Aile fotoğrafını anlatırken kişileri tanıtabilir, yerlerini ve yaptıkları işi basit Japonca cümlelerle yazabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Fotoğrafa genel bakış ve aileyi tanıtma
Aile fotoğrafını anlatmaya önce fotoğrafın ne olduğunu söyleyerek başlayabiliriz. Japoncada これは しゃしんです。 (Kore wa shashin desu.) “Bu bir fotoğraftır.” anlamına gelir. Aile fotoğrafı için これは かぞくの しゃしんです。 (Kore wa kazoku no shashin desu.) denir. Burada の (no) iki isim arasında ilişki kurar; Türkçedeki “-ın, -in” anlamına yakındır.
Bir kişiyi göstermek için これは だれですか。 (Kore wa dare desu ka.) “Bu kim?” demektir. Cevapta kişinin ailedeki yerini söyleyebiliriz: これは ははです。 (Kore wa haha desu.) “Bu annemdir.” Kendi ailemizi anlatırken bazı aile sözcükleri daha alçak gönüllü biçimde kullanılır; başkasının ailesinden söz ederken farklı saygılı sözcükler seçilebilir. A1 düzeyinde önce anlamı doğru ve açık kurmak önemlidir.
Örnek
Çözümlü örnek: Fotoğrafta bütün aile birlikte duruyor. これは わたしの かぞくの しゃしんです。 (Kore wa watashi no kazoku no shashin desu.) — Bu, benim ailemin fotoğrafıdır. かぞくが いっしょに います。 (Kazoku ga issho ni imasu.) — Aile birlikte bulunuyor. いっしょに (issho ni) “birlikte” anlamındadır.
2. Aile bireylerini tanıtma ve sayma
Aile bireylerini tanıtırken temel kelimeleri bilmek gerekir: ちち (chichi) baba, はは (haha) anne, あに (ani) ağabey, あね (ane) abla, おとうと (otōto) erkek kardeş, いもうと (imōto) kız kardeş, おじいさん (ojīsan) dede ve おばあさん (obāsan) nine. Japoncada aile üyeleri için sözcük seçerken konuşanın kendi ailesinden mi, yoksa başka birinin ailesinden mi bahsettiği önemlidir. İlk aşamada kendi ailemizi tanıtırken ちち ve はは sözcüklerini kullanabiliriz.
Birden fazla kişiyi söylerken kelimeleri と (to) ile bağlarız. Örneğin ちちと ははです。 (Chichi to haha desu.) “Babam ve annemdir.” demektir. “Ailemde dört kişi var.” cümlesi かぞくは よにんです。 (Kazoku wa yonin desu.) biçiminde söylenebilir. İnsanları sayarken kullanılan sayaçlar Japoncada önemlidir; ancak A1 düzeyinde önce ひとり (hitori), ふたり (futari) ve よにん (yonin) gibi sık kullanılan biçimleri öğrenmek yeterlidir.
Örnek
Somut metin örneği: わたしの かぞくは よにんです。ちちと ははと おとうとと わたしです。 (Watashi no kazoku wa yonin desu. Chichi to haha to otōto to watashi desu.) — Ailem dört kişidir. Babam, annem, erkek kardeşim ve ben. Bu örnekte her aile üyesi と (to) ile birbirine bağlanmıştır.
3. Fotoğrafta yer ve konum bildirme
Fotoğraftaki kişilerin nerede olduğunu anlatmak için どこ (doko) “neresi, nerede?” ve ここ (koko) “burası” sözcüklerinden yararlanırız. Canlı varlıkların bulunduğu yeri belirtirken に います (ni imasu) yapısı kullanılır. Örneğin ははは みせに います。 (Haha wa mise ni imasu.) “Annem dükkândadır.” anlamına gelir. Market için A1 düzeyinde スーパー (sūpā) sözcüğü de kullanılabilir.
Konumları karşılaştırmak için みぎ (migi) sağ, ひだり (hidari) sol ve となり (tonari) yan anlamına gelir. Yan yana olan iki kişiyi belirtmek için となりどうし (tonaridōshi) sözcüğü kullanılabilir. Örneğin ははと いもうとは となりどうしです。 (Haha to imōto wa tonaridōshi desu.) “Annem ve kız kardeşim yan yanadır.” demektir. Japoncada fotoğrafa göre sağ ve sol bazen fotoğrafa bakan kişiye, bazen de fotoğraftaki kişiye göre anlaşılabilir. Karışıklığı önlemek için “annenin sağında” gibi daha açık bir açıklama yapmak iyi bir alışkanlıktır.
Örnek
Çözümlü örnek: Market fotoğrafında anne ile kız yan yana alışveriş yapıyor. ははと いもうとは スーパーに います。 (Haha to imōto wa sūpā ni imasu.) — Annem ve kız kardeşim markettedir. ははと いもうとは となりどうしです。 (Haha to imōto wa tonaridōshi desu.) — Annem ve kız kardeşim yan yanadır. Buradaki ふたり (futari) iki kişi için kullanılan sözcüktür.
4. Fotoğraftaki etkinliği anlatma
Bir aile fotoğrafında kişilerin yalnızca kim olduğunu değil, ne yaptığını da söyleyebiliriz. Temel fiillerden たべます (tabemasu) “yer”, のみます (nomimasu) “içer”, よみます (yomimasu) “okur”, かきます (kakimasu) “yazar” ve はなします (hanashimasu) “konuşur” anlamındadır. Eylemin nesnesini belirtmek için nesneden sonra を (o) kullanılır: てがみを かきます。 (Tegami o kakimasu.) — Mektup yazar.
