A1 Fransızcasında evindeki odaları, temel eşyaları ve nesnelerin yerini c'est, il y a ve basit konum sözcükleriyle tarif edebilirsin.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Odaların adları ve kısa bir ev turu
CEFR A1 can-do hedefi şudur: Evin odalarını adlandırabilir, C'est le salon. Bu oturma odası, diyebilir ve basit bir ev turu yapabilirsin. Dünyada bu ünite çoğu dil okulunda selamlaşma ve aileden hemen sonra gelir; çünkü odalar somut, resimle öğretilmesi kolay ve günlük hayatta hemen kullanılır. Eski dil kitaplarında oda listesi ezberletilirdi; bugün resimli ev planı, maket ve kısa diyalog öne çıkar. Fransızcada oda adı çoğu zaman dişildir: la chambre (la şambr) yatak odası, la cuisine (la küizin) mutfak, la salle de bains (la sal dö ben) banyo. Eril olan temel adlar le salon (lö salon) oturma odası ve le couloir (lö kuluar) koridordur. la maison (la mezon) ev, la porte (la port) kapı, les toilettes (le tualet) tuvalettir.
Resim oturma odasındaki temel mobilyaları ve başka bir odaya açılan kapıyı gösterir; bu yüzden hem oda adı hem konum için idealdir. Kısa kalıplar şunlardır: C'est le salon. Bu oturma odası. Il y a une porte. Bir kapı var. La porte est à droite. Kapı sağda. Où est la cuisine ? Mutfak nerede? Cevap A1 düzeyinde kısa olur: La cuisine est là. Mutfak orada. veya La cuisine est à gauche. Mutfak solda. à gauche (a goş) solda, à droite (a druat) sağda, ici (isi) burada, là (la) oradadır. Telaffuz ipucu: chambre sözcüğünde son -e duyulmaz, cuisine içinde ui sesi Türkçedeki üi ye yakındır, bains sözcüğünde n nazal kalır.
Günlük hayatta bir eve girince ilk soru çoğu zaman banyo veya tuvalet yeridir. Kısa diyalog: — Bonjour ! Où est la salle de bains ? — La salle de bains est à gauche. La porte est là. Merhaba! Banyo nerede? — Banyo solda. Kapı orada. Bir üst adım henüz A2 olsa da A1 de ev turunu üç cümleyle bitirmek yeter: oda adı, bir eşya, bir konum. Sık görülen bir karışıklık şudur: Türkçede oda genel bir sözcüktür; Fransızcada chambre yalnızca yatak odasıdır, genel oda için ileride pièce (piyes) duyarsın ama A1 de oda adlarını tek tek öğrenmek daha güvenlidir.
Örnek
Elif arkadaşının evinde kısa bir tur yapar: Voici le salon. Il y a un canapé. La porte est à droite. C'est la cuisine. İşte oturma odası. Bir kanepe var. Kapı sağda. Burası mutfak. Bu dört kısa cümle A1 can-do hedefini karşılar: odaları adlandırma, il y a ile eşya söyleme ve kapının yerini belirtme.
Yatak odası: temel eşyalar
CEFR A1 can-do hedefi: Yatak odasındaki temel eşyaları adlandırabilir ve Le lit est dans la chambre. Yatak yatak odasında, diyebilirsin. Resim yatak odasının klasik eşyalarını gösterir; dünyada bu sahne resimli sözlüklerin ve ilk ev ünitesinin vazgeçilmezidir. Temel sözcükler: le lit (lö li) yatak, l'armoire (larmuar) dolap, la table de nuit (la tabl dö nui) komodin, la lampe (la lamp) lamba, la fenêtre (la fönetr) pencere, l'oreiller (loreye) yastık, la couverture (la kuvertür) örtü. l'armoire ve l'oreiller sözcüklerinde baştaki ünlü yüzünden le değil l' kullanılır. Cinsiyet A1 de önemlidir: le lit eril, la lampe dişil, la fenêtre dişildir.
