Günlük rutinimizi Arapça anlatırken işleri zaman sırasına koyar, geniş zaman anlamı veren basit fiilleri kullanır ve kısa bir yazılı ya da sözlü metin oluştururuz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Günlük işleri zaman sırasına koyma
Günlük rutinimizi anlatırken olayları oluş sırasına koyarız: sabah kalkma, hazırlanma, kahvaltı yapma, okula gitme, eve dönme ve uyuma. A1 düzeyinde her işi kısa bir cümleyle söylemek yeterlidir. Zaman sırasını açıklaştırmak için sabah, sonra ve akşam gibi basit ifadeler kullanabiliriz.
Önce kendi rutinimizle ilgili temel fiilleri öğrenelim. أَسْتَيْقِظُ (asteykızu) uyanırım, أَغْسِلُ وَجْهِي (ağsilu vechî) yüzümü yıkarım, أَلْبَسُ مَلَابِسِي (elbesu melâbisî) kıyafetlerimi giyerim ve أُحَضِّرُ حَقِيبَتِي (uhaddıru hakîbetî) çantamı hazırlarım demektir. Bu fiillerin başındaki ben anlamı, Arapçada çoğu zaman ayrı bir kelime olmadan fiilin içinde bulunur.
Örnek
Örnek sıra: أَسْتَيْقِظُ صَبَاحًا. (asteykızu sabâhan) Sabah uyanırım. ثُمَّ أُحَضِّرُ حَقِيبَتِي. (sümme uhaddıru hakîbetî) Sonra çantamı hazırlarım. بَعْدَ ذَلِكَ أَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ. (ba'de zâlike ezhebu ilel-medreseti) Bundan sonra okula giderim.
2. Geniş zaman anlamıyla basit cümle kurma
Arapçada günlük alışkanlıkları anlatmak için geniş zaman anlamı veren fiil biçimleri kullanılır. Türkçedeki ben öznesi gibi, Arapçada da cümlenin başına أَنَا (enâ) getirilebilir; ancak fiil zaten ben anlamı taşıdığı için bu kelime her zaman gerekli değildir. Başlangıç düzeyinde hem özneyle hem de öznesiz cümleyi görerek anlamı karşılaştırabiliriz.
Bir işi anlatırken fiil ve tamamlayıcı kelimeleri bir araya getiririz. آكُلُ فُطُورِي (âkulu futûrî) kahvaltımı yaparım, أَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ (ezhebu ilel-medreseti) okula giderim, أَدْرُسُ فِي الْمَدْرَسَةِ (edrusu fil-medreseti) okulda ders çalışırım. Burada إِلَى (ilâ) yönelme, فِي (fî) ise bulunma anlamı verir.
Yazarken her cümleyi kısa tutmak, konuşurken de cümleler arasında küçük duraklar vermek anlaşılmayı kolaylaştırır. Saat bilgisi eklemek istersek فِي السَّاعَةِ السَّادِسَةِ (fis-sâatis-sâdiseti) saat altıda ve فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ (fis-sâatis-sâmineti) saat sekizde ifadelerini kullanabiliriz.
Örnek
Somut örnek: أَنَا أَسْتَيْقِظُ فِي السَّاعَةِ السَّادِسَةِ. (enâ asteykızu fis-sâatis-sâdiseti) Ben saat altıda uyanırım. آكُلُ فُطُورِي. (âkulu futûrî) Kahvaltımı yaparım. أَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ. (ezhebu ilel-medreseti) Okula giderim.
3. Günümü kısa bir metinle anlatma
Günümüzü yazarken üç parçalı bir plan kullanabiliriz: başlangıç, okul zamanı ve akşam. Başlangıç bölümünde sabah yaptıklarımızı, orta bölümde okulda yaptıklarımızı, son bölümde ise eve dönüş ve uyku saatini anlatırız. Her bölümde iki veya üç kısa cümle yazmak A1 düzeyi için uygundur.
Cümleleri birbirine bağlamak için ثُمَّ (sümme) yani sonra, بَعْدَ ذَلِكَ (ba'de zâlike) yani bundan sonra ve مَسَاءً (mesâen) yani akşamleyin ifadelerini kullanabiliriz. Okuldan dönüş için أَرْجِعُ إِلَى الْبَيْتِ (erci'u ilel-beyti), ödevimi yazmak için أَكْتُبُ وَاجِبِي (ektubu vâcibî) ve uyumak için أَنَامُ (enâmu) denir.
Yazımızda bütün günün her ayrıntısını vermek zorunda değiliz. Önemli olan, okuyucunun hangi işi ne zaman yaptığımızı anlayabilmesidir. Cümle sonlarında nokta kullanmak ve her yeni işi ayrı bir cümleyle yazmak metni daha düzenli yapar.