Fotoğraf anlatımında ます biçimi, fotoğrafta görülen eylemi basitçe belirtmek için kullanılabilir. Bu biçim bağlama göre alışkanlık ya da gelecek anlamı da taşıyabilir; burada temel anlatım amacıyla kullanıyoruz. Baba ve oğul mektup yazıyorsa ちちと むすこは てがみを かきます。 (Chichi to musuko wa tegami o kakimasu.) denebilir. Daha doğal bir “şu anda yapıyor” anlatımı sonraki düzeylerde ayrıntılı olarak öğrenilir. A1 düzeyinde özne, nesne ve fiili doğru sıraya koymak yeterli bir hedeftir.
Örnek
Somut olay: Öğrenci fotoğrafa bakar ve üç cümle yazar: ちちは てがみを かきます。むすこも てがみを かきます。ふたりは いっしょに います。 (Chichi wa tegami o kakimasu. Musuko mo tegami o kakimasu. Futari wa issho ni imasu.) — Babam mektup yazar. Oğul da mektup yazar. İkisi birlikte bulunur. Burada も (mo) “de, da” anlamıyla ikinci kişiyi önceki bilgiye ekler.
5. Fotoğrafı kısa bir metne dönüştürme
Fotoğrafı yazıya dönüştürürken kolay bir sıra izleyebiliriz: önce fotoğrafın türünü söylemek, sonra kişileri tanıtmak, ardından yer ve etkinlik eklemek. Örneğin dede ile torun birlikteyse おじいさんと まごが います。 (Ojīsan to mago ga imasu.) denebilir. まご (mago) “torun” demektir. Yaşlı aile bireyleriyle ilgili anlatımda kişiyi yalnızca yaşına göre değil, aile içindeki ilişkisine ve yaptığı etkinliğe göre tanıtmak daha saygılı ve anlamlıdır.
Kısa metin yazarken her cümlede tek bir ana bilgi vermek anlaşılmayı kolaylaştırır. Önce これは かぞくの しゃしんです。, sonra おじいさんと まごが います。 ve son olarak ふたりは はなします。 yazılabilir. Fotoğrafta kesin olarak görülmeyen bir bilgiyi eklememek gerekir. Örneğin dede toruna geçmişte bir olay anlatıyor gibi görünse bile, bunu kesin bilgi olarak değil, yalnızca görülen davranışla sınırlı biçimde ifade etmek daha doğrudur.
Örnek
Çözümlü yazma örneği: これは かぞくの しゃしんです。おじいさんと まごが います。ふたりは いっしょに はなします。たのしい しゃしんです。 (Kore wa kazoku no shashin desu. Ojīsan to mago ga imasu. Futari wa issho ni hanashimasu. Tanoshii shashin desu.) — Bu bir aile fotoğrafıdır. Dede ve torun vardır. İkisi birlikte konuşur. Neşeli bir fotoğraftır. Metin, fotoğrafta görülen kişileri, ilişkiyi ve etkinliği sırayla verir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki söz dizimini Japoncaya aynen aktarmak. Doğrusu: Japoncada temel sıra genellikle konu, nesne ve fiildir. Örneğin “Mektup yazar.” cümlesi てがみを かきます。 (Tegami o kakimasu.) biçimindedir; fiil cümlenin sonunda yer alır.
- Yanlış: Kendi babamızdan söz ederken her zaman おとうさん (otōsan) demek. Doğrusu: Kendi ailemizi başkasına tanıtırken genellikle ちち (chichi) kullanılır. Başkasının babasına seslenirken veya başkasının ailesinden söz ederken おとうさん (otōsan) daha uygun olabilir.
- Yanlış: います (imasu) ve あります (arimasu) sözcüklerini aynı sanmak. Doğrusu: います (imasu) insanlar ve hayvanlar için, あります (arimasu) cansız varlıklar için kullanılır. Bu nedenle “Anne markettedir.” cümlesinde ははは スーパーに います。 (Haha wa sūpā ni imasu.) denir.
- Yanlış: Fotoğrafta birden fazla kişi varsa her zaman ひとり (hitori) kullanmak. Doğrusu: Tek kişi için ひとり (hitori), iki kişi için ふたり (futari) kullanılır. Örneğin ふたりは いっしょに います。 (Futari wa issho ni imasu.) “İki kişi birlikte bulunuyor.” demektir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta aile fotoğrafı anlatımı daha uzun betimleme metinlerine dönüşür. Öğrenciler aile bireylerinin yaşını, mesleğini, hobilerini ve günlük alışkanlıklarını daha ayrıntılı söylemeye başlar. Japonca saygı dili ve kendi ailesiyle başkasının ailesi için kullanılan sözcük farkları genişletilir. Ayrıca geçmiş zamanla eski bir fotoğrafı anlatma ve ています (te imasu) yapısıyla o anda süren etkinlikleri ifade etme çalışılır.
Özet
Aile fotoğrafını anlatırken önce fotoğrafı tanıtır, sonra aile bireylerini ve aralarındaki ilişkiyi söyleriz. Yer bildirmek için に います (ni imasu), nesne ve etkinlik anlatmak için を ile fiilleri kullanırız. Kısa, doğru ve fotoğrafta gerçekten görülen bilgilere dayalı cümleler yazmak A1 düzeyindeki temel hedeftir.