Kısa bir gezi planını hazırlamak, sunmak ve kendi cümlelerinle tekrar etmek; gelecek niyetini B1 düzeyinde açık ve sıralı İngilizceyle paylaşma becerisidir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Önce konuş, sonra karar ver
B1 düzeyinde öğrenci tanıdık bir konuda gelecek planını anlatabilir, kısa nedenler verebilir ve dinlediği planı ana hatlarıyla aktarabilir. Bu dersin can-do hedefi şudur: kısa bir gezi programı hazırlayabilir, sınıfta sunabilir, sorularla netleştirip kendi sözcükleriyle tekrar edebilir. Dünyadaki birçok dil sınıfında konu görev olarak işlenir; öğrenciler gerçek bir şehir seçer, süre ve bütçeyi konuşur.
Tartışırken üç nazik kalıp yeterlidir. I want to see the old town. (ay vant tu si dö ould taun) Eski şehri görmek istiyorum. I'd like to stay two nights. (ayd layk tu stey tu nayts) İki gece kalmak isterim. We could go by bus because it's cheap. (vi kud gou bay bas bikoz its çip) Otobüsle gidebiliriz çünkü ucuz.
Kısa diyalog doğal başlar. Where do you want to go? (ver du yu vant tu gou) Nereye gitmek istiyorsun? I want to go to Trabzon. (ay vant tu gou tu trabzon) Trabzon'a gitmek istiyorum. Why? (vay) Neden? Because I love the sea and the food. (bikoz ay lav dö si end dö fud) Çünkü denizi ve yemeği seviyorum.
Örnek
Deniz ve Mert bahar tatilini konuşur. Deniz: Let's visit Cappadocia. (lets vizit kapadokiya) Kapadokya'yı ziyaret edelim. Mert: OK. Are we going to stay in a hotel? (oukey. ar vi govin tu stey in ı houtel) Tamam. Otelde mi kalacağız? Deniz: Yes. I want a cheap hotel in the centre. (yes. ay vant ı çip houtel in dö sentır) Evet. Merkezde ucuz bir otel istiyorum.
Geleceği söylemenin üç yolu
B1'de gelecek için üç kalıp yeter. be going to (bi govin tu) niyet ve önceden düşünülmüş plan içindir: We are going to visit the museum. (vi ar govin tu vizit dö muyziım) Müzeyi ziyaret edeceğiz. Şimdiki zamanın süreklisi, saati belli düzenleme içindir: We are leaving on Friday morning. (vi ar livin on fraydi morning) Cuma sabahı yola çıkıyoruz. will (vil) anda verilen karar, tahmin veya tekliftir: It's late. I think I'll take a taxi. (its leyt. ay think ayl teyk ı teksi) Geç oldu. Sanırım taksi tutacağım.
Haritaya bakarken niyet kalıbı en sık kullanılır. First we are going to go to the harbour. (först vi ar govin tu gou tu dö harbır) Önce limana gideceğiz. Then we are going to walk to the castle. (den vi ar govin tu volk tu dö kasıl) Sonra kaleye yürüyeceğiz. Saat varsa düzenleme daha doğaldır: The bus is arriving at nine. (dö bas iz ırayving et nayn) Otobüs dokuzda varıyor.
Pratik kural basittir. Evde konuşulmuş plan için going to, bileti alınmış saat için şimdiki zamanın süreklisi, konuşma anındaki seçim için will seçilir. Dinleyen kişi bu farkı duyunca programı daha kolay takip eder.
Örnek
On Saturday we are going to start in the main square. (on setırdey vi ar govin tu start in dö meyn skver) Cumartesi ana meydandan başlayacağız. We are meeting the guide at ten. (vi ar miting dö gayd et ten) Rehberle saat onda buluşuyoruz. If we get tired, we'll take a break. (if vi get tayırd, vil teyk ı breyk) Yorulursak mola vereceğiz.
