Alışverişte ürün seçmek, etiket ve fiyat karşılaştırmak ve sorun çıktığında nazikçe şikayet etmek, B1 İspanyolcasında bağımsız günlük yaşamın temel can-do hedefidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Mağazada yardım istemek ve giyim alışverişi
CEFR B1 can-do hedefi şudur: Öğrenci bir mağazada yardım isteyebilir, aradığı ürünü tarif edebilir ve nazikçe satın alma konuşmasını sürdürebilir. İspanyolcada mağaza tienda (tiyenda), giyim mağazası tienda de ropa (tiyenda de ropa), alışveriş merkezi ise centro comercial (sentro komersiyal) demektir. Satış görevlisi erkekse dependiente (dependiyente), kadınsa dependienta (dependiyenta) olur. Yardım kalıbı şudur: ¿Me puede ayudar, por favor? (me pvede ayudár por favor) yani Bana yardım edebilir misiniz, lütfen?
Dünyada alışveriş diyalogları sık kullanıldığı için erken öğretilir; B1’de ürünü tarif etmek ve seçenek sormak eklenir. Açılış cümlesi: Hola, estoy buscando una chaqueta negra. (ola estoy buskando una çaketa negra) Merhaba, siyah bir ceket arıyorum. Görevli sorabilir: ¿Qué talla usa usted? (ke talya usa usted) Hangi bedeni kullanıyorsunuz? Türkçe konuşanlar bazen çok doğrudan Dame esto (dame esto) Bunu ver der; B1’de bunun yerine Me gustaría ver esto, por favor. (me gustariya ver esto por favor) Bunu görmek isterdim, lütfen daha uygundur.
Örnek
Somut diyalog. Müşteri: Buenos días, ¿tiene esta camisa en azul? (bvenos diyas tiyene esta kamişa en asul) Günaydın, bu gömlek mavi renkte var mı? Görevli: Sí, ¿qué talla necesita? (si ke talya nesesita) Evet, hangi bedene ihtiyacınız var? Müşteri: Talla M, por favor. ¿Puedo probármela? (talya eme por favor pvedo probarmela) M beden, lütfen. Deneyebilir miyim? Görevli: Por supuesto. El probador está al fondo. (por supvesto el probador esta al fondo) Elbette. Deneme kabini en dipte.
Deneme kabini, beden, renk ve kalıp
Giyimde asıl karar deneme kabininde verilir. Deneme kabini probador (probador), beden talla (talya), renk color (kolor) demektir. Giysiyi denemek probarse (probarse) fiilidir; bu, denemek / tadına bakmak anlamındadır ve intentar (intentar) denemek / girişmek fiiliyle karıştırılmamalıdır. Kalıplar: Me queda grande (me keda grande) büyük geliyor; Me queda pequeño (me keda pekenyo) küçük geliyor; Me queda bien (me keda biyen) iyi oturuyor; Me queda estrecho (me keda estreço) dar geliyor.
B1 can-do hedefi: Öğrenci beden ve renk seçeneklerini karşılaştırıp nazikçe başka bir seçenek isteyebilir. Başka renk: ¿Lo tiene en otro color? (lo tiyene en otro kolor) Bunu başka renkte var mı? Bir beden büyük: ¿Me puede dar una talla más grande? (me pvede dar una talya mas grande) Bana bir beden büyük verebilir misiniz? Sık yanlış anlama: largo (largo) uzun demektir, büyük değil; büyük için grande (grande) kullanılır. Kıyafet bedeni talla, nesnenin boyutu ise tamaño (tamanyo) ile söylenir.
Örnek
Kabinde kısa konuşma. Öğrenci: Esta camiseta me queda pequeña. ¿Tiene una talla más grande en rojo? (esta kamiseta me keda pekenya tiyene una talya mas grande en roho) Bu tişört küçük geliyor. Kırmızıda bir beden büyük var mı? Görevli: Sí, aquí tiene la talla L. Pruébesela, por favor. (si aki tiyene la talya ele prvebesela por favor) Evet, buyurun L beden. Lütfen deneyin. Öğrenci: Ahora me queda bien. Me la llevo. (aora me keda biyen me la yebo) Şimdi iyi oturuyor. Bunu alıyorum.
Etiket okumak, fiyat ve ürün karşılaştırmak
Süpermarkette B1 öğrencisi yalnızca ¿Cuánto cuesta? (kvanto kvesta) Ne kadar? diye sormaz; etiketi okuyup iki ürünü karşılaştırır. Marka marca (marka), etiket etiqueta (etiketa), fiyat precio (presiyo), indirim descuento (deskvento), kampanya oferta (oferta) demektir. Zeytinyağı aceite de oliva (aseyte de oliva), litre litro (litro), son kullanma tarihi fecha de caducidad (feça de kadusidad) sözcükleridir. Karşılaştırma kalıbı B1’in belkemiğidir: Este es más barato que el otro. (este es mas barato ke el otro) Bu ötekinden daha ucuz. Aquel es más caro, pero de mejor calidad. (akel es mas karo pero de mehor kalidad) O daha pahalı ama daha iyi kalite.
