Sanat hakkında güçlü ama saygılı bir eleştiri yapmak, kişisel izlenimi açık gerekçeler ve uygun sohbet kalıplarıyla birleştirmeyi gerektirir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Kişisel izlenimi belirtmek: It strikes me as
Bir sanat eserinin bizde bıraktığı belirgin bir izlenimi anlatmak için It strikes me as... kalıbını kullanabiliriz. Türkçede bu yapı genellikle Bu bana ... gibi geliyor veya Bende ... izlenimi bırakıyor anlamına gelir. Kalıptan sonra çoğunlukla bir sıfat, isim grubu ya da isim gibi çalışan bir ifade gelir.
Örneğin It strikes me as mysterious. dediğimizde Bu bana gizemli geliyor demiş oluruz. It strikes me as a carefully planned composition. cümlesinde ise eserin dikkatle planlanmış bir düzenlemeye benzediğini belirtiriz. Bu kalıp kesin ve nesnel bir hükümden çok, konuşmacının kişisel değerlendirmesini gösterir.
Örnek
It strikes me as both fragile and powerful. — Bu bana hem kırılgan hem de güçlü geliyor. The empty space strikes me as especially important. — Boş alan bana özellikle önemli geliyor. Burada ilk cümlede iki sıfat, ikinci cümlede ise bir isim grubu kullanılmıştır.
Görünüş, olasılık ve kanıt arasında ayrım yapmak
Sanat eleştirisinde gördüğümüz şey ile ondan çıkardığımız anlamı ayırmak önemlidir. It seems to be... ve It appears to be... ifadeleri görünüşe dayalı, daha temkinli yorumlar sunar. It strikes me as... ise özellikle eserin konuşmacıda bıraktığı izlenimi öne çıkarır.
Yorumumuzu kanıtlamak için renk, ışık, çizgi, ölçek, malzeme ve düzen gibi ayrıntılardan söz edebiliriz. The sharp contrast makes the scene feel tense. cümlesinde güçlü karşıtlığın sahneye gergin bir hava kattığı açıklanır. Böylece yalnızca I like it. demek yerine, beğenimizin veya rahatsızlığımızın nedenini de gösteririz.
Örnek
It strikes me as a portrait of isolation because the figure is placed at the edge of the canvas. — Bu bana yalıtılmışlığın bir portresi gibi geliyor, çünkü figür tuvalin kenarına yerleştirilmiş. It appears to be calm, but the dark colours create an uneasy mood. — Sakin görünüyor, ancak koyu renkler huzursuz bir hava oluşturuyor.
Duyguları ve yorumları dikkatli biçimde ifade etmek
Soyut bir eser karşısında tek bir doğru yorum bulunmayabilir. Bu durumda It strikes me as... kalıbı, yorumumuzu kesin gerçek gibi sunmadan ifade etmemizi sağlar. Ardından It makes me feel..., I get the impression that... veya I read it as... kalıplarıyla duygumuzu ve kişisel anlamlandırmamızı açıklayabiliriz.
Duygu sözcüğünü seçerken anlam farklarına dikkat etmeliyiz. Unsettling rahatsız edici veya huzursuz edici, overwhelming yoğunluğu nedeniyle bunaltıcı, thought-provoking ise düşündürücü anlamındadır. Bir eserin sad olduğunu söylemekten daha gelişmiş bir yorum yapmak için renklerin, biçimlerin veya boşlukların bu duyguyu nasıl oluşturduğunu belirtebiliriz.
Örnek
It strikes me as overwhelming rather than joyful. The bright colours attract my attention, but the chaotic shapes make me feel anxious. — Bu bana neşeli olmaktan çok bunaltıcı geliyor. Parlak renkler dikkatimi çekiyor, ancak karmaşık şekiller bende kaygı yaratıyor. Bu örnekte öğrenci önce genel izlenimini, sonra da izleniminin görsel nedenini açıklamıştır.
Katılmak ve farklı düşünmek
Galeri sohbetlerinde amaç her zaman aynı fikirde olmak değildir. Bir yoruma katılıyorsak I see what you mean., I agree that... veya That is a good point. diyebiliriz. Kısmen katıldığımızda I agree to some extent, but... kalıbı düşüncemizi daha dengeli biçimde ifade eder.
