A1 düzeyinde aile hakkında kısa soru-cevap diyaloğu kurmak, kendini tanıtmanın ve karşıdakini dinlemenin en somut ilk adımıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Günlük hayatta ve sınıfta aile konuşması
Dünya çapında A1 İngilizce kurslarında aile, ev ve günlük rutinler neredeyse her zaman ilk işlenen konular arasındadır. Bunun nedeni kişisel ve somuttur: her öğrencinin söyleyecek bir cümlesi vardır. CEFR A1 can-do hedefi açıktır: ailemdeki kişileri çok basit sözcüklerle söyleyebilirim; karşımdakine de aynı soruları sorabilirim. Sınıfta sıra genellikle koro tekrarı, sonra eşli soru-cevap, sonra kısa sahnelemedir. Birçok ülkede aile fotoğrafı gösterme, basit aile ağacı çizme ve This is my family posteri klasik etkinliklerdir.
Günlük hayatta bu konuşma bir fotoğrafa bakınca çıkar. Öğretmen resmi işaret eder ve Who is this? (Hu iz dis? — Bu kim?) diye sorar. Sen This is my mother. (Dis iz may madır. — Bu benim annem.) dersin. Ardından How many people are there in your family? (Hau meni pipıl ar der in yor femıli? — Ailende kaç kişi var?) gelir. Cevap A1'de tek kalıptır: There are five people in my family. (Der ar fayv pipıl in may femıli. — Ailemde beş kişi var.) Aile konusu böylece hem kelime hem de gerçek iletişim kapısını aynı anda açar.
Örnek
Öğretmen resmi gösterir. Öğrenci: This is my family. (Dis iz may femıli. — Bu benim ailem.) Öğretmen: How many people are there? (Hau meni pipıl ar der? — Kaç kişi var?) Öğrenci: There are four people. (Der ar for pipıl. — Dört kişi var.)
Aile üyeleri: sözcükler, telaffuz ve iyelik
A1 sözcük listesi kısadır; amaç ezber yığını değil, ağızda kalan birkaç addır. Temel üyeler şunlardır: family (femıli — aile), mother veya mum (madır / mam — anne), father veya dad (fadır / ded — baba), sister (sistır — kız kardeş), brother (bradır — erkek kardeş), grandmother veya grandma (grendmadır / grendma — anneanne veya babaanne), grandfather veya grandpa (grendfadır / grendpa — dede), parents (perınts — anne baba), child (çayld — çocuk), children (çildrın — çocuklar). friend (frend — arkadaş) ve best friend (best frend — en iyi arkadaş) bu ünitede yan yana gelir çünkü öğrenciler sık sık aile fotoğrafının yanında arkadaşını da gösterir.
İyelik için A1'de iki yol yeter. Birincisi my (may — benim): my sister (may sistır — kız kardeşim), my dad (may ded — babam). İkincisi kesme işaretli 's: my father's name (may fadırz neym — babamın adı). Telaffuzda th sesi Türkçede yoktur; mother, father ve brother sözcüklerinde dil dişlerin ucuna hafifçe değerek yumuşak, 'd'ye yakın bir ses çıkar. Çoğul s yüksek sesle çalışılmalıdır: two sisters (tu sistırz), three brothers (tri bradırz). people (pipıl — kişiler) sözcüğü aile sorularının anahtarıdır; family ile karıştırılmamalıdır.
Örnek
This is my grandmother. Her name is Ayşe. She is my mother's mother. (Dis iz may grendmadır. Hır neym iz Ayşe. Şi iz may madırz madır. — Bu benim anneannem. Onun adı Ayşe. O benim annemin annesi.) Son cümle biraz uzunsa A1'de kısaltılır: This is my grandma, Ayşe.
Aile hakkında üç temel soru-cevap kalıbı
A1'de aile sorusu üç kalıpla yürür. Birinci kalıp sayı sorar: How many people are there in your family? (Hau meni pipıl ar der in yor femıli?) Cevap: There are four people in my family. (Der ar for pipıl in may femıli.) İkinci kalıp varlık sorar: Do you have a brother? (Du yu hev ı bradır? — Erkek kardeşin var mı?) Cevap kısa ve tamdır: Yes, I do. (Yes ay du.) veya No, I don't. (No ay dont.) İstersen uzatırsın: Yes, I do. I have one brother. (Yes ay du. Ay hev van bradır. — Evet, var. Bir erkek kardeşim var.) Üçüncü kalıp ad sorar: What's your mother's name? (Vats yor madırz neym?) Cevap: Her name is Elif. (Hır neym iz Elif.) Baba için His name is Ali. (Hiz neym iz Ali.)
