Almanca kursuna yazılırken ve sınıfta konuşurken öğrenme amacını B1 düzeyinde Ich lerne Deutsch, um ... zu ... kalıbıyla net, kibar ve doğru söz dizisiyle söylemektir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Amaç cümlesi ve um ... zu kalıbı
Almancada amaç, bir eylemin ne için yapıldığını gösterir. CEFR B1 can-do hedefi şudur: öğrenci dil öğrenme hedefini kısa ve anlaşılır cümlelerle açıklayabilir. Dünyada bu yapı çoğu okul kitabında ve dil enstitüsü programında A2 sonunda tanıtılır, B1’de ise um ... zu ile damit ayrımı pekiştirilir. Dilbilgisinde kural sadedir: öğrenen ile amaçtaki işi yapan aynı kişiyse mastar grubu kullanılır. Türkçede tek kelime olan için, Almancada çoğu zaman um artı mastar artı zu ister.
Günlük hayatta bu yalnızca tahta cümlesi değildir. Çalışma masasına düşen bir not şöyle olabilir: Ich lerne Deutsch, um an der Universität zu studieren. Anlamı: Almanca öğreniyorum, üniversitede okumak için. Okunuşu yaklaşık: ihh lerne doyç, um an der uni-ver-zi-tet tsu ştu-dii-rın. B1 sözcükleriyle sık hedefler şunlardır: studieren üniversitede okumak, arbeiten çalışmak, reisen seyahat etmek, verstehen anlamak, sprechen konuşmak. İkinci somut cümle: Ich lerne Deutsch, um später in Österreich zu arbeiten. Anlamı: Daha sonra Avusturya’da çalışmak için Almanca öğreniyorum. Okunuş: ihh lerne doyç, um şpeeter in öster-rayh tsu ar-bay-tın. Fiil en sonda mastar kalır ve zu hemen öncesindedir. Ayırıcı fiillerde zu ortaya girer: um mich anzumelden kaydolmak için.
Örnek
Somut olay: Ece defterine neden öğrendiğini yazar. Soru: Neden Almanca? Cevap: Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu studieren. Çözüm: özne hem öğrenmede hem okumada ich olduğu için damit değil um ... zu doğrudur. Ich lerne Deutsch, weil ich studieren will. ise sebep cümlesidir; amaç vurgusu zayıflar.
Kurs kaydı formunda kullanılan kalıplar
Kurs kaydı B1’de hem yazma hem konuşma işidir. Can-do: öğrenci dil kursuna kaydolmak için kişisel bilgilerini verebilir ve kurs türünü seçebilir. Öğretmen yanında form doldurulurken şu kalıplar yeter: Ich möchte mich für einen Deutschkurs anmelden. Bir Almanca kursuna kaydolmak istiyorum. Okunuş: ihh möh-hte mih für ay-nın doyç-kurs an-mel-dın. Ich fülle das Formular aus. Formu dolduruyorum. Mein Name ist Ali. Adım Ali. Ich bin fünfzehn Jahre alt. On beş yaşındayım. Ich lerne Deutsch seit einem Jahr. Bir yıldır Almanca öğreniyorum.
Formda sık istenen alanlar B1 sözcüğünü aşmaz: Name ad, Adresse adres, Telefonnummer telefon, Niveau düzey, okunuşu ni-vo, Ziel hedef, Grund neden. Amaç satırına yazılacak cümle: Ich lerne Deutsch, um bessere Berufschancen zu haben. Daha iyi iş fırsatları için Almanca öğreniyorum. Okunuş: um besere be-ruf-şan-sın tsu haa-bın. İsimle amaç söylenecekse für yeter: Ich brauche Deutsch für meinen Beruf. Mesleğim için Almancaya ihtiyacım var. Fiilli amaçta ise für yetmez, um ... zu gerekir. Öğretmenin yönlendirmesi tam da bu ayrımı form satırında görünür kılar.
Örnek
Form satırı Lernziel. Öğrenci yazar: Ich lerne Deutsch, um Filme ohne Untertitel zu verstehen. Altyazısız filmleri anlamak için. Öğretmen: fiil verstehen sonda, ohne doğru. Kısa diyalog: Was ist dein Ziel? Hedefin nedir? Ich lerne Deutsch, um die Prüfung zu bestehen. Sınavı geçmek için Almanca öğreniyorum. Okunuş: di prü-fung tsu be-şte-ın.
