Ev kuralları koymak ve evdeki arızaları açık, nazik ve doğru bilgilerle bildirmek günlük yaşamı kolaylaştırır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Evde kural oluşturma
Ev kuralları kısa, açık ve uygulanabilir olmalıdır. İspanyolcada kural bildirmek için çoğu zaman Hay que... yani “... yapmak gerekir” kalıbı kullanılır. Yasak belirtmek için No se puede... yani “... yapılamaz” denir.
Kural yazarken ortak yaşamla ilgili basit kelimeler seçebiliriz: la cocina mutfak, el baño banyo, el salón salon, la basura çöp ve el ruido gürültü demektir. Kuralın sonuna por favor eklemek ifadeyi daha nazik yapar.
Örnek
Reglas de la casa: Hay que limpiar la cocina. No se puede hacer ruido después de las diez. Hay que cerrar la puerta, por favor. — Ev kuralları: Mutfağı temizlemek gerekir. Saat ondan sonra gürültü yapılamaz. Lütfen kapıyı kapatmak gerekir. Burada hay que + mastar yapısı genel bir zorunluluk bildirir; belirli bir kişiye emir vermez.
2. Arızayı tanımlama
Bir arızayı bildirirken önce eşyanın adını, sonra sorunu söylemek yararlıdır. El grifo no funciona “Musluk çalışmıyor”, la luz no funciona “Lamba çalışmıyor” ve la ventana está rota “Pencere kırık” anlamına gelir.
Sorunun yerini belirtmek için en ve debajo de gibi kısa ifadeler kullanılır. Hay agua en el suelo “Yerde su var” demektir. Tehlikeli bir durum varsa Es urgente yani “Acil” denebilir; suyu veya elektriği kendimiz tamir etmeye çalışmadan yetişkine ya da ev sahibine haber vermeliyiz.
Örnek
El tubo debajo del grifo pierde agua. Hay agua en el suelo. Es urgente. — Musluğun altındaki borudan su sızıyor. Yerde su var. Acil. Bu örnekte perder agua kalıbı “su sızdırmak” anlamında kullanılır. Resimdeki kişi anahtarla tamir yapıyor görünse de gerçek hayatta elektrik ve su arızalarında güvenlik önceliklidir.
3. Telefonla arıza bildirme
Telefon görüşmesinde önce selam vermek, sonra kendini ve adresi söylemek gerekir. Hola, soy Ana, la inquilina del segundo piso. cümlesi “Merhaba, ben ikinci kattaki kiracı Ana’yım” demektir. Adresin tamamını bilmiyorsak evin veya apartmanın adını söyleyip sorunu kısa biçimde açıklayabiliriz.
Karşı tarafı anlamadığımızda ¿Puede repetir, por favor? yani “Tekrar edebilir misiniz, lütfen?” diyebiliriz. Yardım istemek için ¿Puede enviar a alguien? kullanılır. Konuşmanın sonunda randevu saatini tekrar etmek, yanlış anlaşılmayı önler.
Örnek
— Buenos días. Soy Carlos, el inquilino del tercer piso. La lámpara del salón no funciona. — Buenos días. ¿Desde cuándo? — Desde ayer. ¿Puede enviar a alguien, por favor? — Sí, vamos esta tarde. — Günaydın. Ben üçüncü kattaki kiracı Carlos’um. Salon lambası çalışmıyor. — Günaydın. Ne zamandan beri? — Dünden beri. Lütfen birini gönderebilir misiniz? — Evet, bu öğleden sonra geliyoruz. Bu diyalogda desde ayer “dünden beri” anlamındadır.
4. Ev sahibiyle yüz yüze konuşma
Ev sahibiyle konuşurken sorun, yer ve istenen yardım birlikte söylenebilir. La lámpara del salón está rota. “Salon lambası bozuk” demektir. Necesitamos cambiarla. cümlesi “Onu değiştirmemiz gerekiyor” anlamına gelir; burada la kelimesi lambanın yerine geçer.
Nazik bir istek için ¿Puede arreglarla? veya ¿Puede llamar a un técnico? denebilir. Arreglar “tamir etmek”, cambiar “değiştirmek” ve un técnico “bir teknisyen” demektir. Kişi kendini suçlamadan, yalnızca gözlediği durumu anlatmalıdır.
Örnek
— Buenas tardes. La lámpara del salón no funciona. — ¿La tocaste? — No, solo dejó de funcionar. — De acuerdo. Voy a llamar a un técnico mañana. — İyi günler. Salon lambası çalışmıyor. — Ona dokundun mu? — Hayır, yalnızca çalışmayı bıraktı. — Tamam. Yarın bir teknisyen çağıracağım. Bu örnek, sorunun ne zaman başladığını ve kişinin ne yaptığını açıkça anlatır.
