A1 İngilizcesiyle bilet almak ve going to kalıbıyla basit seyahat planı anlatmak, gerçek bir gişede ve arkadaş sohbetinde ilk bağımsız adımı atmanı sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Seyahat konuşması neden her A1 kitabında vardır
Dünyada A1 İngilizce derslerinde seyahat ünitesi neredeyse her kitapta yer alır. Öğretmenler konuyu iletişimsel yöntemle işler: kısa dinleme, sonra gişe rol oyunu. Amaç dilbilgisi ezberi değil, yapabilirim duygusudur. CEFR A1 can-do hedefi şöyledir: kısa kalıplarla bilet isteyebilir, fiyat ve saat sorabilir, I'm going to (aym going tu) kalıbıyla yakın planını söyleyebilirsin.
İngilizcenin seyahatte ortak dil olması, yirminci yüzyılda uluslararası hava ulaşımı ve turizmin büyümesiyle güçlenmiştir. Bu yüzden ticket (tikıt), airport (e-port) ve hotel (ho-tel) sözcükleri erken öğretilir. Günlük hayatta bu dil otogardan uçak kapısına kadar durur. Sık yanlış anlama, A1'de uzun ve süslü cümle kurmak gerektiğini sanmaktır; oysa kısa ve net kalıp yeterlidir.
Örnek
Can-do örnekleri: I can buy a simple ticket. (ay ken bay e simpl tikıt) — Basit bir bilet alabilirim. I can talk about my plans. (ay ken tok ı-baut may plenz) — Planlarımdan bahsedebilirim. I can ask the time and the price. (ay ken ask dı taym end dı prays) — Saati ve fiyatı sorabilirim.
Bilet ve seyahat için A1 sözcükleri
Bilet alırken az kelimeyle çok iş yapılır. Temel sözcükler şunlardır: ticket (tikıt) bilet, train (treyn) tren, bus (bas) otobüs, plane (pleyn) uçak, airport (e-port) havaalanı, station (stey-şın) istasyon. Yer için kalıp a ticket to Ankara (e tikıt tu ankara) — Ankara'ya bir bilet şeklindedir. Gidiş için one-way (van vey), gidiş-dönüş için return (ri-törn) kullanılır. Fiyat sorusu sabittir: How much is it? (hau maç iz it) — Ne kadar?
Nezaket sözleri bu seviyede ezberlenmiş parçadır. please (pliz) lütfen, thank you (thenk yu) teşekkürler, hello (he-lou) merhaba, goodbye (gud-bay) hoşça kal. İstek cümlesi: I want a ticket, please. (ay vant e tikıt pliz) — Bir bilet istiyorum, lütfen. Zaman sözcükleri: today (tu-dey) bugün, tomorrow (tu-mo-rov) yarın, next week (nekst viik) gelecek hafta, at ten o'clock (et ten o-klok) saat onda. Saat sormak: What time is the bus? (vat taym iz dı bas) — Otobüs saat kaçta? A1 dışına çıkmadan bu liste yeter; uzun resmi sözcükler bu ünitede gerekmez.
Örnek
Mini sözlük: I need a bus ticket. (ay niid e bas tikıt) — Bir otobüs bileti lazım. a ticket to Izmir (e tikıt tu izmir) — İzmir'e bir bilet. one-way gidiş, return gidiş-dönüş. How much is a return ticket? (hau maç iz e ri-törn tikıt) — Gidiş-dönüş bilet ne kadar?
Gişede bilet alma diyaloğu
Gişede konuşma kısa tutulur. Sıra şöyledir: selam, istek, gidiş mi gidiş-dönüş mü, fiyat, saat, teşekkür. Görevli One-way or return? (van vey or ri-törn) — Gidiş mi, gidiş-dönüş mü, diye sorabilir. Sen Return, please. (ri-törn pliz) dersen gidiş-dönüş alırsın. Fiyatı duyunca OK. (o-key) veya Thank you. demen yeter. A1'de uzun açıklama beklenmez.
Rol oyunu bu ünitenin kalbidir ve dünyada aynı biçimde öğretilir. Bir öğrenci yolcu, diğeri gişe görevlisi olur. Aşağıdaki diyalog CEFR A1 sınırındadır. Her cümleyi önce Türkçe harflerle oku, sonra sınıfta sesli tekrarla. Sayılar ve saatler de A1'dir: two hundred lira (tu han-dıd lira) iki yüz lira, at ten o'clock saat on.