Dünyada bu konu günlük yaşam ve tüketici bilinciyle birlikte öğretilir; çünkü ucuz olan her zaman iyi seçim değildir. Etikette miktara da bakılır: Este cuesta tres euros el litro. (este kvesta tres evros el litro) Bu litresı üç avro. Nazik soru: ¿Cuál me recomienda? (kval me rekomiyenda) Hangisini önerirsiniz? Fiş veya fiş kâğıdı için mağazada sık ticket (tiket) veya recibo (resibo) denir; restoran hesabı ise cuenta (kventa), fatura factura (faktura) olur. Bu üç sözcüğü ayırmak, sonra şikayet ederken işine yarar.
Örnek
Raf başında somut karşılaştırma. Müşteri: Este aceite es más barato, pero el otro es virgen extra. ¿Cuál es mejor? (este aseyte es mas barato pero el otro es birhen extra kval es mehor) Bu yağ daha ucuz ama öteki sızma. Hangisi daha iyi? Görevli: El virgen extra es de mejor calidad. Hoy está en oferta. (el birhen extra es de mehor kalidad oy esta en oferta) Sızma daha iyi kalite. Bugün indirimde. Müşteri: Entonces me llevo el de la oferta. ¿Me da el ticket, por favor? (entonse me yebo el de la oferta me da el tiket por favor) O zaman indirimli olanı alıyorum. Fişi verir misiniz, lütfen?
Hasarlı ürün, iade ve değişim
B1 can-do hedefi: Öğrenci basit bir sorunu tarif edip iade veya değişim isteyebilir. İade etmek devolver (devolver), değişmek / değiştirmek cambiar (kambiyar) demektir. Devolver ile volver (bolver) geri dönmek karıştırılmamalıdır. Hasarlı roto (roto) kırık, defectuoso (defektuoso) kusurlu, No funciona (no funksiona) çalışmıyor kalıplarıdır. Telefon İspanya’da sık móvil (mobil), birçok Latin Amerika ülkesinde celular (selulár) denir. Ekran pantalla (pantaya), şarj olmuyor no carga (no karga), garanti garantía (garantiya), para iadesi reembolso (reembolso) sözcükleridir.
Şikayet nazik ama net olmalıdır. Temel cümle: Quiero devolver este móvil porque no funciona. (kiyeró devolver este mobil porke no funksiona) Bu telefonu iade etmek istiyorum çünkü çalışmıyor. Fiş göstermek önemlidir: Tengo el ticket y la garantía. (tengo el tiket i la garantiya) Fişim ve garantim var. Değişim istersen: Prefiero cambiarlo por otro, por favor. (prefiyero kambiyarlo por otro por favor) Lütfen başka biriyle değiştirmeyi tercih ederim. Çok sert Esto es horrible (esto es orible) Bu korkunç yerine B1’de Hay un problema con este producto. (ay un problema kon este produktó) Bu üründe bir sorun var yeterlidir.
Örnek
İade gişesinde diyalog. Müşteri: Buenas tardes. Compré este teléfono ayer y la pantalla está rota. Quiero devolverlo. (bvenas tardes kompre este telefono ayer i la pantaya esta rota kiyeró devolverlo) İyi günler. Bu telefonu dün aldım ve ekran kırık. İade etmek istiyorum. Görevli: ¿Tiene el recibo? (tiyene el resibo) Fişiniz var mı? Müşteri: Sí, aquí está. ¿Puedo pedir un reembolso? (si aki esta pvedo pedir un reembolso) Evet, işte. Para iadesi isteyebilir miyim? Görevli: Claro, con la garantía no hay problema. (klaro kon la garantiya no ay problema) Tabii, garantili olduğu için sorun yok.
Müşteri hizmetleri, şikayet formu ve yönetici
Bazen gişedeki çözüm yetmez; o zaman müşteri hizmetleri atención al cliente (atension al kliyente) devreye girer. Şikayet etmek için sık kalıp poner una queja (poner una keha) veya poner una reclamación (poner una reklamasión) şikayette bulunmaktır. Form formulario (formulario), yetkili encargado (enkargado), müdür gerente (herente) demektir. Yöneticiyle konuşma isteği: Quiero hablar con el encargado, por favor. (kiyeró ablar kon el enkargado por favor) Yetkiliyle konuşmak istiyorum, lütfen. Memnuniyetsizlik: No estoy satisfecho. / No estoy satisfecha. (no estoy satisfeço / satisfeça) Memnun değilim.
Formda ad, ürün, tarih ve sorun yazılır. B1’de kısa ve somut cümle yeter: El producto está defectuoso y quiero un reembolso. (el produktó esta defektuoso i kiyeró un reembolso) Ürün kusurlu ve para iadesi istiyorum. Dünyada bu dil, tüketici hakları bilinciyle birlikte B1–B2 sınırında öğretilir; çünkü sorun çözümü yalnızca kelime değil, nazik ısrardır. Telefonla da aynı kalıplar işe yarar: Llamo para poner una reclamación. (yamo para poner una reklamasión) Şikayette bulunmak için arıyorum. Kaba ültimatom yerine ¿Qué pueden hacer, por favor? (ke pveden aser por favor) Ne yapabilirsiniz, lütfen? hem net hem saygılıdır.
