İngilizce A1 düzeyinde sayıları ve günlük eşyaları aynı cümlede birleştirerek nesneleri tanıtabilir, kaç tane olduklarını sorabilir ve kısa, anlaşılır cevap verebilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Sayıları yeniden hatırlamak
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Öğrenci 1'den 20'ye kadar sayıları tanır, yüksek sesle söyler ve somut nesneleri sayarken kullanır. Dünyanın birçok dil sınıfında sayılar ilk haftalarda parmak, şarkı ve masadaki gerçek nesnelerle öğretilir; çünkü sayı hem somuttur hem de hemen tekrar edilebilir. Türkçe ile İngilizce sayı sesleri farklıdır, bu yüzden her sayıyı Türkçe harflerle netleştirmek gerekir. one van, two tuu, three trii, four for, five fayv, six siks, seven sevn, eight eyt, nine nayn, ten ten okunur.
eleven ilevn, twelve tvelv, thirteen tötin, fourteen fotin, fifteen fiftin, sixteen sikstin, seventeen sevntin, eighteen eytin, nineteen nayntin, twenty tuenti biçiminde tekrar edilir. Sayıları yalnızca liste gibi ezberlemek yetmez; bir kalemin, kitabın veya çantanın yanına koymak kalıcı öğrenme sağlar. Masada üç kalem görünce three pens demek, sayıyı gerçek hayata bağlar. Dil öğretiminde sayma uzun süredir nesneyi işaret ederek ve bedenle yapılmıştır; parmak kaldırmak ve nesneyi göstermek A1 için hâlâ en sağlam yoldur.
Sık karışan bir çift, thirteen ile daha sonra gelecek thirty sesidir; şimdilik thirteen tötin sesini net tutmak yeter. Her gün çanta, sıra ve tahta üzerinden kısa sayım yapmak, soyut ezberden daha etkilidir. Bu bölümün pratik hedefi, bir resmi görüp one, two, three diye sesli ve doğru çoğul ekle sayabilmektir.
Örnek
Masada kalemler vardır. Öğrenci işaret eder: One pen, two pens, three pens. Türkçesi: Bir kalem, iki kalem, üç kalem. Telaffuz: van pen, tuu penz, trii penz. Çoğul -s burada z gibi duyulur: pens penz. Tekilte a pen ı pen denir; sayı one olunca a düşer, one pen kalır.
Sınıf eşyalarını adlandırmak
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Öğrenci sınıftaki temel eşyaları adlandırır ve bir nesneyi göstererek This is a ... kalıbıyla tanıtır. Hedef sözcükler A1 dışına çıkmaz: a book bir kitap, buk; a pen bir kalem, pen; a pencil bir kurşun kalem, pensıl; a bag bir çanta, beg; a notebook bir defter, notbuk; a rubber bir silgi, rabır; a ruler bir cetvel, ruulır. Sınıf mobilyası da aynı listededir: a desk bir sıra, desk; a chair bir sandalye, çeer; a table bir masa, teybıl; a window bir pencere, vindou; a door bir kapı, door; a board bir tahta, boord.
Tekil nesnede belirsiz artikel a gerekir: This is a book. Bu bir kitaptır. Sesli harfle başlayan az sayıda A1 sözcükte an gelir; bu ünitede asıl yük a üzerindedir. Çoğulda artikel kalkar ve sona -s gelir: books buks, bags begz, chairs çeerz. İngilizce sınıflarında bu sözcükler çoğu ülkede burada ve şimdi ilkesiyle, yani odadaki gerçek nesne gösterilerek öğretilir. Öğrenci sözcüğü önce duyar, nesneyi görür, sonra kısa cümleyle tekrar eder.
Günlük hayatta aynı sözcükler okul dışında da işe yarar. Evde a table ve a chair, yolda a bag, derste a pen ve a notebook sürekli karşımıza çıkar. Bu yüzden listeyi duvara asmak yetmez; her sözcüğü bir kez göstermek, bir kez söylemek ve bir kez saymak gerekir.
Örnek
Öğretmen bir kitap kaldırır. What is this? Vat iz dis? Bu nedir? Öğrenci: This is a book. Dis iz ı buk. Bu bir kitaptır. Öğretmen iki çanta gösterir. What are these? Vat ar diiz? Bunlar nedir? Öğrenci: These are bags. Diiz ar begz. Bunlar çantalardır.
This is ve These are ile eşya tanıtmak
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Öğrenci yakındaki tek bir nesneyi This is a ... ile, yakındaki birden fazla nesneyi These are ... ile tanıtır. this dis, yakındaki tekil; these diiz, yakındaki çoğuldur. Kalıplar sabittir ve A1'de değiştirilmez: This is a pen. Bu bir kalemdir. These are pens. Bunlar kalemlerdir. This is a chair. Bu bir sandalyedir. These are chairs. Bunlar sandalyelerdir. Yardımcı fiil tekilde is iz, çoğulda are ar olur.