Kısa cümle kalıpları şunlardır: C'est ma chambre. Bu benim yatak odam. Il y a un lit. Bir yatak var. Le lit est sous la fenêtre. Yatak pencerenin altında. La lampe est sur la table de nuit. Lamba komodinin üstünde. dans (dan) içinde, sur (sür) üzerinde, sous (su) altındadır. Telaffuz: lit sözcüğünde t duyulmaz; fenêtre sözcüğünde ikinci e kapalı, son e çok zayıf kalır; nuit ui ile nui gibi okunur. Kısa diyalog: — Où est l'armoire ? — L'armoire est à droite. Le lit est à gauche. Dolap nerede? — Dolap sağda. Yatak solda.
Yatak odası sözlüğü günlük hayatta ev arkadaşı ilanında, otel odasını tarif ederken ve ev ödevinde kendi odanı anlatırken işe yarar. Birçok ülkede öğrenciler kendi odalarının krokisini çizer ve eşyaları Fransızca yazar; bu yöntem ezberi görsele bağlar. Dikkat: Türkçe konuşanlar bazen her odaya chambre der; oysa mutfak cuisine, oturma odası salon dur. Ayrıca dans la chambre doğru, à la chambre bu anlamda A1 de kullanılmaz.
Örnek
Somut metin: Voici ma chambre. Il y a un lit et une armoire. Le lit est à gauche. La lampe est sur la table de nuit. La fenêtre est derrière le lit. İşte yatak odam. Bir yatak ve bir dolap var. Yatak solda. Lamba komodinin üstünde. Pencere yatağın arkasında. Bu metin A1 sınırını aşmaz: varlık için il y a, yer için à gauche, sur ve derrière (deriyer) arkasında.
Mutfakta eşyalar, sol ve sağ
CEFR A1 can-do hedefi: Mutfaktaki temel eşyaları söyleyebilir, sol ve sağı kullanarak yer tarif edebilirsin. Mutfak, ev ünitesinin en işlevsel odasıdır; çünkü yemek, su ve buzdolabı gibi ihtiyaçlar buradadır. Temel sözcükler: la cuisine mutfak, la table (la tabl) masa, la chaise (la şez) sandalye, le frigo (lö frigo) buzdolabı, la cuisinière (la küizinyer) ocak, l'évier (levye) evye, l'assiette (lasiyet) tabak. le frigo günlük ve A1 için yeterlidir; daha resmi le réfrigérateur şimdilik gerekmez. Cinsiyet: le frigo eril, la table dişil, l'évier erildir.
Resim sol-sağ konumunu pekiştirmek için biçilmiştir. Kalıplar: Le frigo est à gauche. Buzdolabı solda. L'évier est à droite. Evye sağda. La table est dans la cuisine. Masa mutfakta. La chaise est à côté de la table. Sandalye masanın yanında. à côté de (a kote dö) yanında demektir ve A1 de çok işe yarar. Telaffuz: chaise şez gibi, s sesi yumuşak; cuisinière uzun bir sözcüktür, küi-zin-yer diye üç parça düşün. Kısa diyalog: — Où est le frigo ? — Le frigo est à gauche. La cuisinière est à droite. Buzdolabı nerede? — Buzdolabı solda. Ocak sağda.
Dünyada mutfak sahnesi sık sık gerçek nesnelerle öğretilir: öğretmen Touche la table ! Masaya dokun! der; bu beden-dil bağı kalıcı öğrenmeyi kolaylaştırır. Günlük hayatta bir evde su içmek, buzdolabını açmak veya masayı göstermek bu sözcüklerle olur. Türkçe kaynaklı bir tuzak: Türkçede dolap hem giysi dolabı hem buzdolabı olabilir; Fransızcada giysi dolabı armoire, buzdolabı frigo dur. Bir başka tuzak: sur la table masanın üstünde, dans la cuisine mutfağın içinde; ikisini karıştırmamak gerekir.