Yaş da aynı kapıdandır: How old is your sister? (Hau old iz yor sistır?) She is eight years old. (Şi iz eyt yırs old.) Mutfak resmi bu kalıpları hayata bağlar çünkü birlikte yemek, A1 fiilleriyle anlatılır: We cook together. (Vi kuk tugedır. — Birlikte yemek yaparız.) My mother and I cook in the kitchen. (May madır end ay kuk in dı kiçin. — Annem ve ben mutfakta yemek yaparız.) My father likes tea. (May fadır layks ti. — Babam çayı sever.) Geniş zaman bu düzeyde yeter; geçmiş veya gelecek beklenmez. Öğrenci resmi tarif ederken önce kişileri sayar, sonra bir fiil ekler. Bu, soru-cevabı ezber listesinden çıkarıp küçük bir sahneye çevirir.
Örnek
Soru: Do you have a sister? (Du yu hev ı sistır?) Cevap: Yes, I do. I have one sister. Her name is Ece. She is twelve years old. (Yes ay du. Ay hev van sistır. Hır neym iz Ece. Şi iz tvelv yırs old. — Evet, var. Bir kız kardeşim var. Adı Ece. O on iki yaşında.)
Tanışma diyaloğu: ailemi anlatıyorum
Kısa diyalog, kalıpları listeden çıkarıp konuşmaya yerleştirir. İki öğrenci karşılıklı durur; biri sorar, diğeri bir aile fotoğrafına bakarak cevaplar. Öğretmen önce cümleleri yavaş okutur, koro tekrarı yaptırır, sonra çift çalışmasına geçer. Gerçek hayatta sıra da böyledir: önce merhaba ve ad, sonra aile. A1'de diyalog beş-sekiz kısa cümleyi geçmez. Her İngilizce cümleden hemen sonra Türkçesi gelir ki öğrenci anlamı tahminle değil, net karşılıkla bağlasın.
Örnek konuşma şöyle ilerler. Ali: Hi! What's your name? (Hay! Vats yor neym? — Merhaba! Adın ne?) Eda: My name is Eda. This is a photo of my family. (May neym iz Eda. Dis iz ı foto ov may femıli. — Adım Eda. Bu ailemin bir fotoğrafı.) Ali: How many people are there in your family? Eda: There are five people. I have a mother, a father and two brothers. (Der ar fayv pipıl. Ay hev ı madır, ı fadır end tu bradırz. — Beş kişi var. Annem, babam ve iki erkek kardeşim var.) Ali: What are their names? (Vat ar der neymz? — Onların adları ne?) Eda: Their names are Can and Mert. (Der neymz ar Can end Mert. — Onların adları Can ve Mert.) Ali: How old is Can? (Hau old iz Can?) Eda: He is ten years old. (Hi iz ten yırs old. — O on yaşında.) Bu diyalog sınıfta yer değiştirilerek onlarca kez tekrarlanabilir.
Örnek
Eda fotoğrafı gösterir ve der ki: This is my mum. Her name is Selin. This is my dad. His name is Murat. I love my family. (Dis iz may mam. Hır neym iz Selin. Dis iz may ded. Hiz neym iz Murat. Ay lav may femıli. — Bu benim annem. Adı Selin. Bu benim babam. Adı Murat. Ailemi seviyorum.)
Birlikte oyun, yemek ve arkadaş
Aile yalnızca kimler var sorusu değildir; birlikte ne yaptıkları da A1 sözcükleriyle söylenebilir. We play games together. (Vi pley geymz tugedır. — Birlikte oyun oynarız.) I like my family. (Ay layk may femıli. — Ailemi severim.) We watch TV. (Vi voç tivi. — Televizyon izleriz.) On Sundays we eat together. (On sandeyz vi it tugedır. — Pazar günleri birlikte yeriz.) Fiiller A1 listesindendir: play (pley — oynamak), eat (it — yemek), cook (kuk — pişirmek), watch (voç — izlemek), live (liv — yaşamak). Yerleşik bir cümle şudur: I live with my parents. (Ay liv vid may perınts. — Annem babamla yaşarım.) Oyun resmi bu cümleleri gülümseterek tekrar ettirir.
