Yurt dışı deneyimini etkili anlatmak, olayları doğru zamanlarla sıralamayı, kişisel duyguları açıklamayı ve kültürel farklılıkları saygılı bir dille yorumlamayı gerektirir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Deneyime giriş yapmak ve bağlam vermek
Bir yurt dışı deneyimini anlatmaya başlarken önce zaman, yer ve amaç hakkında kısa bilgi verilir. Fransızcada Je suis parti(e) à l'étranger pour un semestre. cümlesi, “Bir dönem için yurt dışına gittim.” anlamına gelir. Konuşan kişi kızsa partie, erkekse parti biçimi kullanılır.
Bağlamı genişletmek için Au début, je ne connaissais personne et tout me semblait différent. denebilir. Bu cümle “Başlangıçta hiç kimseyi tanımıyordum ve her şey bana farklı geliyordu.” demektir. Au début ifadesi “başlangıçta”, pendant les premières semaines ise “ilk haftalar boyunca” anlamında kullanılır.
Örnek
Somut örnek: En septembre, je suis arrivé(e) à Lyon pour suivre des cours de français. Au début, je me sentais un peu perdu(e), parce que je ne connaissais ni la ville ni les habitudes des habitants. Türkçesi: “Eylülde Fransızca derslerine katılmak için Lyon'a geldim. Başlangıçta kendimi biraz kaybolmuş hissediyordum, çünkü ne şehri ne de insanların alışkanlıklarını biliyordum.”
Olayları zaman sırasına koymak
Geçmişte tamamlanmış ve sırası belli olan olaylar için çoğunlukla passé composé kullanılır. Örneğin J'ai rencontré ma famille d'accueil le premier jour. cümlesi “İlk gün ev sahibi ailemle tanıştım.” anlamındadır. Olayları sıralamak için d'abord, ensuite, puis ve finalement gibi bağlayıcılardan yararlanılır.
Bir olayın arka planını, süren bir durumu veya alışkanlığı anlatırken imparfait kullanılır. Quand je suis arrivé(e), il pleuvait et les rues étaient presque vides. cümlesinde gelme eylemi tamamlanmış bir olaydır; yağmur yağıyor olması ve sokakların boş olması ise o andaki arka plandır. Türkçeden farklı olarak Fransızcada bu iki geçmiş zaman arasındaki seçim, anlatımın anlamını etkiler.
Örnek
Çözümlü örnek: D'abord, j'ai pris le train. Ensuite, j'ai trouvé mon logement. Quand je suis entré(e), la chambre était petite, mais elle était très lumineuse. Türkçesi: “Önce trene bindim. Sonra kalacağım yeri buldum. İçeri girdiğimde oda küçüktü ama çok aydınlıktı.” Burada j'ai pris ve j'ai trouvé tamamlanmış olayları; était ise odanın durumunu anlatır.
Duyguları, güçlükleri ve değişimi anlatmak
Deneyim anlatımı yalnızca olayların listesinden oluşmaz; kişinin duyguları ve düşünceleri de açıklanmalıdır. Je me suis senti(e) plus indépendant(e), mais j'ai aussi eu le mal du pays. cümlesi “Kendimi daha bağımsız hissettim ama memleket özlemi de çektim.” demektir. avoir le mal du pays kalıbı, yurt özlemi çekmeyi anlatır.
Zorlukları açıklarken Au début, il m'était difficile de comprendre les conversations rapides. veya J'ai dû m'habituer à un rythme de vie différent. denebilir. İlk cümlede “Başlangıçta hızlı konuşmaları anlamak benim için zordu.”, ikinci cümlede ise “Farklı bir yaşam temposuna alışmak zorunda kaldım.” anlamı vardır. Değişimi anlatmak için Avec le temps ve peu à peu ifadeleri kullanılır.
Örnek
Kartpostal örneği: Chère famille, mon premier mois à l'étranger n'a pas été facile. Je me sentais parfois seul(e), mais peu à peu, j'ai pris confiance et je me suis fait de nouveaux amis. Maintenant, je profite davantage de chaque journée. Türkçesi: “Sevgili ailem, yurt dışındaki ilk ayım kolay geçmedi. Bazen kendimi yalnız hissediyordum ama yavaş yavaş özgüven kazandım ve yeni arkadaşlar edindim. Artık her günün tadını daha çok çıkarıyorum.”
Kültürel farklılıkları tarafsızca açıklamak
Kültürel bir olayı anlatırken genelleme yapmak yerine kendi gözlemimizi belirtmek daha uygundur. Dans ma ville, on a l'habitude de saluer les personnes âgées d'une certaine manière, mais ici, les gens préfèrent souvent une autre forme de salutation. cümlesi, “Benim şehrimde yaşlıları belirli bir şekilde selamlamak alışılmıştır; ama burada insanlar çoğu zaman başka bir selamlaşma biçimini tercih ediyor.” anlamına gelir.
Yanlış anlamayı anlatırken J'ai mal interprété la situation. veya Je n'avais pas compris que cette expression pouvait être impolie. denebilir. Bu ifadeler, sorumluluğu başkalarına yüklemeden durumu açıklamaya yardımcı olur. À mon avis, “bence”; ce qui m'a surpris(e), “beni şaşırtan şey” anlamında kullanılır.
Örnek
Somut olay: Un jour, j'ai refusé un deuxième plat parce que je pensais être poli(e). Mon ami a cru que je n'aimais pas le repas. Après notre discussion, j'ai compris que refuser une fois pouvait être interprété différemment dans sa famille. Türkçesi: “Bir gün kibar olduğumu düşünerek ikinci bir yemeği reddettim. Arkadaşım yemeği sevmediğimi sandı. Konuştuktan sonra, bir kez reddetmenin onun ailesinde farklı yorumlanabileceğini anladım.”