Örnek
Ayşe mutfağı tarif eder: Voici la cuisine. Il y a une table et deux chaises. Le frigo est à gauche. L'évier est à droite. L'assiette est sur la table. İşte mutfak. Bir masa ve iki sandalye var. Buzdolabı solda. Evye sağda. Tabak masanın üstünde. Sayı A1 de un / une / deux ile sınırlı kalır; bu örnek hem eşya hem sol-sağ hem sur kalıbını bir arada gösterir.
Banyoda eşyalar ve konum
CEFR A1 can-do hedefi: Banyo eşyalarını adlandırabilir ve bir şeyin yerini kısa cümleyle sorup cevaplayabilirsin. Banyo, ev turunun en sık sorulan odasıdır; otelde, okulda, restoranda da aynı sözcükler işe yarar. Temel sözcükler: la salle de bains banyo, la douche (la duş) duş, la baignoire (la benyar) küvet, le lavabo (lö lavabo) lavabo, le miroir (lö miruar) ayna, le savon (lö savon) sabun, les toilettes tuvalet. salle de bains üç sözcüktür ama tek oda adı gibi ezberlenir. Telaffuz: douche Türkçe duş a çok yakındır; baignoire ben-yar gibi, gn İspanyolcadaki ñ ye benzer yumuşak bir ny sesidir.
Konum kalıpları banyoda somutlaşır: Le miroir est au-dessus du lavabo. Ayna lavabonun üstündedir; ancak A1 de au-dessus de biraz ağır gelebilir, onun yerine Le miroir est sur le lavabo. demek her zaman fiziksel olarak doğru olmasa da bazı derslerde basitleştirilir. Daha güvenli A1 cümleleri: Le lavabo est à gauche. Lavabo solda. La douche est à droite. Duş sağda. Le savon est sur le lavabo. Sabun lavabonun üstünde. Où est le miroir ? Ayna nerede? Le miroir est ici. Ayna burada. Kısa diyalog: — Où sont les toilettes ? — Les toilettes sont à côté de la salle de bains. Tuvalet nerede? — Tuvalet banyonun yanında.
Günlük hayatta bu diyalog otel resepsiyonunda, trende ve ev ziyaretinde tekrarlanır; bu yüzden ezber değil, hazır kalıp olarak taşınmalıdır. Birçok ülkede öğretmen banyo resmini kapattırıp öğrenciden ezbere üç eşya söylemesini ister; bu, görsel belleği sözlü üretime çevirir. Dikkat edilecek nokta: toilettes çoğul kullanılır, sont ile çekilir: Où sont les toilettes ? Türkçe tuvalet tekil olduğu için öğrenciler yanlışlıkla Où est les toilettes ? diyebilir; doğrusu sont dur.
Örnek
Otel diyalogu: — Bonjour. Où est la salle de bains ? — La salle de bains est à droite. Le lavabo est à gauche. La douche est à droite. Le savon est sur le lavabo. Merhaba. Banyo nerede? — Banyo sağda. Lavabo solda. Duş sağda. Sabun lavabonun üstünde. Bu metin hem yol sorma hem oda içi konum hem A1 sözlüğünü bir arada tutar.
Koridor: askılık, ayakkabı ve ayna
CEFR A1 can-do hedefi: Giriş ve koridordaki eşyaları söyleyebilir, evden çıkmadan önce nesnelerin yerini tarif edebilirsin. Koridor, evin diğer odalarına açılan geçittir; resim askılık, ayakkabılar ve ayna ile konum sözcüklerini pekiştirir. Temel sözcükler: le couloir koridor, l'entrée (lantré) giriş, le porte-manteau (lö port manto) askılık, les chaussures (le şosür) ayakkabılar, le miroir ayna, les clés (le kle) anahtarlar, le manteau (lö manto) palto. porte-manteau tire ile yazılır; anlamı paltoyu taşıyan nesnedir. Telaffuz: chaussures şo-sür, ou sesi u gibi; clés kle, s duyulmaz.