Soru tarafı da aynı derecede basittir. Do you play games with your family? (Du yu pley geymz vid yor femıli? — Ailenle oyun oynar mısın?) Yes, I do. We play together on Fridays. (Yes ay du. Vi pley tugedır on fraydeyz. — Evet. Cuma günleri birlikte oynarız.) Arkadaş eklenince ünite genişler ama düzey aynı kalır: This is my best friend. His name is Emre. (Dis iz may best frend. Hiz neym iz Emre. — Bu en iyi arkadaşım. Onun adı Emre.) He is fifteen years old. (Hi iz fiftiyn yırs old. — O on beş yaşında.) Böylece aile ve arkadaş aynı kısa diyalogda yan yana durur. Öğrenci önce aile bireylerini sayar, sonra bir ortak iş söyler, isterse bir arkadaşı ekler. Bu, bir sonraki düzeydeki betimlemeye giden köprüdür ama hâlâ A1 sınırındadır.
Örnek
Soru: Do you eat with your family? (Du yu it vid yor femıli? — Ailenle yer misin?) Cevap: Yes, I do. We eat together in the kitchen. Then we play a game. (Yes ay du. Vi it tugedır in dı kiçin. Den vi pley ı geym. — Evet. Mutfakta birlikte yeriz. Sonra bir oyun oynarız.)
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Türkçe 'ailemde dört kişi var' kalıbı İngilizceye kelime kelime taşınınca hata doğar. Öğrenci In my family have four people veya My family is four der. Doğrusu A1'de şudur: There are four people in my family. 'Kardeşim var' için I am a brother denmez; I have a brother denir. have burada 'sahip olmak'tır, 'olmak' değildir. Çoğul s unutulur: two sister yanlış, two sisters doğrudur. I have two sister kulağa Türkçe çoğulsuz isim gibi gelir; İngilizcede sayıdan sonra çoğul şarttır.
He ve she karışması da sıktır çünkü Türkçede 'o' tek sözcüktür. Anne için He is my mother denmez: She is my mother. Baba için He is my father. Soru kalıbında Türkçe söz dizimi sızar: How many family you have? yerine How many people are there in your family? veya Do you have a big family? (Du yu hev ı big femıli? — Kalabalık bir ailen var mı?) kullanılır. İyelikte kesme işareti düşer: father name değil father's name (fadırz neym). Cevapta yalnız Yes yetmez; A1'de tam kalıp Yes, I do. beklenir. Yes, I have de duyulur ama soru Do you have...? ise en temiz cevap Yes, I do. olur. Bu hatalar utanç kaynağı değil, Türkçenin izidir; bilinçli tekrar ile düzelir.
Örnek
Yanlış: I have four family. Doğru: There are four people in my family. (Der ar for pipıl in may femıli.) Yanlış: How many family you have? Doğru: How many people are there in your family?
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: I have four family veya My family is four demek. Doğrusu: A1'de doğrusu There are four people in my family. Aile bir grup adı olduğu için sayı people ile verilir.
- Yanlış: I am two sisters veya I am a brother demek. Doğrusu: Varlık için have kullanılır: I have two sisters. I have a brother. am kim olduğunu söyler, kardeş sayısını değil.
- Yanlış: How many family you have? diye sormak. Doğrusu: Doğru kalıp How many people are there in your family? veya Do you have a brother? söz dizimi Türkçeden kopyalanmaz.
- Yanlış: Anne için he, baba için she kullanmak; two sister demek. Doğrusu: She is my mother. He is my father. Sayıdan sonra çoğul gelir: two sisters, three brothers.
- Yanlış: father name is Ali ve soruya yalnız Yes ile cevap vermek. Doğrusu: My father's name is Ali. veya His name is Ali. Do you have...? sorusuna Yes, I do. veya No, I don't. denir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2'de aile konuşması meslek ve görünüşle büyür: My mother is a teacher. She has long hair. Daha uzak akrabalar (aunt, uncle, cousin) ve geçmiş zaman eklenir: We visited my grandparents. Öğrenci neden sorar, kısa gerekçe verir, fotoğrafı daha uzun betimler. A1'deki There are four people cümlesi A2'de 'kim ne iş yapar, hafta sonu ne yaparız' sohbetine dönüşür. Şimdilik görev kısadır: sor, cevapla, adını ve yaşını söyle.
Özet
A1'de aile diyaloğu üç kalıba sığar: kaç kişi var, kardeşin var mı, adı ne. Sözcükler mother, father, sister, brother ve have / there are etrafında döner; her İngilizce cümle Türkçesiyle ve Türkçe harfli telaffuzla yan yana durur. Türkçeden gelen I have four family türü hatalar bilinçli tekrar ile düzelir ve öğrenci gerçek bir tanışma sohbetinin ilk dakikasını tek başına yönetebilir.