Örnek
Yolcu: Hello. I want a ticket to Ankara, please. (he-lou. ay vant e tikıt tu ankara pliz) — Merhaba. Ankara'ya bir bilet istiyorum, lütfen. Görevli: One-way or return? (van vey or ri-törn) — Gidiş mi, gidiş-dönüş mü? Yolcu: Return, please. (ri-törn pliz) — Gidiş-dönüş, lütfen. Görevli: That's two hundred lira. (zets tu han-dıd lira) — İki yüz lira. Yolcu: What time is the bus? (vat taym iz dı bas) — Otobüs saat kaçta? Görevli: It's at ten o'clock. (its et ten o-klok) — Saat onda. Yolcu: Thank you. Goodbye. (thenk yu. gud-bay) — Teşekkürler. Hoşça kalın.
Gelecek planını anlatmak: going to
Yakın gelecek planı için A1'de asıl kalıp be going to (bi going tu) yapısıdır. I am going to travel. (ay em going tu tre-vıl) — Seyahat edeceğim. Konuşmada kısaltma kullanılır: I'm going to Izmir. (aym going tu izmir) — İzmir'e gideceğim. Çoğul özne: We're going to visit our family. (vir going tu vizit avır femı-li) — Ailemizi ziyaret edeceğiz. Olumsuz: I'm not going to fly. (aym nat going tu flay) — Uçmayacağım. Soru: Are you going to buy a ticket? (ar yu going tu bay e tikıt) — Bilet alacak mısın?
Bu yapı karar verilmiş plan içindir. Sefer saatleri için geniş zaman da A1'de görülür: The train leaves at nine. (dı treyn livz et nayn) — Tren saat dokuzda kalkar. Kararını going to ile, saatteki hareketi geniş zamanla söyle. Somut olay: Ayşe yarın Ankara'ya gidecektir ve biletini bugün alır. Der ki: I'm going to Ankara tomorrow. I want a ticket today. (aym going tu ankara tu-mo-rov. ay vant e tikıt tu-dey) — Yarın Ankara'ya gideceğim. Bugün bilet istiyorum. Arkadaşı sorar: Are you going to go by bus? (ar yu going tu gou bay bas) — Otobüsle mi gideceksin?
Örnek
Plan kalıpları: I'm going to pack my bag. (aym going tu pek may beg) — Çantamı toplayacağım. We're going to take the bus at eight. (vir going tu teyk dı bas et eyt) — Otobüse saat sekizde bineceğiz. She's going to stay in a hotel. (şiiz going tu stey in e ho-tel) — Otelde kalacak. They are going to London next week. (zey ar going tu landın nekst viik) — Gelecek hafta Londra'ya gidecekler.
Planı anlatıp bilet almak: birleşik sahne
Gerçek hayatta plan anlatmak ve bilet almak peş peşe gelir. Önce arkadaşınla konuşursun, sonra gişeye gidersin. Cümleler kısa tutulur. Yararlı parçalar: next Friday (nekst fray-dey) gelecek Cuma, by bus (bay bas) otobüsle, with my family (vith may femı-li) ailemle, in the morning (in dı mor-ning) sabahleyin. Hazırlık cümlesi de aynı kalıptadır: I'm going to pack my bag tonight. (aym going tu pek may beg tu-nayt) — Bu gece çantamı toplayacağım.
İki sahneyi peş peşe oyna. Birinci sahnede iki arkadaş planı konuşur. İkinci sahnede biri gişeye gider. Öğretmen resmi göstererek heyecanı artırır, sen kalıbı tekrarlarsın. Unutma: A1'de bağlaç yığını yok, üç dört kısa cümle yeter. Selam, plan, bilet, teşekkür. Bu sıra hem sınıfta hem gerçek gişede işe yarar.