5. Form doldurma ve yazılı bildirim
Arıza formunda genellikle ad, adres, eşya, sorun, tarih ve iletişim bilgisi bulunur. İspanyolcada kısa ve doğrudan cümleler tercih edilir: La ventana de la cocina está rota. “Mutfak penceresi kırık.” Necesito una reparación. ise “Bir tamire ihtiyacım var” demektir.
Yazılı bildirimde olayın ne zaman başladığını belirtmek önemlidir. El problema empezó esta mañana. “Sorun bu sabah başladı” anlamına gelir. Formu doldurduktan sonra telefon numarasını kontrol etmek ve mümkünse fotoğraf eklemek, teknisyenin hazırlıklı gelmesine yardım eder.
Örnek
Nombre: María López. Problema: La ventana del salón está rota. Fecha: 12 de septiembre. Mensaje: El problema empezó hoy. Necesito una reparación, por favor. — Ad: María López. Sorun: Salon penceresi kırık. Tarih: 12 Eylül. Mesaj: Sorun bugün başladı. Lütfen tamir edilmesini istiyorum. Bu formda bilgi sırası düzenlidir ve gereksiz uzun cümleler yoktur.
6. Uygulama: kısa bir iletişim planı
Bir arızayı bildirmeden önce üç adımlı bir plan yapabiliriz: sorunu gözlemle, gerekli bilgileri not et ve uygun iletişim yolunu seç. Küçük bir sorun için ev sahibine not bırakılabilir; su sızıntısı veya elektrik sorunu için hemen telefon etmek daha uygundur. Her durumda kişisel güvenlik, eşyanın kendisinden daha önemlidir.
Bu etkinlikte öğrenciler ikili çalışabilir. Bir öğrenci kiracı, diğeri ev sahibi olur; kiracı bir arızayı iki veya üç cümleyle anlatır, ev sahibi de bir çözüm önerir. Daha sonra roller değiştirilir. Amaç kusursuz uzun konuşma değil, sorunu anlaşılır biçimde bildirmek ve uygun bir yanıt vermektir.
Örnek
— Hola. El grifo de la cocina pierde agua. Hay agua en el suelo. — Gracias por avisar. Cierra el grifo y no lo uses. Voy a llamar a un técnico ahora. — Merhaba. Mutfak musluğu su sızdırıyor. Yerde su var. — Haber verdiğin için teşekkürler. Musluğu kapat ve kullanma. Şimdi bir teknisyen çağıracağım. Bu konuşmada kiracı sorunu, yeri ve sonucu; ev sahibi ise güvenli bir talimatı ve çözüm planını söyler.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki “lamba bozuk” sözünü doğrudan La lámpara es rota diye çevirmek. Doğrusu: Eşyanın mevcut durumunu anlatmak için genellikle La lámpara está rota denir. Está geçici veya o andaki durumu, es ise kimlik ya da genel niteliği anlatmada kullanılır.
- Yanlış: Hay que no hacer ruido ifadesini “Gürültü yapmamak gerekir” anlamında kullanmak. Doğrusu: Olumsuz kural için No se puede hacer ruido veya No hay que hacer ruido denir. No kelimesi yapının uygun yerine gelmelidir.
- Yanlış: “Musluk çalışmıyor” derken Türkçedeki “çalışmak” fiilini her zaman trabajar ile çevirmek. Doğrusu: Eşya için daha doğal ifade El grifo no funciona cümlesidir. Trabajar çoğunlukla insanların veya çalışanların çalışması için kullanılır.
- Yanlış: İspanyolcada her isimden önce Türkçedeki gibi aynı artikelin kullanılabileceğini düşünmek. Doğrusu: El grifo, la lámpara ve la ventana farklı artikeller alır. Kelimeyi öğrenirken ismi artikeliyle birlikte ezberlemek doğru seçim yapmayı kolaylaştırır.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, geçmişte başlayan sorunları ve tamamlanmış işleri daha ayrıntılı anlatmaya ilerler. Öğrenciler bir arızanın ne zamandan beri sürdüğünü, daha önce kimi aradığını ve hangi çözümün uygulandığını yazabilir. Ayrıca daha resmî e-posta ve şikâyet metinleri üzerinde çalışılır. Bunun yanında porque, pero ve por eso gibi bağlaçlarla neden, karşıtlık ve sonuç bildiren daha uzun cümleler kurulabilir.
Özet
Ev kuralları için Hay que... ve No se puede... kalıpları kullanılabilir. Arıza bildirirken eşyanın adını, sorunun ne olduğunu, yerini ve ne zamandan beri sürdüğünü söylemek gerekir. Nazik, kısa ve güvenli iletişim hem ev sahibiyle konuşmayı hem de yazılı form doldurmayı kolaylaştırır.