Farklı bir görüş sunarken kişiye değil, yoruma odaklanmalıyız. I am not sure I see it that way. veya Another way of interpreting it is... ifadeleri doğrudan ve kırıcı olmayan seçeneklerdir. Ardından For me, the material suggests... diyerek kendi kanıtımızı sunabiliriz.
Örnek
A: It strikes me as a symbol of freedom. — A: Bu bana özgürlüğün bir sembolü gibi geliyor. B: I see what you mean, but I read it as a symbol of control because of its rigid shape. — B: Ne demek istediğini anlıyorum, ama katı biçimi nedeniyle ben bunu kontrolün bir sembolü olarak yorumluyorum. B öğrencisi karşı çıkarken önce diğer görüşü tanımış, sonra kendi gerekçesini vermiştir.
Kısa bir galeri eleştirisi oluşturmak
Kısa bir sanat eleştirisi için dört adımlı bir sıra izleyebiliriz: eseri tanıtmak, görülen ayrıntıları belirtmek, kişisel izlenimi açıklamak ve yorumumuzu gerekçelendirmek. İlk adımda The work shows... veya The artist uses... kalıpları işe yarar. Sonra This creates a sense of... diyerek tekniğin izleyicide oluşturduğu etkiyi anlatabiliriz.
İyi bir galeri sohbeti kısa olsa bile açık ve bağlantılı olmalıdır. It strikes me as... ifadesinden sonra because, although veya while kullanarak neden, karşıtlık ve eş zamanlılık ilişkileri kurabiliriz. Telaffuz açısından strikes sözcüğü yaklaşık olarak strayks, striking ise strayking şeklinde söylenir; sondaki sesin kaybolmamasına dikkat edilmelidir.
Örnek
The artist uses rough brushstrokes and limited colours. It strikes me as an expressive study of movement because the lines seem to push the figures forward. Although the style is abstract, the repeated shapes suggest a clear direction. — Sanatçı kaba fırça darbeleri ve sınırlı renkler kullanıyor. Bu bana hareketin etkileyici bir incelemesi gibi geliyor, çünkü çizgiler figürleri ileri doğru itiyor gibi. Üslup soyut olsa da tekrarlanan şekiller belirgin bir yön duygusu veriyor. Bu kısa metin, gözlem, izlenim, gerekçe ve karşıtlığı birlikte kullanır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: It strike me as beautiful. Doğrusu: Özne it olduğu için geniş zamanda fiil üçüncü tekil kişi eki alır: It strikes me as beautiful. Buradaki strikes yaklaşık olarak strayks şeklinde telaffuz edilir.
- Yanlış: It strikes me like mysterious. Doğrusu: Bu kalıpta doğru edat as sözcüğüdür ve ardından sıfat gelebilir: It strikes me as mysterious. Like burada kullanılmaz.
- Yanlış: It strikes to me as powerful. Doğrusu: Strike fiilinden sonra bu anlamda to kullanılmaz. Doğru yapı It strikes me as powerful. biçimindedir.
- Yanlış: It strikes me as it is sad. Doğrusu: As sonrasında doğrudan tam cümle kurmak bu kalıpta uygun değildir. Sıfat veya isim grubu kullanın: It strikes me as sad. Ya da ayrı bir yapı seçin: It strikes me that the scene is sad.
- Yanlış: I disagree you. Doğrusu: Bir kişinin fikrine katılmadığımızda I disagree with you. demeliyiz. Daha nazik bir seçenek I am not sure I see it that way. ifadesidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, yalnızca kişisel izlenim belirtmekten daha düzenli eleştiri yazmaya doğru ilerler. Öğrenciler sanat eserlerini tarihsel bağlam, sanatçının amacı, izleyici tepkisi ve farklı eleştirel bakış açılarıyla ilişkilendirebilir. Ayrıca It strikes me that... gibi yan cümle alan yapıları ve daha karmaşık bağlaçları kullanarak görüşlerini geliştirebilir. Bir sonraki adım, aynı eser hakkında iki farklı yorumu kanıtlarla karşılaştıran kısa bir inceleme yazmaktır.
Özet
It strikes me as... bir sanat eserinin bizde bıraktığı kişisel izlenimi temkinli ve doğal biçimde ifade eder. Güçlü bir yorum, yalnızca duygu bildirmez; renk, biçim, malzeme veya düzen gibi görsel kanıtlarla desteklenir. Galeri sohbetinde farklı görüşlere saygı göstermek için katılma, kısmen katılma ve nazikçe karşı çıkma kalıpları birlikte kullanılmalıdır.