Fransızca A2 düzeyinde sağlık, vücut bölümlerini doğru article ile adlandırmak, belirtileri basit kalıplarla söylemek ve randevu ile eczanede nezaketle yardım istemek demektir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Vücut bölümlerini adlandırmak
CEFR A2 can-do hedefi şudur: Temel vücut bölümlerini işaret ederek adlandırabilirim. Fransızcada vücut le corps (lö kor) sözcüğüyle karşılanır. Birçok ülkede bu sözcükler şarkı, dokunma ve resimle öğretilir; sınıf şarkılarından biri Tête, épaules, genoux, pieds (tet, epöl, jönu, piye) dizisidir.
Sık kullanılan adlar şunlardır: la tête (la tet) baş, les cheveux (le şövo) saç, l'œil ve les yeux (löy, le yö) göz, le nez (lö ne) burun, la bouche (la buş) ağız, l'oreille (lorey) kulak, le cou (lö ku) boyun. Devamı da günlük hayatta gerekir: l'épaule (lepöl) omuz, le bras (lö bra) kol, la main (la men) el, le doigt (lö dua) parmak, le ventre (lö vantr) karın, le dos (lö do) sırt, la jambe (la jamb) bacak, le genou (lö jönu) diz, le pied (lö piye) ayak, la gorge (la gorj) boğaz, les dents (le dan) dişler, le cœur (lö kör) kalp.
Cinsiyet ve çoğul önemlidir çünkü bir sonraki adım olan ağrı kalıbı article ister. Tekil dişilde la, erkekte le, ünlü veya sessiz h önünde l', çoğulda les kullanılır. Resimdeki doktorun gösterdiği yeri yüksek sesle adlandırmak hem telaffuzu hem article alışkanlığını aynı anda kurar.
Örnek
Öğretmen karnını gösterir. Öğrenci der: C'est le ventre. (se lö vantr) Bu karındır. Öğretmen boğazını gösterir. Öğrenci der: C'est la gorge. (se la gorj) Bu boğazdır. Çoğul örnek: Ce sont les yeux. (sö son le yö) Bunlar gözlerdir.
Belirtileri basit cümlelerle söylemek
CEFR A2 can-do hedefi şudur: Kendimi nasıl hissettiğimi ve neremin ağrıdığını kısa cümlelerle anlatabilirim. Fransızcanın temel kalıbı J'ai mal à ... (je mal a) şeklindedir; Türkçedeki başım ağrıyor yapısından farklı olarak sahip olunan ağrı plus yer kullanılır. Article birleşmeleri ezberlenir: à la tête, au ventre çünkü à + le = au, aux dents çünkü à + les = aux, à la gorge, au dos, au pied.
Sık belirtiler A2 sözcük dağarcığının içindedir: J'ai de la fièvre (je dö la fiyevr) ateşim var, Je tousse (jö tus) öksürüyorum, J'ai un rhume (je öen rüm) nezlem var, J'ai la grippe (je la grip) grip oldum, Je suis fatigué veya kız öğrencilerde Je suis fatiguée (jö süi fatige) yorgunum, Je me sens mal (jö mö san mal) kendimi kötü hissediyorum. Hekim sorar: Où avez-vous mal ? (u ave vu mal) Nereniz ağrıyor? ve Depuis quand ? (döpii kan) Ne zamandan beri?
Karın muayenesi sahnesi tam da bu kalıbı çağırır. Hasta J'ai mal au ventre depuis hier. (je mal o vantr döpii iyer) Dünden beri karnım ağrıyor diyebilir. A2’de uzun tıbbi öykü beklenmez; yer, zaman ve bir belirti yeterlidir. Resme bakarak önce yeri adlandırıp sonra J'ai mal à ... cümlesini kurmak, kelimeyi iletişim haline getirir.
Örnek
Kısa diyalog: - Bonjour, docteur. J'ai mal au ventre. - Depuis quand ? - Depuis hier soir. - Vous avez de la fièvre ? - Oui, un peu. Türkçesi: Merhaba doktor. Karnım ağrıyor. Ne zamandan beri? Dün akşamdan beri. Ateşiniz var mı? Evet, biraz.
Randevu almak ve muayene odasında konuşmak
CEFR A2 can-do hedefi şudur: Telefonla veya gişede basit bir randevu isteyebilirim. Ana kalıp Je voudrais prendre rendez-vous (jö vudre prandr randevu) Randevu almak istiyorum şeklindedir. Türkçedeki randevu sözcüğü zaten Fransızca rendez-vous sözcüğünden gelir; yazımı tireli ve çoğulu da des rendez-vous biçimindedir. Nezaket için hekimle her zaman vous kullanılır.