Türkçede bu ve bunlar sözcükleri fiili değiştirmez; İngilizcede sayı, hem işaret sözcüğünü hem fiili değiştirir. Bu yüzden öğrenci önce nesneyi sayar, sonra kalıbı seçer. Bir nesne varsa yol this is a dis iz ı şeklindedir. İki veya daha çok nesne varsa yol these are diiz ar şeklindedir ve isim çoğul olur. Kısa diyalogda soru da aynı mantıkla gider: What is this? tekil, What are these? çoğul. Cevap, sorudaki sayıya kilitlenir.
Dünyada bu kalıp, göstererek öğretim ve durumsal dil öğretimi geleneğinde sınıfın içindeki gerçek nesnelerle çalışılır. Öğrenci kalemi eline alır, This is a pen. der; arkadaşının elindeki iki kalemi gösterir, These are pens. der. Böylece dil, çeviri cümlesi olmaktan çıkar, el ve gözle birleşir.
Örnek
Kısa diyalog. Ali: What is this? Vat iz dis? Bu nedir? Ece: This is a ruler. Dis iz ı ruulır. Bu bir cetveldir. Ali: What are these? Vat ar diiz? Bunlar nedir? Ece: These are pencils. Diiz ar pensılz. Bunlar kurşun kalemlerdir. Dikkat: pencil pensıl, çoğulu pencils pensılz.
How many sorusuyla sayı sormak
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Öğrenci sayılabilen nesneler için How many ... are there? sorusunu sorar ve There is veya There are ile cevap verir. How many hav meni, kaç tane demektir ve ardından çoğul isim gelir: How many books are there? Hav meni buks ar der? Orada kaç kitap var? Cevapta bir tane varsa There is one book. Der iz van buk. İki veya daha çok varsa There are five books. Der ar fayv buks. there der, yer bildiren orada anlamındadır; is ve are yine sayıya göre seçilir.
Soru kalıbı A1'de ezberlenir ve parçalanmaz: How many + çoğul isim + are there? Türkçe kaynaklı bir tuzak, ismi tekil bırakmaktır. How many pen are there? yanlış olur; doğrusu How many pens are there? şeklindedir. Başka bir tuzak, cevapta There is ile çoğul ismi yan yana getirmektir. Üç defter için There is three notebooks. denmez; There are three notebooks. Der ar trii notbuks denir. Telaffuzda there are sıkça der ar diye bitişik duyulur.
Günlük hayatta bu soru sınıftan markete uzanır. Öğretmen How many chairs are there? diye sorar; evde biri How many bags are there? diye sorabilir. A1'de henüz sayılamayan isimler ve much işlenmez; yalnızca kalem, kitap, sandalye, pencere gibi sayılabilen nesneler vardır. Öğrenci resmi görür, nesneyi seçer, sayar, sonra tam cümle kurar.
Örnek
Soru: How many desks are there? Hav meni desksz ar der? Orada kaç sıra var? Cevap, iki sıra için: There are two desks. Der ar tuu desksz. Bir tahta için soru yine çoğul kalıpla başlar ama cevap tekile iner: How many boards are there? Cevap: There is one board. Der iz van boord. Çözüm yolu: önce say, sonra bir ise there is one, çok ise there are ve çoğul isim seç.
Sınıfta kısa diyaloglar ve grup sayımı
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Öğrenci kısa bir diyalogda eşya tanıtır, sayı sorar ve cevap verir. Diyalog üç adımdan oluşur: göster, sor, say. Birinci adımda nesne tanıtılır: This is a bag. Dis iz ı beg. İkinci adımda sayı sorulur: How many pens are there? Üçüncü adımda cevap verilir: There are four pens. Der ar for penz. Grup çalışmasında bir öğrenci sorar, diğeri nesneyi gösterir, üçüncüsü sayar. Böylece dinleme, konuşma ve sayma aynı anda çalışır.
Kısa ve gerçekçi tutmak A1 kuralıdır. Uzun hikâye, geçmiş zaman veya karmaşık sıfat yoktur. Yalnızca this is, these are, how many, there is, there are ve 1-20 sayıları kullanılır. Öğrenci çantasını masaya koyup içindekileri sayabilir: one notebook, two pencils, one rubber, one ruler. van notbuk, tuu pensılz, van rabır, van ruulır. Sınıf bir nesneyi koro halinde sayar: one chair, two chairs, three chairs. Bu tekrar, telaffuzu ve çoğul -s sesini oturtur.
Günlük hayattaki yer açıktır. Serviste boş sandalye aramak, sınıfta kitap dağıtmak, piknikte tabak saymak aynı dil parçalarını ister. Öğrenci bu diyalogları ezber cümle gibi değil, gerçek nesneye bakarak söylerse bilgi kalır. Bir sonraki alıştırmada roller değişir; soran kişi cevaplayan olur. Amaç, kalıbı yardımsız ve doğru artikel ile üretmektir.
Örnek
Grup diyaloğu. Mert: What is this? Vat iz dis? Elif: This is a notebook. Dis iz ı notbuk. Mert: How many notebooks are there? Hav meni notbuks ar der? Elif: There are two notebooks. Der ar tuu notbuks. Mert: And these? End diiz? Ya bunlar? Elif: These are pens. There are six pens. Diiz ar penz. Der ar siks penz. Türkçesi: Bu bir defterdir. Orada iki defter var. Bunlar kalem. Orada altı kalem var.