Örnek
Kısa metin: أَسْتَيْقِظُ صَبَاحًا وَأَغْسِلُ وَجْهِي. (asteykızu sabâhan ve ağsilu vechî) Sabah uyanır ve yüzümü yıkarım. ثُمَّ آكُلُ فُطُورِي وَأَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ. (sümme âkulu futûrî ve ezhebu ilel-medreseti) Sonra kahvaltımı yapar ve okula giderim. مَسَاءً أَرْجِعُ إِلَى الْبَيْتِ وَأَنَامُ. (mesâen erci'u ilel-beyti ve enâmu) Akşam eve döner ve uyurum.
4. Konuşurken soru sorma ve cevap verme
Günlük rutin konuşması yalnızca kendi günümüzü anlatmaktan oluşmaz; karşımızdaki kişiye soru sormayı da içerir. مَاذَا تَفْعَلُ صَبَاحًا؟ (mâzâ tef'alu sabâhan?) Sabah ne yaparsın? sorusuna kısa bir cümleyle cevap verebiliriz. مَتَى تَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ؟ (metâ tezhebu ilel-medreseti?) Okula ne zaman gidersin? sorusu ise zaman bilgisi istemektedir.
Konuşmada önce soruyu dikkatle dinlemek, sonra doğrudan cevap vermek önemlidir. Örneğin أَسْتَيْقِظُ فِي السَّاعَةِ السَّادِسَةِ. (asteykızu fis-sâatis-sâdiseti) Saat altıda uyanırım diyebiliriz. Kadın veya kız konuşmacı için bu derste kullanılan temel fiillerin ben biçimi aynıdır; bu nedenle başlangıçta fiil çekimini ayrıca değiştirmemiz gerekmez.
Telaffuzda kısa ünlülere dikkat edilmelidir. أَذْهَبُ (ezhebu) kelimesinde kısa e sesleri, أَنَامُ (enâmu) kelimesinde ise uzun â sesi vardır. Arapçadaki ع sesi Türkçede tam olarak bulunmaz; bu sesi boğazdan hafifçe çıkararak söylemeye çalışmak yeterlidir.
Örnek
Kısa diyalog: مَتَى تَسْتَيْقِظُ؟ (metâ tastaykızu?) Ne zaman uyanırsın? أَسْتَيْقِظُ فِي السَّاعَةِ السَّادِسَةِ. (asteykızu fis-sâatis-sâdiseti) Saat altıda uyanırım. مَاذَا تَفْعَلُ بَعْدَ الْمَدْرَسَةِ؟ (mâzâ tef'alu ba'del-medreseti?) Okuldan sonra ne yaparsın? أَكْتُبُ وَاجِبِي. (ektubu vâcibî) Ödevimi yazarım.
5. Sınıfta sunum yapma
Kısa bir sınıf sunumunda önce selam verebilir, sonra konumuzu söyleyebilir ve günümüzü sırayla anlatabiliriz. Başlangıç için مَرْحَبًا (merhaben) yani merhaba ve هَذَا يَوْمِي (hâzâ yevmî) yani bu benim günüm ifadeleri uygundur. Dinleyicilere bakmak, yavaş konuşmak ve her cümle arasında kısa bir duraklama yapmak sunumu anlaşılır kılar.
Sunum metni yazarken ezberlenmesi zor uzun cümlelerden kaçınmalıyız. Dört veya beş kısa cümle, temel bilgileri açıkça vermek için yeterlidir. Sunumun sonunda شُكْرًا لَكُمْ (şükran lekum) yani teşekkür ederim diyebiliriz.
Konuşma sırasında bir kelimeyi unutursak cümleyi daha basit biçimde yeniden kurabiliriz. Örneğin belirli bir saat hatırlanmıyorsa yalnızca صَبَاحًا (sabâhan) sabahleyin veya مَسَاءً (mesâen) akşamleyin denebilir. Bu, iletişimi durdurmak yerine konuşmayı sürdürmemize yardım eder.
Örnek
Sunum örneği: مَرْحَبًا. هَذَا يَوْمِي. (merhaben. hâzâ yevmî) Merhaba. Bu benim günüm. أَسْتَيْقِظُ صَبَاحًا وَآكُلُ فُطُورِي. (asteykızu sabâhan ve âkulu futûrî) Sabah uyanır ve kahvaltımı yaparım. أَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ. (ezhebu ilel-medreseti) Okula giderim. مَسَاءً أَكْتُبُ وَاجِبِي وَأَنَامُ. (mesâen ektubu vâcibî ve enâmu) Akşam ödevimi yazar ve uyurum. شُكْرًا لَكُمْ. (şükran lekum) Teşekkür ederim.
