ve ya da sonra, ayrıca 夜 (yoru) akşam veya gece gibi kelimeler kullanılabilir. Bir planı sunarken önce haftanın gününü, sonra saati, en son etkinliği söylemek anlaşılır bir yöntemdir. Öğrenci her gün için bir veya iki etkinlik seçerse planı daha kolay okuyabilir ve ezberlemeden anlatabilir.
Örnek
Çözümlü plan örneği: 水曜日の午後三時に図書館へ行きます。それから、宿題をします。 (Suiyōbi no gogo sanji ni toshokan e ikimasu. Sorekara, shukudai o shimasu.) Anlamı: Çarşamba günü saat üçte kütüphaneye gideceğim. Ondan sonra ödev yapacağım. İlk cümlede gün ve saat, ikinci cümlede ise sonraki etkinlik verilmiştir.
4. Planı sınıfta sunma
Sunuma başlarken kısa ve kibar bir giriş yapmak uygundur. Öğrenci みなさん、こんにちは。 (Minasan, konnichiwa.) diyerek herkesi selamlayabilir ve ardından 私の一週間の予定を発表します。 (Watashi no isshūkan no yotei o happyō shimasu.) diyebilir. Bu cümlenin anlamı, bir haftalık planımı sunacağım demektir. Sunum sonunda 聞いてくれて、ありがとうございます。 (Kiite kurete, arigatō gozaimasu.) denebilir; anlamı dinlediğiniz için teşekkür ederimdir.
Sunumda bütün planı tek seferde hızlıca okumak yerine gün gün ilerlemek gerekir. Örneğin 月曜日は学校へ行きます。火曜日は家で勉強します。 (Getsuyōbi wa gakkō e ikimasu. Kayōbi wa ie de benkyō shimasu.) denebilir. Burada günün konusu は (wa) ile belirtilmiştir. Dinleyiciler anlamadığında もう一度お願いします。 (Mō ichido onegaishimasu.) ifadesiyle tekrar istemeyi öğrenmelidir.
Örnek
Kısa sunum metni: みなさん、こんにちは。私の一週間の予定を発表します。月曜日は日本語を勉強します。土曜日は友だちと映画を見ます。聞いてくれて、ありがとうございます。 (Minasan, konnichiwa. Watashi no isshūkan no yotei o happyō shimasu. Getsuyōbi wa nihongo o benkyō shimasu. Doyōbi wa tomodachi to eiga o mimasu. Kiite kurete, arigatō gozaimasu.) Türkçesi: Herkese merhaba. Haftalık planımı sunacağım. Pazartesi Japonca çalışacağım. Cumartesi arkadaşımla film izleyeceğim. Dinlediğiniz için teşekkür ederim.
5. Arkadaşla soru-cevap ve öz değerlendirme
Plan sunumundan sonra arkadaşlar kısa sorular sorabilir. En kullanışlı soru kalıplarından biri いつ何をしますか。 (Itsu nani o shimasu ka.), yani ne zaman ne yapacaksın, sorusudur. Cevap verirken 金曜日に部屋を掃除します。 (Kinyōbi ni heya o sōji shimasu.) gibi gün ve etkinlik birlikte söylenir. Birlikte yapılan etkinliklerde と (to) kullanılır: 友だちと買い物をします。 (Tomodachi to kaimono o shimasu.).
Dijital takvim, poster veya defter kullanılsa da önemli olan planın okunabilir olmasıdır. Öğrenci sunumdan sonra kendi planını üç ölçüte göre değerlendirebilir: Gün ve saatleri doğru söyledim mi, fiilleri kibar biçimde kullandım mı, sesimi anlaşılır çıkardım mı? Ayrıca planın değişebileceğini belirtmek için 予定が変わりました。 (Yotei ga kawarimashita.) denebilir; bu ifade programım değişti anlamına gelir. Böylece öğrenci yalnızca plan yazmayı değil, günlük iletişimde değişiklik bildirmeyi de öğrenir.
Örnek
Kısa diyalog: A: 土曜日に何をしますか。 (Doyōbi ni nani o shimasu ka.) B: 家族と買い物をします。 (Kazoku to kaimono o shimasu.) A: 何時ですか。 (Nanji desu ka.) B: 午前十時です。 (Gozen jūji desu.) Türkçesi: A: Cumartesi ne yapacaksın? B: Ailemle alışveriş yapacağım. A: Saat kaçta? B: Sabah saat onda.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Japoncada gelecek planı anlatmak için her zaman özel bir gelecek zaman eki gerekir. Doğrusu: Temel düzeyde kibar fiil biçimi, zaman ifadesiyle birlikte gelecek planını anlatabilir. Örneğin 明日勉強します。 (Ashita benkyō shimasu.) yarın çalışacağım anlamına gelir.
- Yanlış: Japonca cümlede Türkçedeki kelime sırası aynen korunmalıdır. Doğrusu: Japoncada fiil çoğunlukla cümlenin sonunda bulunur. 日本語を勉強します。 (Nihongo o benkyō shimasu.) cümlesi, Japonca çalışacağım anlamına gelir.
- Yanlış: Saat söylerken に (ni) kullanılmaz; yalnızca günlerle kullanılır. Doğrusu: Belirli saatlerde de に (ni) kullanılabilir: 三時に会います。 (Sanji ni aimasu.) Saat üçte buluşacağım demektir. Gün ve saat birlikteyse ikisi de aynı cümlede yer alabilir.
- Yanlış: Arkadaşla yapılan etkinliklerde Türkçedeki ile karşılığı olarak her zaman で (de) kullanılır. Doğrusu: Bir kişiyle birlikte yapılan etkinliklerde genellikle と (to) kullanılır: 友だちと話します。 (Tomodachi to hanashimasu.) Arkadaşımla konuşacağım demektir. で (de) ise çoğunlukla eylemin yapıldığı yeri veya aracı gösterir.
- Yanlış: Sunumda planı çok hızlı ve tek nefeste okumak daha akıcıdır. Doğrusu: Anlaşılır bir sunumda kısa cümleler, uygun duraklamalar ve gün sırası önemlidir. Dinleyici anlamadığında もう一度お願いします。 (Mō ichido onegaishimasu.) diyerek tekrar isteyebilir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta öğrenciler haftalık planı yalnızca basit gelecek cümleleriyle değil, nedenleri ve koşullarıyla açıklamaya başlayabilir. Örneğin bir etkinliği neden seçtiğini, planının ne zaman değişebileceğini ve başka bir kişinin programıyla nasıl uyuştuğunu anlatabilir. Daha uzun sunumlarda bağlaçlar, rica ifadeleri ve geçmişteki planla gerçekleşen olayın karşılaştırılması kullanılabilir. Ayrıca Japonya’daki okul takvimleri, kulüp etkinlikleri ve günlük program kültürü hakkında kısa araştırmalar yapılarak dil ile kültür birlikte incelenebilir.
Özet
Haftalık plan yazarken gün, saat, etkinlik ve uygun parçacıklar düzenli biçimde kullanılmalıdır. Gelecek planları kibar fiil biçimiyle veya niyet bildiren つもりです (tsumori desu) kalıbıyla anlatılabilir. Başarılı bir sunum için kısa cümleler kurmak, sırayı korumak, anlaşılır konuşmak ve sorulara gün-saat-etkinlik bilgisiyle cevap vermek gerekir.