A1 düzeyinde kısa cümlelerle belirti söylemek ve dinlen, su iç, yatağa git gibi net öneriler vermek, günlük yardımlaşmanın ilk İngilizce adımıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Bu konuda neler yapabilirsin?
CEFR A1 can-do hedefi nettir: öğrenci basit sağlık belirtilerini söyleyebilir ve kısa öneriler verebilir. Dünya genelinde bu konu resim, jest ve rol oynama ile öğretilir; çünkü A1 öğrencisi uzun kural ezberine değil, işe yarayan cümleye ihtiyaç duyar. Günlük hayatta beceri okulda, evde, serviste veya bir arkadaşın hasta olduğu anda çıkar. Yabancı dil öğretiminde sağlık konuşmaları, günlük ihtiyaç ünitelerinin yaygın bir parçasıdır.
Konuyu yalnızca doktor oyunu sanmak yanlıştır; arkadaşlar arasında da What's the matter? (vots dı med-ır) Ne oldu diye sorulur. Cevap A1'de kısa kalır: I have a cold. (ay hev ı kould) Üşüttüm. Sınıfta çift çalışması ve kısa konuşma bu can-do'yu pratik eder. Resimdeki tartışma, tam da bu becerinin canlı halidir.
Örnek
Mini konuşma. A: What's the matter? (vots dı med-ır) Ne oldu? B: I'm tired. (aym tay-ırd) Yorgunum. A: Sit down. (sit daun) Otur.
Temel belirtiler ve sözcükler
A1 listesi az ve nettir. headache (hed-eyk) baş ağrısı, stomachache (stı-mık-eyk) karın ağrısı, toothache (tuus-eyk) diş ağrısı, a cold (ı kould) soğuk algınlığı, a cough (ı kof) öksürük, a fever (ı fi-vır) ateş, a sore throat (ı sor sı-rout) boğaz ağrısı. Sıfatlar: ill (il) hasta, sick (sik) hasta, tired (tay-ırd) yorgun, hungry (han-gri) aç, thirsty (thör-sti) susuz. My arm hurts. (may arm hörtss) Kolum ağrıyor.
Bu sözcükler dünyada resimli kart ve beden hareketiyle öğretilir. Öğrenci başına dokunup headache (hed-eyk) der. Bütün tıp terimlerini A1'de öğrenmek gerekmez; flu gibi ek adlar bu seviyeyi aşabilir. Telaffuzde th sesi thirsty içinde dişlerin arasındadır; Türkçede tam karşılığı yoktur. Günlük yer: sabah yoklaması, revir, eczane kapısı.
Örnek
Cümle bankası. I have a headache. (ay hev ı hed-eyk) Başım ağrıyor. I have a stomachache. (ay hev ı stı-mık-eyk) Karnım ağrıyor. I have a toothache. (ay hev ı tuus-eyk) Dişim ağrıyor. I have a cold. (ay hev ı kould) Üşüttüm. I have a fever. (ay hev ı fi-vır) Ateşim var. I'm ill. (aym il) Hastayım. I'm tired. (aym tay-ırd) Yorgunum. My back hurts. (may bek hörtss) Sırtım ağrıyor.
Belirti nasıl söylenir?
İki ana kalıp yeter. Birincisi I have a artı belirti: I have a cough. (ay hev ı kof) Öksürüğüm var. İkincisi I'm artı sıfat: I'm sick. (aym sik) Hastayım. Üçüncü kısa yol: My head hurts. (may hed hörtss) Başım ağrıyor. Soru: What's the matter? (vots dı med-ır) veya Are you OK? (ar yu o-key) İyi misin?
Türkçede başım ağrıyor fiil cümlesidir; İngilizce A1'de çoğu zaman have ile isim kullanılır. Bu yüzden bire bir çeviri hata doğurur. Olumsuz: I don't have a fever. (ay dont hev ı fi-vır) Ateşim yok. She has a cold. (şi hez ı kould) Onun soğuk algınlığı var. I you we they ile have, he she ile has. Grafik sahnesi A1'de istatistik okumak için değil, sözcüğü göstermek içindir. İsim belirtiyse a vardır; I'm tired önünde a yoktur.
Örnek
Çözümlü seçim. Soru: What's the matter? Yanlış deneme: I am headache. Doğru: I have a headache. veya My head hurts. Neden: headache isimdir ve have a ister; tired sıfattır ve I'm ister.
Basit öneri nasıl verilir?
A1'de öneri emir kipidir: fiilin yalın hali. Rest. (rest) Dinlen. Sleep. (sliip) Uyu. Drink some water. (drink sam vo-tır) Biraz su iç. Eat fruit. (iit fruut) Meyve ye. Go to bed. (gou tu bed) Yatağa git. Go home. (gou houm) Eve git. See a doctor. (sii ı dok-tır) Doktora görün. Take an aspirin. (teyk ın as-pi-rin) Bir aspirin al. Nazikleştirmek için Please (pliiz) eklenir: Please sit down. (pliiz sit daun) Lütfen otur.
Olumsuz öneri: Don't go out. (dont gou aut) Dışarı çıkma. Don't eat ice cream. (dont iit ays kriim) Dondurma yeme. Dünyada bu ünite afiş ve sloganla pekiştirilir; resimdeki afiş çalışması buna uyar. A1'de uzun gerekçe yok. You drink water emir gibi durmaz; yalın fiil veya Please drink some water. kullanılır. some (sam) biraz demektir. tea (tii) çay, water (vo-tır) su, doctor (dok-tır) doktor.