Örnek
Müşteri hizmetleri masası. Müşteri: Hola, quiero poner una reclamación. Este producto no funciona y nadie me ayuda. (ola kiyeró poner una reklamasión este produktó no funksiona i nadiye me ayuda) Merhaba, şikayette bulunmak istiyorum. Bu ürün çalışmıyor ve kimse yardım etmiyor. Görevli: De acuerdo. Rellene este formulario y luego habla con el gerente. (de akverdo reyené este formulario i lveqo abla kon el herente) Tamam. Bu formu doldurun, sonra müdürle konuşursunuz. Müşteri: Gracias. Quiero una solución hoy, por favor. (grasyas kiyeró una solusion oy por favor) Teşekkürler. Bugün bir çözüm istiyorum, lütfen.
Türkçe kaynaklı sık hatalar ve nazik kalıplar
Türkçe söz dizimi İspanyolcaya taşınınca konuşma doğru kelimeli ama kaba veya yanlış fiilli olabilir. En sık karışıklık devolver iade etmek ile volver geri dönmek arasındadır. Şikayet için Türkçedeki şikayet etmek kalıbını bire bir hacer una queja diye çevirmek doğal değildir; yaygın ve doğru olan poner una queja veya quejarse (keharse) şikayet etmektir. Probar / probarse denemek ile intentar girişmek ayrıdır. Beden için talla, nesne boyutu için tamaño kullanılır. Restoran hesabı cuenta, mağaza fişi recibo veya ticket, resmi fatura factura demektir.
Naziklik B1’de dil bilgisinden ayrı bir kazınımdır. Quiero esto (kiyeró esto) Bunu istiyorum doğru ama serttir; Me gustaría esto, por favor. (me gustariya esto por favor) Bunu isterdim, lütfen daha uygundur. Problema (problema) eril olduğu için el problema denir, la problema değil. Barato ve caro sıfatları isimle uyum ister: una camisa barata (una kamişa barata) ucuz bir gömlek. Soru kalıbını ezberle: ¿Me puede…, por favor? Bana … edebilir misiniz, lütfen? Bu tek iskele; yardım, fiş, değişim ve yönetici isteklerinin hepsini taşır.
Örnek
Yanlış ve doğrusu yan yana. Yanlış doğrudan çeviri: Dame el reembolso ahora. (dame el reembolso aora) Parayı şimdi ver. Daha doğal B1: Me gustaría un reembolso, por favor. Tengo el recibo. (me gustariya un reembolso por favor tengo el resibo) Para iadesi isterdim, lütfen. Fişim var. Yanlış: Voy a volver el móvil. Doğrusu: Voy a devolver el móvil porque está roto. (boy a devolver el mobil porke esta roto) Telefonu iade edeceğim çünkü kırık.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Largo büyük beden veya large anlamındadır. Doğrusu: Largo uzun demektir. Büyük için grande, kıyafet bedeni için talla kullanılır.
- Yanlış: İade etmek volver fiiliyle söylenir çünkü Türkçede geri vermek / geri dönmek birbirine yakındır. Doğrusu: Geri dönmek volver, ürünü iade etmek devolver demektir. Quiero devolver este producto. doğru kalıptır.
- Yanlış: Şikayet etmek her zaman hacer una queja veya yalnızca problema demektir. Doğrusu: Doğal kalıplar poner una queja, poner una reclamación ve quejarse şeklindedir. Problema erildir: el problema.
- Yanlış: Giysiyi denemek intentar ile, her şeyin boyutu da talla ile söylenir. Doğrusu: Giysiyi üzerine denemek probarse fiilidir. Kıyafet bedeni talla, kutu veya şişe gibi nesnelerin boyutu tamaño olur.
- Yanlış: Cuenta, recibo ve factura aynı şeydir; hangisini söylesen anlaşılır. Doğrusu: Restoran hesabı cuenta, mağaza fişi recibo veya ticket, resmi fatura factura demektir. İade için genelde fiş gerekir.
Bir adım ileri
Bir sonraki basamak B2’de resmi şikayet yazısı, e-posta ve daha uzun geçmiş zaman anlatımıdır. Orada quisiera, koşul cümleleri ve sık kullanılan dilek kipi kalıplarıyla daha ölçülü ısrar öğretilir. Tüketici hakları, garanti süresi ve çevrimiçi yorum dili de genişler. Telefonla uzun şikayet, çözüm önerme ve uzlaşma cümleleri B1’deki kısa kalıpların üzerine biner.
Özet
B1’de alışveriş; yardım istemek, beden ve fiyat karşılaştırmak, hasarlı ürünü iade etmek ve nazikçe şikayet etmek demektir. Ana kalıplar ¿Me puede ayudar?, Me queda bien, más barato que, Quiero devolverlo ve poner una reclamación etrafında döner. Türkçeden gelen kaba çeviri ve fiil karışıklıklarını ayıklarsan hem anlaşılır hem saygılı bir tüketici olursun.