Planın iskeleti: nereye, ne zaman, nasıl
İyi bir B1 gezi planı dört soruyu cevaplar: nereye, ne zaman, nasıl, ne yapacağız. Broşür yer adı ve fiyat fikri verir; harita sıra ve uzaklığı gösterir. Sözcükler bu düzeyde kalmalıdır: trip (trip) gezi, hotel (houtel) otel, ticket (tikit) bilet, bus (bas), train (treyn), walk (volk) yürümek, museum (muyziım), beach (biç) plaj. Travel (trevıl) genel yolculuk veya fiildir; tek bir gezi için trip denir.
Sıra sözcükleri planı bağlar. First (först) önce, then (den) sonra, after that (aftır det) ondan sonra, in the evening (in dö ivning) akşam, finally (faynöli) sonunda. Day one: we are going to arrive at noon and check in. (dey van: vi ar govin tu ırayv et nun end çek in) Birinci gün öğlen varıp otele yerleşeceğiz. Day two: we are going to visit two museums. (dey tu: vi ar govin tu vizit tu muyziımz) İkinci gün iki müze gezeceğiz.
Broşür cümlelerini kopyalamak gerekmez; öğrenci kendi sözcükleriyle yazar. The castle is famous and it isn't expensive. (dö kasıl iz feymıs end it izınt ekspensiv) Kale ünlü ve pahalı değil. Bütçe de B1'de söylenebilir: We need about five hundred lira for food. (vi nid ıbaut fayv handrıd lira for fud) Yemek için yaklaşık beş yüz lira gerekir.
Örnek
We are going to take the train to Eskisehir on Friday. (vi ar govin tu teyk dö treyn tu eskisehir on fraydi) Cuma günü Eskişehir'e trenle gideceğiz. We are staying two nights near the centre. (vi ar steying tu nayts niır dö sentır) Merkeze yakın iki gece kalıyoruz. On Saturday we are going to walk around and drink tea. (on setırdey vi ar govin tu volk ıraund end drink ti) Cumartesi dolaşıp çay içeceğiz.
Kısa, sıralı ve anlaşılır sunum
B1 sunumu kısa ve takip edilebilir olmalıdır. Açılış: Hello everyone. (helou evriyvan) Herkese merhaba. Today I want to tell you about our trip. (tıdey ay vant tu tel yu ıbaut avır trip) Bugün size gezimizden bahsetmek istiyorum. We are going to visit Canakkale for three days. (vi ar govin tu vizit çanakkale for tri deyz) Çanakkale'yi üç günlüğüne ziyaret edeceğiz. Kapanış: That's all. Thank you for listening. (dets ol. tenk yu for lisining) Hepsi bu. Dinlediğiniz için teşekkürler.
Sunum ezber uzun metin değildir; nota bakarak konuşulabilir. Tempo yavaş, cümleler kısa tutulur. Anlaşılmazsa daha basit tekrar edilir: Sorry. We are going to stay in a small hotel. (sori. vi ar govin tu stey in ı smol houtel) Pardon. Küçük bir otelde kalacağız. Soru daveti naziktir: Do you have any questions? (du yu hev eni kvesçınz) Sorunuz var mı?
Her gün için bir yer ve bir eylem yeter; çok yer saymak dinleyeni yorar. Kısa bir neden planı kişiselleştirir: We chose this city because it isn't far. (vi çokz dis siti bikoz it izınt far) Bu şehri seçtik çünkü uzak değil. Birçok sınıfta sunum çiftler halinde yapılır; biri haritayı gösterir, diğeri konuşur.
Örnek
Good morning. We are going to go to Bursa. (gud morning. vi ar govin tu gou tu bursa) Günaydın. Bursa'ya gideceğiz. We are leaving on Monday and coming back on Wednesday. (vi ar livin on mandey end kaming bek on venzdey) Pazartesi gidip Çarşamba dönüyoruz. We are going to see the mountain and eat Iskender. (vi ar govin tu si dö mauntın end it iskender) Dağı göreceğiz ve İskender yiyeceğiz. Thank you. (tenk yu) Teşekkürler.
