Fransızcada Je compte + mastar ve J’ai l’intention de + mastar kalıpları, gelecekte yapmayı planladığımız şeyleri açık ve doğal biçimde anlatmamızı sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Plan anlatmanın iki temel kalıbı
Fransızcada bir şeyi yapmayı planladığımızı söylemek için Je compte + mastar kalıbını kullanabiliriz. Buradaki compter fiili tek başına “saymak” anlamına da gelir; ancak bu yapıda “planlamak, düşünmek” anlamındadır. Örneğin Je compte visiter Lyon cet été. cümlesi “Bu yaz Lyon’u ziyaret etmeyi planlıyorum.” demektir.
Daha resmî veya daha kararlı bir niyet anlatmak için J’ai l’intention de + mastar kullanılır. Bu kalıpta intention kelimesinden sonra mutlaka de gelir: J’ai l’intention de faire un stage. “Staj yapma niyetindeyim.” anlamındadır. Her iki yapıda da ikinci fiil mastar hâlinde kalır; yani kişi eki almaz.
Örnek
Fransızca: Je compte apprendre l’espagnol l’année prochaine. Türkçesi: Gelecek yıl İspanyolca öğrenmeyi planlıyorum. Fransızca: J’ai l’intention de participer à un concours. Türkçesi: Bir yarışmaya katılma niyetindeyim. Telaffuz ipucu: Je compte yaklaşık “jö kont”, J’ai l’intention de yaklaşık “je len-tan-syon dö” şeklinde söylenir.
2. Yapının kuruluşu ve fiil seçimi
Je compte ifadesinden sonra doğrudan bir mastar gelir: Je compte voyager, Je compte travailler veya Je compte continuer. J’ai l’intention de yapısında ise mastardan önce de bulunur: J’ai l’intention de voyager, J’ai l’intention de travailler. Bu nedenle “planlıyorum gitmek” anlamındaki yapı Fransızcada Je compte partir olur; Je compte de partir doğru değildir.
Planın zamanını belirtmek için cümlenin sonuna ya da başına zaman ifadeleri ekleyebiliriz. Demain yarın, cet été bu yaz, l’année prochaine gelecek yıl ve plus tard ileride anlamına gelir. Planın nesnesini veya yerini de ekleyebiliriz: Je compte lire ce livre pendant les vacances. Böylece konuşmamız daha somut ve anlaşılır olur.
Örnek
Örnek olay: Bir öğrenci yaz tatilinde gönüllü çalışmak istiyor. Fransızca: Je compte faire du bénévolat pendant les vacances. Türkçesi: Tatil sırasında gönüllü çalışma yapmayı planlıyorum. Daha kararlı bir anlatım: J’ai l’intention de suivre un cours de photographie en juillet. Türkçesi: Temmuz ayında fotoğrafçılık kursuna katılma niyetindeyim.
3. Günlük konuşmada planları karşılaştırma
Günlük konuşmada Je compte genellikle yakın veya üzerinde düşünülen bir planı anlatır. Konuşan kişi bu planı kesinleştirmiş olabilir; ancak ifade çoğu zaman doğal ve samimidir. J’ai l’intention de ise kişinin bir amacı olduğunu ve bu amaç doğrultusunda hareket etmeyi düşündüğünü daha belirgin biçimde gösterir.
Bu iki kalıp her zaman kesinlik derecesi bakımından birbirinden tamamen farklı değildir. Anlam, cümlenin bağlamına ve kullanılan zaman ifadesine göre değişir. Örneğin Je compte commencer demain oldukça yakın bir planı, J’ai l’intention de créer une entreprise plus tard ise daha uzun vadeli bir amacı anlatabilir. Konuşurken iki yapıyı aynı sunumda kullanarak kısa ve uzun vadeli planlarımızı ayırabiliriz.
Örnek
Kısa konuşma: Cette année, je compte améliorer mon français. Bu yıl Fransızcamı geliştirmeyi planlıyorum. Plus tard, j’ai l’intention de travailler dans le tourisme. İleride turizm alanında çalışma niyetindeyim. Et toi, tu comptes faire quoi après le lycée ? Peki sen liseden sonra ne yapmayı planlıyorsun? Je compte étudier l’informatique. Bilgisayar bilimi okumayı planlıyorum.
4. Planları sunma ve gerekçe ekleme
Bir planı daha etkili anlatmak için yalnızca ne yapacağımızı değil, neden yapacağımızı da söyleyebiliriz. Gerekçe eklemek için parce que kullanılır. Örneğin Je compte apprendre à cuisiner parce que j’aime préparer des repas. cümlesi “Yemek yapmayı öğrenmeyi planlıyorum çünkü yemek hazırlamayı seviyorum.” demektir.