6. Yazma ve konuşma için kendini değerlendirme
Metnimizi tamamladıktan sonra basit bir kontrol listesi kullanabiliriz. Günün en az üç işini yazdık mı, işleri doğru sıraya koyduk mu, fiilleri ben biçiminde kullandık mı ve en az bir zaman ifadesi ekledik mi? Ayrıca örneklerdeki Arapça kelimeleri harekeleriyle birlikte dikkatle okumak, yazma ve konuşma arasında bağlantı kurmamızı sağlar.
A1 düzeyinde öğrenciden kendi günlük rutinini çok kısa ve anlaşılır biçimde yazması ve tanıdık sorulara cevap vermesi beklenir. Öğrenci, sözlükteki her kelimeyi kullanmak yerine bildiği kelimelerle anlamlı bir metin oluşturmalıdır. Başarılı bir metin uzun olmak zorunda değildir; açık, sıralı ve anlaşılır olması yeterlidir.
Çalışma için önce üç fiil seçebilir, sonra bu fiillerle üç cümle yazabiliriz. Daha sonra cümleleri yüksek sesle okuyup bir arkadaşımıza dinletebiliriz. Arkadaşımızdan yalnızca iki noktaya, örneğin zaman sırası ile telaffuza, dikkat etmesini istemek geri bildirimi daha kullanışlı hâle getirir.
Örnek
Kendini kontrol etme örneği: أَسْتَيْقِظُ. (asteykızu) Uyanırım. أَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ. (ezhebu ilel-medreseti) Okula giderim. أَرْجِعُ إِلَى الْبَيْتِ. (erci'u ilel-beyti) Eve dönerim. Bu üç cümlede üç günlük iş, doğru sıra ve ben anlatımı vardır. Bir zaman ifadesi eklemek için صَبَاحًا (sabâhan) veya مَسَاءً (mesâen) kullanılabilir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçedeki her ben cümlesinde mutlaka أَنَا (enâ) kelimesini kullanmak gerekir. Doğrusu: Arapçada fiilin kişi biçimi çoğu zaman ben anlamını zaten gösterir. أَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ (ezhebu ilel-medreseti) cümlesi tek başına Okula giderim anlamına gelir; أَنَا (enâ) yalnızca özneyi özellikle vurgulamak için eklenebilir.
- Yanlış: أَنَامُ (enâmu) kelimesi gidiyorum, أَذْهَبُ (ezhebu) kelimesi uyuyorum demektir. Doğrusu: Bu iki fiilin anlamı farklıdır: أَنَامُ (enâmu) uyurum, أَذْهَبُ (ezhebu) giderim demektir. Fiilleri öğrenirken her kelimeyi kısa bir örnek cümleyle birlikte çalışmak karışıklığı azaltır.
- Yanlış: Arapçada günlük rutin anlatılırken bütün cümleler geçmiş zamanda kurulmalıdır. Doğrusu: Her gün tekrarlanan işleri anlatırken أَسْتَيْقِظُ صَبَاحًا (asteykızu sabâhan) gibi geniş zaman anlamı veren fiil biçimleri kullanılır. Geçmişte belirli bir gün anlatılacaksa farklı zaman yapıları öğrenilir; bu ünite için temel hedef günlük alışkanlıklardır.
- Yanlış: Türkçedeki kelime sırası Arapçada her zaman aynen korunur. Doğrusu: Arapçada bazı cümlelerde fiil önce gelebilir. أَذْهَبُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ (ezhebu ilel-medreseti) ifadesi kelime kelime giderim okula biçimindedir, ancak Türkçede Okula giderim diye çevrilir. Anlamı cümle bütünüyle değerlendirmek gerekir.
- Yanlış: Uzun ve çok ayrıntılı bir metin, kısa ve açık bir metinden daha başarılıdır. Doğrusu: A1 düzeyinde amaç, bilinen kelimelerle anlaşılır iletişim kurmaktır. Üç veya beş doğru cümle, çok uzun fakat hatalı bir metinden daha işlevlidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta günlük rutin konusu, üçüncü kişi anlatımı, daha ayrıntılı zaman ifadeleri ve sıklık bildiren kelimelerle genişletilir. Öğrenciler yalnızca kendi günlerini değil, bir arkadaşının veya aile üyesinin gününü de anlatabilir. Geçmişte yapılan işler ile düzenli olarak yapılan işler arasındaki fark üzerinde durulur. Ayrıca daha uzun e-postalar, günlükler ve kısa karşılaştırma metinleri yazılabilir.
Özet
Günlük rutin anlatımında temel fiilleri, zaman ifadelerini ve sıralama bağlaçlarını kullanırız. Yazarken kısa ve düzenli cümleler kurar, konuşurken sorulara doğrudan cevap veririz. A1 düzeyindeki hedef, kendi günümüzü anlaşılır biçimde yazmak ve kısa bir sunumla anlatmaktır.