Dinle, sor ve kendi cümlelerinle tekrarla
Uygulamanın üçüncü ayağı tekrardır. Tekrar ezber değil; anladığını kendi sözcüklerinle göstermektir. So you are going to stay three nights, right? (sou yu ar govin tu stey tri nayts, rayt) Yani üç gece kalacaksınız, değil mi? Could you repeat that, please? (kud yu ripit det, pliz) Bunu tekrar eder misiniz, lütfen? What time are you leaving? (vat taym ar yu livin) Saat kaçta yola çıkıyorsunuz?
Geçmiş deneyim ile gelecek planı karışmamalıdır. We went to Van last year. (vi vent tu van last yır) Geçen yıl Van'a gittik. We are going to go to Van in July. (vi ar govin tu gou tu van in culay) Temmuzda Van'a gideceğiz. Köprü cümlesi şudur: That sounds great. I want to go there too. (det saundz greyt. ay vant tu gou der tu) Kulağa harika geliyor. Ben de oraya gitmek istiyorum.
Yanlış anladıysanız nazikçe kontrol edin. Sorry, did you say two days or three days? (sori, did yu sey tu deyz or tri deyz) Pardon, iki gün mü üç gün mü dediniz? Aynı alışkanlık bilet gişesinde de işe yarar. Dünyada bu konu sıkça bilgi boşluğu göreviyle öğretilir: bir öğrencide saatler, diğerinde otel bilgisi vardır ve konuşarak birleşir.
Örnek
Ece: We are going to go to Izmir by bus. (vi ar govin tu gou tu izmir bay bas) İzmir'e otobüsle gideceğiz. Ali: How long are you going to stay? (hau long ar yu govin tu stey) Ne kadar kalacaksınız? Ece: Four days. (for deyz) Dört gün. Ali: So you're going to stay in Izmir for four days. (sou yor govin tu stey in izmir for for deyz) Yani İzmir'de dört gün kalacaksınız.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Yakın plan için I go to Antalya next week. demek. Doğrusu: Düşünülmüş plan ve düzenlemede I'm going to Antalya next week. veya I'm going to Antalya next week. kalıbı kullanılır. Şimdiki zamanın yalın hali bu iş için B1'de yeterli değildir.
- Yanlış: I will going to stay veya I will to go demek. Doğrusu: will ile going to aynı fiilde birleşmez. Doğrusu I will stay veya I am going to stay biçimidir.
- Yanlış: I want to make a travel veya I have a travel demek. Doğrusu: travel genel yolculuktur; tek gezi trip ile söylenir. I want to take a trip veya I want to travel doğrudur.
- Yanlış: How long you stay in the hotel? diye sormak. Doğrusu: Yardımcı fiil gerekir: How long are you going to stay? Türkçede gizli kalan özne-yardımcı, İngilizcede cümlede durur.
- Yanlış: Türkçe istemek ki kalıbını I want that we visit the museum diye çevirmek. Doğrusu: B1'de I want to visit the museum yeterlidir. İstekten sonra to ve yalın fiil gelir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta öğrenci varsayımsal gezi konuşur ve gerekçeleri uzatır. Otele resmi kısa yazı, şikayet ve öneri metinleri eklenir. Planlar daha uzun sunulur, dinlenen bilgi notla özetlenir. Şimdiki B1 temeli, yani niyet-düzenleme-karar ayrımı ve sıra sözcükleri, o basamağı taşır.
Özet
Gezi planı B1'de dört soruya dayanır: nereye, ne zaman, nasıl, ne yapacağız. Niyet için going to, kesinleşmiş saat için şimdiki zamanın süreklisi, anda verilen seçim için will kullanılır. Hazırla, sun, soru sor ve kendi cümlelerinle tekrar et döngüsü gerçek hayattaki tatile de uyar.