Konum cümleleri: Le porte-manteau est dans le couloir. Askılık koridorda. Les chaussures sont sous le porte-manteau. Ayakkabılar askılığın altında. Le miroir est à côté de la porte. Ayna kapının yanında. Les clés sont sur le meuble. Anahtarlar mobilyanın üstünde. devant (dövan) önünde, derrière arkasında da koridorda sık kullanılır: Les chaussures sont devant la porte. Ayakkabılar kapının önünde. Kısa diyalog: — Où sont mes chaussures ? — Tes chaussures sont sous le porte-manteau. Ayakkabılarım nerede? — Ayakkabıların askılığın altında. A1 de mes / tes (me / te) benim / senin sıfatları bu diyalogda doğal durur.
Koridor sözlüğü günlük hayatta evden çıkarken, misafir gelince paltoyu asarken ve anahtarı ararken devreye girer. Dünyada bu sahne sık sık gerçek sınıf askılığıyla oynanır: öğrenci paltoyu asar ve cümleyi söyler. Tarihçe açısından ev sözlüğü dil öğretiminin en eski somut konularındandır; çünkü nesneler gösterilebilir, dokunulabilir ve resimle eşleştirilebilir. Türkçe konuşanlar les chaussures için tekil la chaussure demeye yönelebilir; yer sorarken çoğul daha doğaldır çünkü çift ayakkabıdan söz ederiz: Où sont les chaussures ?
Örnek
Çıkış öncesi mini diyalog: — Où est mon manteau ? — Ton manteau est sur le porte-manteau. — Et les clés ? — Les clés sont à côté du miroir. Les chaussures sont devant la porte. Paltom nerede? — Palton askılığın üstünde. — Ya anahtarlar? — Anahtarlar aynanın yanında. Ayakkabılar kapının önünde. Bu diyalog A1 kalıplarını aşmaz ve koridor resmine bire bir oturur.
Konum kalıpları ve Türkçe kaynaklı hatalar
CEFR A1 can-do hedefi: Bir nesnenin yerini dans, sur, sous, à gauche, à droite, à côté de, devant ve derrière ile söyleyebilir; Où est… ? sorusuna kısa cevap verebilirsin. Konum sözcükleri ev ünitesinin iskeletidir; eşya adını bilsen bile yerini söyleyemezsen tarif yarım kalır. Dünyada bu yapılar önce sınıftaki nesnelerle (Le livre est sur la table. Kitap masanın üstünde.) sonra ev resmiyle öğretilir. Bedensel yöntem yaygındır: öğrenci kitabı masanın altına koyar ve cümleyi sesli söyler. Temel harita şöyledir: dans içinde, sur üzerinde, sous altında, à gauche solda, à droite sağda, à côté de yanında, devant önünde, derrière arkasında, ici burada, là orada.
Türkçe kaynaklı hatalara ayrı durmak gerekir çünkü Türkçe yer bildirmeyi eklerle yapar, Fransızca ise ayrı sözcüklerle. Yanlış: masada diye düşünüp tablede yazmak. Doğru: sur la table veya dans la cuisine. Yanlış: her odaya chambre demek. Doğru: yatak odası chambre, oturma odası salon, mutfak cuisine. Yanlış: Où est les toilettes ? Doğru: Où sont les toilettes ? çünkü sözcük çoğuldur. Yanlış: cinsiyeti rastgele seçmek, la salon demek. Doğru: le salon, le lit, la table, la porte. Yanlış: dans ile sur karıştırmak; kitap masanın içinde değil üstündedir, yani sur la table. Telaffuz tuzakları: sessiz harfleri Türkçe gibi okumak, lit sözcüğündeki t yi seslendirmek, chambre sözcüğünü çam-bre diye bölmek.