Planları sıralarken d’abord önce, ensuite sonra ve enfin son olarak ifadelerinden yararlanabiliriz. Bu bağlaçlar özellikle sınıf sunumlarında konuşmayı düzenler. Bir poster veya zaman çizelgesi kullanırken her planı bir zaman ifadesiyle eşleştirmek, dinleyicinin bilgiyi daha kolay takip etmesini sağlar.
Örnek
Sunum örneği: D’abord, je compte terminer mes devoirs. Ensuite, j’ai l’intention de faire du sport trois fois par semaine. Enfin, je compte visiter ma famille pendant les vacances, parce qu’elle habite loin. Türkçesi: Önce ödevlerimi bitirmeyi planlıyorum. Sonra haftada üç kez spor yapma niyetindeyim. Son olarak tatilde ailemi ziyaret etmeyi planlıyorum; çünkü ailem uzakta yaşıyor.
5. Gerçek bir hayali konuşmaya dönüştürmek
Bir meslek hayalini anlatırken planları küçük ve anlaşılır adımlara ayırmak yararlıdır. Önce eğitim, deneyim ve gerekli becerilerden söz edebiliriz. Örneğin bir öğrenci aşçı olmak istiyorsa Je compte apprendre de nouvelles recettes ve J’ai l’intention de suivre une formation professionnelle diyebilir.
Konuşmayı doğal hâle getirmek için kendi fikrimizi belirtir, kısa bir neden ekler ve sonunda hedefimizi söyleriz. B1 düzeyinde uzun ve karmaşık cümlelere gerek yoktur; birkaç açık cümle yeterlidir. Dinleyici bir soru sorarsa planımızı Pour commencer “Başlangıç olarak” veya À long terme “Uzun vadede” gibi ifadelerle daha düzenli açıklayabiliriz.
Örnek
Kısa sunum: Je rêve de devenir chef. Pour commencer, je compte apprendre des recettes françaises à la maison. J’ai aussi l’intention de suivre une formation professionnelle après le lycée. À long terme, je compte ouvrir un petit restaurant avec ma sœur. Türkçesi: Şef olmayı hayal ediyorum. Başlangıç olarak evde Fransız yemeklerinin tariflerini öğrenmeyi planlıyorum. Ayrıca liseden sonra mesleki bir eğitim alma niyetindeyim. Uzun vadede kız kardeşimle küçük bir restoran açmayı planlıyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Je compte de voyager cet été. doğrudur. Doğrusu: Bu cümlede de gereksizdir. Doğrusu Je compte voyager cet été. şeklindedir. Bu iki kalıp karşılaştırıldığında de yalnızca J’ai l’intention de yapısında kullanılır.
- Yanlış: J’ai l’intention voyager demain. doğrudur. Doğrusu: Bu yapıda intention kelimesinden sonra de gelmelidir. Doğru cümle J’ai l’intention de voyager demain. şeklindedir.
- Yanlış: Je compte voyagerai l’année prochaine. doğrudur. Doğrusu: İlk fiilden sonra ikinci fiil mastar hâlinde kullanılmalıdır. Doğrusu Je compte voyager l’année prochaine. cümlesidir. Voyagerai gelecek zaman çekimidir ve bu yapının ardından kullanılmaz.
- Yanlış: Je compte à apprendre le français. doğrudur. Doğrusu: Türkçedeki “-meye planlıyorum” yapısının etkisiyle à eklemek yanlıştır. Doğru kullanım Je compte apprendre le français. şeklindedir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, gelecek zaman yapılarıyla birlikte daha ayrıntılı işlenebilir. Öğrenciler Je vais ile yakın gelecek planlarını, Je ferai gibi gelecek zaman biçimleriyle daha uzak veya öngörülen olayları karşılaştırabilir. Ayrıca planların gerçekleşip gerçekleşmediğini anlatmak için geçmiş zaman kullanılabilir: J’avais l’intention de voyager, mais j’ai changé de projet. Böylece niyet, plan, karar ve gerçekleşmiş sonuç arasındaki farklar daha ayrıntılı biçimde ifade edilir.
Özet
Planlarımızı anlatırken Je compte + mastar ve J’ai l’intention de + mastar yapılarını kullanırız. İlk yapıda de bulunmaz; ikinci yapıda ise de mutlaka yer alır. Zaman ifadeleri, gerekçeler ve sıralama bağlaçları ekleyerek gelecek planlarımızı açık, düzenli ve doğal biçimde sunabiliriz.