Örnek
Durum-öneri eşlemesi. I have a fever. → Go to bed. / See a doctor. I'm thirsty. (aym thör-sti) Susuzum. → Drink some water. I have a toothache. → See a doctor. I'm tired. → Rest. / Go home.
Kısa diyaloglar: arkadaş ve doktor
Rol oynama, sağlık ünitesinin dünyada en sık yoludur. A1 diyalog üç-dört satırı geçmez. Arkadaş: Hi. (hay) Merhaba. What's the matter? I have a stomachache. Sit down. Drink some tea. (drink sam tii) Biraz çay iç. Doktor sahnesi: Hello. I'm a doctor. (he-lou. aym ı dok-tır) Merhaba. Ben doktorum. What's the matter? Hasta: I have a cough and a fever. (ay hev ı kof end ı fi-vır) Öksürüğüm ve ateşim var. Doktor: Take this medicine. (teyk dis med-ı-sın) Bu ilacı al. Don't go to school. (dont gou tu skuul) Okula gitme.
and (end) iki belirtiyi bağlar. medicine (med-ı-sın) ilaç, school (skuul) okul, nurse (nörs) hemşire. Jest önemlidir: boğaza el, başı tutmak. Metin ezberlenmez, kalıp doldurulur. Somut olay: öğrenci öğretmene gider. Are you OK? No. I have a headache. (nou. ay hev ı hed-eyk) Hayır. Başım ağrıyor. Go to the nurse. (gou tu dı nörs) Hemşireye git. Bu kadar kısa konuşma A1 hedefini karşılar.
Örnek
Diyalog 1. A: Hi! Are you OK? (hay! ar yu o-key) B: No. I'm ill. I have a cold. (nou. aym il. ay hev ı kould) A: Go home. Rest. Drink some water. B: OK. Thanks. (o-key. thenks) Tamam. Teşekkürler. Diyalog 2. Doktor: Hello. What's the matter? Hasta: I have a sore throat. Doktor: Take this medicine. Don't drink cold water. (teyk dis med-ı-sın. dont drink kould vo-tır) Bu ilacı al. Soğuk su içme. Hasta: Thank you. (thenk yu) Teşekkür ederim.
Türkçeden gelen sık hatalar
Bire bir çeviri baş hatadır. Başım ağrıyor cümlesi öğrenciye My head is pain veya I am headache yazdırır. Doğrusu I have a headache. veya My head hurts. Hastayım için I am patient denmez; patient (pey-şınt) başka anlamda da kullanılır, A1'de I'm ill veya I'm sick yeter. Kendimi kötü hissediyorum kalıbı bu seviyeyi aşar; I'm ill kısa ve doğrudur.
Artikel unutmak yaygındır: I have headache eksiktir, a gerekir. Su için Drink a water denmez; Drink some water. doğrudur. Emirde you koymak sen dinlen etkisidir; A1 emrinde özne yoktur: Rest. Doktor sahnesinde Open your mouth. (oupın yor mauth) Ağzını aç geçebilir. hungry ile angry (en-gri) kızgın karışmasın. Pratik kural: isim belirtiyse have a, sıfatsa I'm, öneriyse yalın fiil.
Örnek
Düzeltme. Yanlış: I am headache. Doğru: I have a headache. Yanlış: I have hungry. Doğru: I'm hungry. Yanlış: Drink a water. Doğru: Drink some water. Yanlış: You rest please. Doğru: Please rest. Yanlış: I am sick in my stomach. Doğru: I have a stomachache.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Belirti söylerken I am headache veya My head is pain denir. Doğrusu: İsim belirtilerde I have a headache. (ay hev ı hed-eyk) veya My head hurts. kullanılır.
- Yanlış: A1'de bütün hastalık adlarını ve uzun öneri cümlelerini öğrenmek gerekir. Doğrusu: Az sözcük ve yalın emir yeter; tıp terimleri ve uzun gerekçeler bu seviyeyi aşar.
- Yanlış: Öneride her zaman you must veya özne artı fiil kullanılır. Doğrusu: A1'de yalın fiil veya Please artı fiil yeter; güçlü zorunluluk yapıları sonraki düzeyindir.
- Yanlış: sick kaba, ill tek doğru sözcüktür. Doğrusu: A1'de ikisi de hasta için kullanılır; Amerikan İngilizcesinde sick (sik) çok yaygındır.
- Yanlış: Diyalog ezberlenmeden konuşulamaz. Doğrusu: Kalıbı doldurmak yeter; belirti ve öneri değişir, jest konuşmayı taşır.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta öğrenci daha uzun öneri cümleleri ve yeni bağlaçlarla konuşur. Belirti listesi genişler, eczane ve randevu diyalogları uzar. Dün hastaydım gibi geçmiş anlatımı eklenir. Şimdilik A1'in kısa kalıplarını otomatikleştirmek yeter; aceleyle üst yapı eklemek karışıklık doğurur.
Özet
A1'de belirti I have a ... veya I'm ... ile söylenir; öneri yalın fiille verilir. Sözcük listesi kısadır: ağrılar, ateş, öksürük, yorgunluk ve birkaç eylem. Türkçeden çeviri yerine kalıbı doldurmak hem hatayı azaltır hem konuşmayı hızlandırır.