Yararlı cümleler şunlardır: Allô, bonjour. Je voudrais prendre rendez-vous avec le docteur, s'il vous plaît. (alo, bonjur. jö vudre prandr randevu avek lö doktor, sil vu ple) Alo, merhaba. Doktorla randevu almak istiyorum, lütfen. Sekreter sorabilir: C'est pour quand ? (se pur kan) Ne zaman için? Cevap A2 zaman dilimlerindendir: aujourd'hui (ojurdüi) bugün, demain matin (dömen maten) yarın sabah, cet après-midi (set apres midi) bu öğleden sonra. Acilse C'est urgent. (se ürjan) Acil denir.
Muayene odasında tansiyon ölçümü sık görülür. prendre la tension (prandr la tansiyön) tansiyon ölçmek demektir. Hekim Asseyez-vous (aseye vu) Oturun, Donnez-moi votre bras (done mua votr bra) Kolunuzu verin diyebilir. Öğrenci anlamak için tüm sözcükleri bilmek zorunda değildir; bras, asseyez-vous ve rendez-vous gibi birkaç çapa yeter. Resim, kelimeyi bir işe bağladığı için hatırlamayı kolaylaştırır.
Örnek
Telefon örneği: - Allô, le cabinet du docteur Martin. - Bonjour. Je voudrais un rendez-vous demain, s'il vous plaît. - À dix heures, d'accord ? - Oui, merci. Au revoir. Türkçesi: Alo, Doktor Martin’in muayenehanesi. Merhaba. Yarın randevu istiyorum, lütfen. Saat onda, tamam mı? Evet, teşekkürler. Hoşça kalın.
Sağlık çalışanları, boy, kilo ve ateş
CEFR A2 can-do hedefi şudur: Klinikte kimle konuştuğumu söyleyebilir ve basit ölçüm sözcüklerini anlayabilirim. le médecin veya günlük dilde le docteur hekimdir; l'infirmière (lenfirmiyer) hemşire, erkekse l'infirmier (lenfirmiye) denir. l'hôpital (lopital) hastane, les urgences (le ürjans) acil servis, le cabinet (lö kabine) muayenehanedir. Meslek adını resimdeki kişiye yakıştırmak, kelimeyi soyut listeden çıkarır.
Hemşirenin boy ölçmesi sınıf diline şöyle girer: mesurer la taille (mözüre la tay) boyunu ölçmek, le poids (lö pua) kilo, la température (la tanperatür) ateş/ısı. Hemşire diyebilir: Debout, s'il vous plaît. (döbu, sil vu ple) Ayakta durun, lütfen. Vous mesurez un mètre soixante. (vu mözüre öen metr suasant) Boyunuz bir metre altmış. Sayılar A2’nin bildiği alandır; sağlık ünitesi onları yeniden kullanır.
Dünyada bu konu çoğu programda iletişimsel rol oyunlarıyla işlenir: biri hasta, biri hemşire, biri hekim olur. Amaç uzun tıbbi metin okumak değil; le poids, la taille ve la fièvre sözcüklerini bir sahnede duymaktır. Türkçe konuşan öğrenci bazen boy için İngilizce height’i arar; Fransızcada günlük sözcük la taille dir. Resimdeki santim şeridi tam bu sözcüğü taşır.
Örnek
Klinik mini diyalog: - Bonjour. Je suis l'infirmière. Votre taille et votre poids, s'il vous plaît. - D'accord. - Vous avez de la fièvre ? - Oui, trente-huit. Türkçesi: Merhaba. Ben hemşireyim. Boyunuz ve kilonuz, lütfen. Tamam. Ateşiniz var mı? Evet, otuz sekiz.
Eczanede yardım istemek
CEFR A2 can-do hedefi şudur: Eczanede basit bir ihtiyaç söyleyebilir ve ilacı teslim alabilirim. Mekân la pharmacie (la farmasi), kişi le pharmacien veya la pharmacienne (lö farmasyen / la farmasiyen) dir. Yeşil haç tabelası birçok ülkede eczaneyi gösterir. Hekim une ordonnance (ün ordonans) reçete yazar; hasta bunu eczaneye götürür. İlaç genel adı un médicament (öen medikaman) dir.
Sık ürün adları A2’yi aşmaz: un comprimé (öen komprime) hap, un sirop (öen siro) şurup, une crème (ün krem) krem, une boîte (ün buat) kutu. Kalıplar: Je voudrais quelque chose pour la gorge. (jö vudre kelkö şoz pur la gorj) Boğaz için bir şey istiyorum. C'est pour la toux. (se pur la tu) Öksürük için. Avec ordonnance ou sans ordonnance ? (avek ordonans u san ordonans) Reçeteli mi reçetesiz mi? Eczacı kutuyu uzatırken Voici. (vuasi) Buyurun der.
Günlük hayatta Fransa’da küçük rahatsızlıklarda insanlar önce eczaneye uğrayabilir; bu yüzden bu diyalog ders kitaplarında klasiktir. Öğrencinin tüm prospektüsü okuması beklenmez. Resimdeki kutu teslimi, merci ve au revoir ile kapanan kısa bir alışveriş konuşmasını çağırır. Fiyat sormak da A2’dir: C'est combien ? (se kombijen) Kaç para?