Türkçe kaynaklı hatalar ve konunun dünyadaki yeri
Türkçe konuşan A1 öğrencisi sıkça Türkçenin yapısını İngilizceye taşır. Türkçede bu bir kitaptır derken artikel yoktur; İngilizcede This is book. eksik kalır, doğrusu This is a book. olur. Türkçede bunlar kitaptır çoğul eki isimde bazen düşer gibi düşünülür; İngilizcede These are book. olmaz, These are books. gerekir. Başka bir hata, this ile çoğul kullanmaktır: This is books. yerine These are books. Diiz ar buks denir. How many sorusunda ismi tekil bırakmak da yaygındır; How many bag are there? yerine How many bags are there? gelir.
Telaffuzda th sesi Türkçede yoktur. this ve these sıkça tis ve tiz olur; hedef, dil ucunu dişlere hafif değdirerek dis ve diiz demektir. three trii ile tree karışmasın diye başlangıçta abartılı trii çalışılır. There is ile There are seçimi, Türkçedeki var sözcüğünün tek biçimli olmasından dolayı zordur; çözüm, önce sayıyı görmek, bir ise is, çok ise are seçmektir. I have two pen. da Türkçe iki kalemim var kalıbının birebir kopyasıdır; doğrusu I have two pens. Ay hev tuu penz şeklindedir.
Dünyada sayılar ve sınıf eşyaları, başlangıç düzeyinin evrensel kapısıdır. Birçok ülkede öğretmen gerçek nesneyi gösterir, öğrenci tekrar eder, sonra how many ile sayım oyunu oynanır. Durumsal dil öğretimi geleneği tam da kapı, pencere, sıra ve kalem gibi burada duran nesneleri kullanır. Konu tarihçe olarak yeni bir icat değildir; insanlar yabancı dilde önce eldeki nesneyi ve sayısını sormuştur. Sık yanlış anlama, sayıları ayrı bir liste, eşyaları ayrı bir liste sanmaktır; asıl güç ikisini aynı cümlede birleştirmektir.
Örnek
Hata düzeltme örneği. Yanlış: This is two book. Doğru: These are two books. Diiz ar tuu buks. Yanlış: How many pen is there? Doğru: How many pens are there? Hav meni penz ar der? Yanlış: There is five chairs. Doğru: There are five chairs. Der ar fayv çeerz. Kural tek cümle: sayı birden fazlaysa hem işaret sözcüğü veya there fiili çoğul olur hem isim -s alır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: This is books. veya This is two pens. demek. Doğrusu: Tekil yakındaki nesne için This is a book. Dis iz ı buk; çoğul için These are books. veya These are two pens. Diiz ar tuu penz kullanılır. Hem this/these hem is/are sayıya göre değişir.
- Yanlış: This is book. ve I have pen. gibi artikelsiz tekil. Doğrusu: Sayılabilen tekil isimde a gerekir: This is a book. I have a pen. Ay hev ı pen. Sayı one olunca a yerine one gelir: There is one book.
- Yanlış: How many pen are there? ve There is three bags. Doğrusu: How many den sonra çoğul isim gelir: How many pens are there? Cevapta birden fazla nesne varsa There are three bags. Der ar trii begz denir, there is kullanılmaz.
- Yanlış: this ve three sözcüklerindeki th sesini t diye okumak. Doğrusu: this dis, these diiz, three trii okunur. Dil ucu üst dişlere hafif değer; tis, tiz, trii-tree karışması A1'de anlamı bozar.
- Yanlış: Sayıları ayrı, eşya adlarını ayrı ezberleyip cümlede birleştirememek. Doğrusu: Asıl can-do, ikisini aynı cümlede kullanmaktır: There are seven pencils. Der ar sevn pensılz. Liste ezberi, göster-sor-say üçlüsü olmadan konuşmaya dönmez.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de aynı nesneler yere bağlanır: The book is on the desk. gibi yer edatları gelir. some ve any, sayılamayan isimler ve How much devreye girer; su, süt, para gibi sözcükler sayılabilen kalem ve kitaptan ayrılır. Sayılar 20'nin ötesine, onlar ve yüzlere uzanır; alışveriş diyaloğunda fiyat ve miktar birleşir. There is/are kalıbı oda tarifi ve kayıp eşya anlatımında daha uzun metinlere yayılır. Şimdiki adımın sağlam this is, these are ve how many temeli, o genişlemenin kapısıdır.
Özet
A1'de eşya tanıtmak, This is a ... ve These are ... kalıplarıyla nesneyi göstermek; sayı tekrarı ise 1-20'yi bu nesnelerin yanında kullanmaktır. How many sorusu çoğul isim ister, cevap bir ise There is one, çok ise There are ile gelir. Türkçeden taşınan artikel, çoğul ve th hatalarını düzelterek kısa diyalogda göster, sor, say adımlarını uygulamak bu ünitenin can-do sonucudur.