Örnek
Arkadaş 1: What are you going to do next Friday? (vat ar yu going tu du nekst fray-dey) — Gelecek Cuma ne yapacaksın? Arkadaş 2: I'm going to Izmir with my family. We're going to go by bus. (aym going tu izmir vith may femı-li. vir going tu gou bay bas) — Ailemle İzmir'e gideceğim. Otobüsle gideceğiz. Gişe: Hello. I want a return ticket to Izmir, please. What time is the bus in the morning? (he-lou. ay vant e ri-törn tikıt tu izmir pliz. vat taym iz dı bas in dı mor-ning) — Merhaba. İzmir'e gidiş-dönüş bilet istiyorum, lütfen. Sabah otobüs saat kaçta?
Telaffuz ipuçları ve Türkçe kaynaklı hatalar
Türkçe konuşan öğrenciler sıkça geniş zamanı gelecek gibi kullanır. I go to Istanbul tomorrow. yanlıştır; doğrusu I'm going to Istanbul tomorrow. (aym going tu istanbul tu-mo-rov). Tekil sayılabilir isimden önce a gelir: I want a ticket (ay vant e tikıt); I want ticket eksiktir. Soru dizilişi İngilizcede ters çevrilir: How much is it? (hau maç iz it) doğrudur; How much it is? Türkçe söz diziminden kalma bir hatadır. please çoğu zaman cümlenin sonuna konur: I want a ticket, please.
Telaffuzda th sesi Türkçede yoktur. thank you (thenk yu) içindeki ses t değildir; dil üst dişlere yaklaşır. ticket (tikıt) kelimesinde ikinci hece kısadır. three (thrii) ile tree (trii) karışmasın diye yavaş söyle. going to kalıbını A1 yazımında açık yaz; konuşmada hızlı duyulabilir ama sen net söyle. Her yeni kalıbı önce yavaş, sonra normal hızda tekrarla. Ayna karşısında ağız biçimine bakmak da işe yarar.
Örnek
Düzeltme çizelgesi: Yanlış I go Antalya next week. / Doğru I'm going to Antalya next week. (aym going tu antalya nekst viik). Yanlış How much it is? / Doğru How much is it? Yanlış I want ticket to bus. / Doğru I want a bus ticket. (ay vant e bas tikıt) — Bir otobüs bileti istiyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Yarın ve gelecek hafta için geniş zaman kullanmak: I go to Ankara tomorrow. Doğrusu: Kararlı plan A1'de going to ile söylenir: I'm going to Ankara tomorrow. Geniş zaman, tren saat onda kalkar gibi sefer bilgisi içindir.
- Yanlış: Artikeli düşürmek: I want ticket. Doğrusu: Ticket sayılabilir tekil bir sözcüktür. Doğrusu I want a ticket veya I want a ticket to Izmir şeklindedir.
- Yanlış: Soru söz dizimini Türkçe gibi bırakmak: How much it is? What time the bus? Doğrusu: İngilizcede fiil öznenin önüne gelir: How much is it? What time is the bus?
- Yanlış: Please sözcüğünü her zaman cümlenin başına koymak: Please I want a ticket. Doğrusu: A1 kalıbında please çoğu zaman sonda durur: I want a ticket, please. Hello ile de başlayabilirsin.
- Yanlış: Her gelecek cümlesinde will kullanmak zorunda olmak. Doğrusu: A1 seyahat planında asıl kalıp going to yapısıdır. Will bu ünitenin hedefi değildir; plan ve niyet için I'm going to yeter.
Bir adım ileri
Bir sonraki CEFR basamağında, A2'de, öğrenci gecikme, kapı numarası ve otel kaydı gibi durumları biraz daha uzun cümlelerle konuşur. Kesinleşmiş uçak veya tren düzeni için şimdiki zamanın başka bir kullanımı eklenir. Otel ve bilet seçeneklerini karşılaştırmak için daha fazla sıfat gelir. Öneri ve davet kalıpları da sahneye katılır; sen A1'deki kısa gişe ve plan cümlelerinin üzerine bunları koyarsın.
Özet
A1'de seyahat konuşması iki işe yarar: gişede kısa kalıpla bilet almak ve going to ile planı anlatmak. Selam, istek, fiyat, saat ve teşekkür sırası gerçek hayatta yeter. Artikeli, söz dizimini ve geniş zamanı gelecek sanma hatasını şimdiden düzelt; bir üst basamakta daha uzun seyahat sahneleri gelecektir.