Kısa üretim kalıbı her oda için aynıdır ve A1 de bu tekrarın gücü vardır: Voici + oda. Il y a + eşya. Eşya + est + konum. Örnek: Voici le salon. Il y a un canapé. Le canapé est à gauche. İşte oturma odası. Bir kanepe var. Kanepe solda. Soru kalıbı da tektir: Où est + le/la + eşya ? Cevap: Il/Elle est + konum. veya nesneyi tekrar ederek Le lit est à droite. Bu iskeleti ezberlemek, yeni eşya öğrendiğinde cümleyi hemen üretmeni sağlar. Bir sonraki adımda sıfat ve daha çok edat gelecek; şimdilik az sözcükle doğru cümle kurmak hedeftir.
Örnek
Karşılaştırmalı mini metin. Yanlış karışık deneme: salon da bir kanepe var, yatak chambre de. Doğru A1 metin: Dans le salon, il y a un canapé. Le canapé est à gauche. Dans la chambre, il y a un lit. Le lit est sous la fenêtre. Oturma odasında bir kanepe var. Kanepe solda. Yatak odasında bir yatak var. Yatak pencerenin altında. Bu düzeltme hem cinsiyeti hem dans / sous / à gauche ayrımını hem oda adlarını aynı anda gösterir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her odaya chambre demek, çünkü Türkçede oda genel bir sözcüktür. Doğrusu: chambre yalnızca yatak odasıdır. Oturma odası le salon, mutfak la cuisine, banyo la salle de bains, koridor le couloir dur.
- Yanlış: dans ile sur karıştırmak: kitabı masanın içinde sanmak veya yatağı odanın üstünde söylemek. Doğrusu: dans bir şeyin içindedir: dans la chambre. sur bir şeyin üstündedir: sur la table. Yatak odanın içindedir, lamba komodinin üstündedir.
- Yanlış: Où est les toilettes ? ve la salon gibi uyum hataları. Doğrusu: les toilettes çoğul olduğu için Où sont les toilettes ? denir. salon erildir: le salon. Cinsiyet sözcükle birlikte ezberlenir.
- Yanlış: Fransızca sözcükleri Türkçe harf harf okumak: lit sözcüğündeki t yi, clés sözcüğündeki s yi seslendirmek. Doğrusu: Birçok son harf duyulmaz. lit li, clés kle, chambre şambr gibi okunur. Yeni sözcüğü daima sesiyle birlikte öğren.
- Yanlış: Türkçe ek mantığını Fransızcaya taşıyıp tablede veya cuisine'de yazmak. Doğrusu: Fransızcada yer ayrı bir sözcükle belirtilir: sur la table, dans la cuisine, à côté de la porte. Ek yok, edat var.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, A2 de ev tarifi büyür: le balcon, le jardin, le garage, la cave gibi bölümler ve grand, petit, clair, confortable gibi sıfatlar eklenir. Konum sözlüğüne en face de, au fond de, près de, loin de gelir; mahalle ve kira ilanı metinleri okunur. Kendi evini geçmiş zamanla anlatmak (J'habitais…) ve evleri karşılaştırmak A2-B1 e taşınır. Şimdilik A1 de az sözcükle doğru, kısa ve anlaşılır cümle kurmak yeter; temel odalar, eşyalar ve yer edatları o sonraki katın tuğlasıdır.
Özet
A1 de ev konusu üç işi birden öğretir: oda adları, temel eşyalar ve nesnenin yeri. C'est, il y a ve Où est… ? kalıpları her oda için tekrarlanır; dans, sur, sous, à gauche, à droite günlük tarifin omurgasıdır. Türkçeden gelen cinsiyet, çoğul ve edat tuzaklarını baştan ayıklarsan, evini birkaç kısa cümleyle anlaşılır biçimde tanıtabilirsin.