Örnek
Eczane diyaloğu: - Bonjour. Je voudrais quelque chose pour la tête, s'il vous plaît. - Vous avez une ordonnance ? - Non. - Voici une boîte. - C'est combien ? - Six euros. - Merci. Au revoir. Türkçesi: Merhaba. Baş için bir şey istiyorum, lütfen. Reçeteniz var mı? Hayır. Buyurun bir kutu. Kaç para? Altı avro. Teşekkürler. Hoşça kalın.
Türkçe kaynaklı sık hatalar ve doğru kalıplar
Türkçe, ağrıyı iyelik ekiyle kurar: başım, karnım, dişlerim. Fransızca ise belirli article kullanır. Bu yüzden J'ai mal à ma tête sık duyulan bir aktarmadır; doğrusu J'ai mal à la tête (je mal a la tet) dir. Aynı şekilde J'ai mal à mon ventre yerine J'ai mal au ventre denir. Article’ı vücut listesiyle birlikte ezberlemek bu hatayı keser.
İkinci tuzak, être ile avoir karışmasıdır. Türkçe hastayım sıfat gibi durur ve bu kez Je suis malade (jö süi malad) doğrudur; fakat üşüyorum ve ateşim var için J'ai froid (je frua), J'ai chaud (je şo), J'ai de la fièvre gerekir. Je suis froid veya Je suis fièvre A2’de çok görülen yanlışlardır. Üçüncü tuzak J'ai mal au cœur (je mal o kör) ifadesidir; bu kalp ağrısı değil, midem bulanıyor anlamına gelir.
Hekimle tu kullanmak da kaynaktan gelen bir hatadır; muayenehane ve eczane vous alanıdır. rendez-vous sözcüğüne Türkçe çoğul eki eklenmez. Düzeltici alıştırma şudur: yanlış cümleyi duy, article ve fiili değiştir, hemen Türkçesini söyle. Hata ayrı bir utanç konusu değil, iki dilin farklı mantığının haritasıdır.
Örnek
Düzeltme örneği. Yanlış: Je suis froid et j'ai mal à ma tête. Doğru: J'ai froid et j'ai mal à la tête. (je frua e je mal a la tet) Üşüyorum ve başım ağrıyor. Yanlış: Docteur, tu regardes mon ventre ? Doğru: Docteur, vous regardez mon ventre ? veya daha doğal J'ai mal au ventre.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Başım ağrıyor demek için J'ai mal à ma tête veya Ma tête est mal denir. Doğrusu: Doğrusu J'ai mal à la tête kalıbıdır. Vücut bölümünde iyelik sıfatı değil belirli article kullanılır; çoğulda J'ai mal aux dents olur.
- Yanlış: Üşüyorum ve ateşim var için Je suis froid / Je suis fièvre denir. Doğrusu: Hissedilen üşüme ve sıcaklık avoir ister: J'ai froid, J'ai chaud, J'ai de la fièvre. Hastalık sıfatı ise Je suis malade ile kurulur.
- Yanlış: J'ai mal au cœur kalbim ağrıyor demektir. Doğrusu: Bu ifade A2’de genellikle midem bulanıyor, bulantım var anlamındadır. Kalp için daha açık bir cümle gerekir; karıştırmamak önemlidir.
- Yanlış: Hekim ve eczacıyla tu kullanılabilir çünkü randevu sözcüğünü zaten Türkçe biliyoruz. Doğrusu: Mesleki sağlık konuşması A2’de vous ister. rendez-vous yazımı tirelidir ve Türkçe çoğul eki almaz.
- Yanlış: Je suis mal veya J'ai malade kendimi kötü hissediyorum demektir. Doğrusu: Ağrı için J'ai mal, genel durum için Je me sens mal veya Je suis malade kullanılır. Fiil seçimi anlamı değiştirir.
Bir adım ileri
Bir sonraki düzeyde öğrenci yalnızca bugünkü belirtinin ötesine geçer: dün ne olduğu passé composé ile kısaca anlatılır, tavsiye cümleleri uzar ve prospektüs ya da bekleme salonu ilanı gibi kısa metinler okunur. B1 civarında il faut ve nezaketli öneriler çoğalır; bilek, akciğer, tansiyon değerleri gibi daha ince vücut ve ölçüm sözcükleri eklenir. Sağlık sistemi, sigorta kartı ve acil arama gibi toplumsal konular da tabloya girer. Şimdiki A2 temeli sağlamsa bu adım ezber yükü değil, aynı kalıpların uzaması olur.
Özet
A2 sağlık ünitesi üç işe yarar: vücudu article ile adlandırmak, J'ai mal à ... ve birkaç belirti cümlesiyle durumu anlatmak, randevu ile eczanede vous ve je voudrais kullanmak. Türkçeden gelen iyelik, être/avoir ve mal au cœur tuzakları bilinçli düzeltilir. Resimlerdeki tansiyon, boy ölçümü, karın muayenesi ve ilaç kutusu, sözcüğü gerçek bir sahneye bağlar.