Deneyimden sonuç çıkarmak
Anlatımın sonunda deneyimin kişiyi nasıl değiştirdiği ve hangi dersin çıkarıldığı söylenebilir. Cette expérience m'a appris à être plus ouvert(e) et plus patient(e). cümlesi “Bu deneyim bana daha açık fikirli ve daha sabırlı olmayı öğretti.” anlamına gelir. Grâce à cette expérience “bu deneyim sayesinde”, désormais ise “bundan böyle” demektir.
Bir sınıf sohbetinde konuşmacı, başka öğrencilerin görüşlerini almak için Et toi, est-ce que tu as déjà vécu une situation semblable ? diye sorabilir. Karşılık olarak Oui, cela m'est arrivé pendant mon séjour en Belgique. denebilir. Böylece anlatım tek yönlü bir sunum olmaktan çıkar ve karşılıklı iletişime dönüşür.
Örnek
Kısa diyalog: — Qu'est-ce que tu as appris pendant ton séjour à l'étranger ? — J'ai appris que les habitudes peuvent être différentes sans être meilleures ou pires. Cette expérience m'a aidé(e) à écouter avant de juger. Türkçesi: “— Yurt dışındaki kalışın sırasında ne öğrendin? — Alışkanlıkların daha iyi ya da daha kötü olmadan farklı olabileceğini öğrendim. Bu deneyim, yargılamadan önce dinlememe yardımcı oldu.”
Kalıpları doğru kullanma ve telaffuz
Deneyim anlatırken sık kullanılan bazı kalıplar şunlardır: Je suis parti(e) pour... “... için gittim”; J'ai découvert... “... keşfettim”; Je me suis rendu compte que... “... fark ettim”; Depuis mon retour, je... “Döndüğümden beri ... yapıyorum.” Bu kalıplar ezberlenirken cümlenin tamamıyla öğrenilmeli, yalnızca tek bir kelimeye güvenilmemelidir.
Telaffuz için à l'étranger yaklaşık olarak “a letranje”, j'ai découvert “je dekuver”, je me suis senti(e) “jö mö süi san-ti” biçiminde söylenebilir. Bunlar yalnızca Türkçe yaklaşık ipuçlarıdır; gerçek telaffuzda Fransızcanın burundan söylenen seslerine ve kelime sonlarındaki sessiz harflere dikkat edilmelidir. Özellikle r sesi Türkçedeki r'den farklıdır.
Örnek
Kısa anlatım modeli: Je suis parti(e) à l'étranger pour améliorer mon français. J'ai découvert une nouvelle façon de vivre et je me suis rendu compte que je pouvais m'adapter à des situations inconnues. Depuis mon retour, je suis plus autonome. Türkçesi: “Fransızcamı geliştirmek için yurt dışına gittim. Yeni bir yaşam biçimi keşfettim ve bilmediğim durumlara uyum sağlayabildiğimi fark ettim. Döndüğümden beri daha bağımsızım.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Geçmişteki bütün olaylar için yalnızca imparfait kullanılır. Doğrusu: Tamamlanmış ve sıralanan olaylarda passé composé kullanılır. İmparfait ise arka planı, süren durumu veya geçmişteki alışkanlığı anlatır: Il pleuvait quand je suis arrivé(e). “Ben geldiğimde yağmur yağıyordu.”
- Yanlış: Je suis allé(e) à l'étranger cümlesinde konuşanın cinsiyetine göre hiçbir değişiklik olmaz. Doğrusu: Être ile kurulan passé composé yapılarında participe passé özneye göre uyum gösterebilir. Kız konuşmacı Je suis allée, erkek konuşmacı Je suis allé der.
- Yanlış: Depuis mon retour, j'ai étudié le français ifadesi, “Döndüğümden beri Fransızca çalışıyorum.” demek için en doğru yapıdır. Doğrusu: Geçmişte başlayıp hâlâ devam eden durumlarda genellikle şimdiki zaman kullanılır: Depuis mon retour, j'étudie le français. “Döndüğümden beri Fransızca çalışıyorum.”
- Yanlış: Kültürel farklılığı anlatırken Les gens là-bas sont toujours... gibi bütün bir toplumu genellemek doğrudur. Doğrusu: Böyle genellemeler yanlış anlaşılmaya ve önyargıya yol açabilir. Bunun yerine Dans mon expérience veya Dans cette situation gibi sınırlayıcı ifadeler kullanılmalıdır.
- Yanlış: Je suis intéressé(e) par ve Je m'intéresse à aynı dilbilgisi yapısına sahiptir. Doğrusu: İlk yapı “... ile ilgileniyorum” anlamında sıfat ve par ile kurulur. İkinci yapı dönüşlü fiildir ve à alır: Je m'intéresse à la culture locale.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, daha uzun sunumlar, görüş yazıları ve karşılaştırmalı kültür analizleriyle genişletilebilir. Öğrenciler aynı deneyimi günlük, mektup ve sözlü sunum biçimlerinde farklı üsluplarla anlatmayı öğrenebilir. Ayrıca koşul cümleleriyle Si je pouvais y retourner, je... gibi varsayımlar ve dilekler ifade edilebilir. Bir sonraki adım, kültürel gözlemleri güvenilir kaynaklarla karşılaştırarak kişisel deneyim ile genel bilgi arasındaki farkı göstermektir.
Özet
Yurt dışı deneyimi anlatırken önce zaman, yer ve amaç belirtilir; ardından olaylar passé composé ve imparfait kullanılarak sıralanır. Duygular, güçlükler ve kültürel yanlış anlamalar tarafsız ve saygılı kalıplarla açıklanır. Son bölümde deneyimden öğrenilen ders söylenerek anlatım tamamlanır.