Resepsiyonda kayıt diyaloğu
Resepsiyon, kalıbın gerçek konuşmaya döndüğü yerdir. Can-do: öğrenci danışma masasında kurs kaydı için kibar istekte bulunur ve amacını bir-iki cümlede söyler. Diyalog şöyle işler. Öğrenci: Guten Tag. Ich möchte einen B1-Kurs besuchen. Günaydın. Bir B1 kursuna katılmak istiyorum. Görevli: Warum lernen Sie Deutsch? Neden Almanca öğreniyorsunuz? Öğrenci: Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu studieren. Görevli: Bitte füllen Sie das Formular aus. Lütfen formu doldurun. Öğrenci formu uzatır: Hier ist das Formular. Form burada. Okunuş ipucu: besuchen be-zuu-hın, Formular for-mu-laar.
Posterde B1’i aşmayan başlıklar durur: Arbeit iş, Studium üniversite eğitimi, Reise gezi, Familie aile, Hobby hobi. Cümleleştirme: Viele Menschen lernen Deutsch, um im Beruf voranzukommen. Birçok insan meslekte ilerlemek için Almanca öğrenir. Okunuş: fiile men-şın lernın doyç, um im be-ruf fo-ran-tsu-kom-mın. Ayırıcı fiil vorankommen içinde zu ortaya girer ve voranzukommen olur. Türkçede ek ortaya girmediği için bu nokta sık şaşırtır. Resepsiyonda siz de poster cümlesini kendi hayatınıza çevirirsiniz.
Örnek
Deniz formu teslim eder. Görevli posteri okutur: Ich lerne Deutsch, um neue Freunde zu finden. Yeni arkadaşlar bulmak için. Deniz ekler: Und ich lerne Deutsch, um meine Großeltern in Köln zu besuchen. Köln’deki büyükanne ve büyükbabamı ziyaret etmek için. İki amaç und ile bağlanır; ikinci um tekrarlanır.
Sınıfta amacı yüksek sesle paylaşmak
Yazıdaki kalıp sese geçince B1 konuşması başlar. Can-do: öğrenci kısa bir turda öğrenme nedenini anlaşılır telaffuzla söyleyebilir. Tahtada iki iskelet durur: Ich lerne Deutsch, weil ... ve Ich lerne Deutsch, um ... zu .... Fark zorunludur. weil sebep yan cümlesidir, çekimli fiil en sonda durur: Ich lerne Deutsch, weil ich in Berlin wohnen möchte. Berlin’de oturmak istediğim için. um ... zu amaçtır ve fiil mastardır: Ich lerne Deutsch, um in Berlin zu wohnen. Okunuş: vayl ihh in ber-liin voo-nın möh-hte; um in ber-liin tsu voo-nın.
Yüksek sesle paylaşım: Hallo, ich heiße Lara. Ich lerne Deutsch, um Ärztin zu werden. Merhaba, adım Lara. Doktor olmak için Almanca öğreniyorum. Okunuş: ihh hay-se lara; um ertstin tsu ver-dın. Başka öğrenci: Ich lerne Deutsch, um deutsche Lieder zu singen. Alman şarkılarını söylemek için. Sık yanlış şudur: her çünkü anlamını um sanmak. Öğretmenim istedi sebep olduğu için weil mein Lehrer das will denir; um meinen Lehrer zu wollen anlamsızdır. Sınıfta cümleyi bitirmeden önce bir saniye durmak, virgül yerini sese taşır.
Örnek
Öğretmen: Ergänze den Satz. Cümleyi tamamla. Öğrenci: Ich lerne Deutsch, weil es Spaß macht. Eğlenceli olduğu için. Bu doğrudur, duygu nedendir. Amaç istenirse: Ich lerne Deutsch, um mehr Spaß am Film zu haben. Filmden daha çok keyif almak için. İki cümle yan yana B1’de zenginlik sayılır.
Kendini tanıtıp amacı akıcı anlatmak
B1’de bir sonraki basamak, tek kalıbı üç-dört cümlelik mini konuşmaya bağlamaktır. Can-do: öğrenci kendini tanıtır, düzeyini söyler, amacını ve bir sonraki adımını bağlar. Örnek konuşma: Guten Morgen. Ich heiße Yusuf. Ich bin sechzehn Jahre alt und gehe in die zehnte Klasse. Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch. Ich lerne Deutsch, um später in München zu studieren. Deshalb möchte ich diesen B1-Kurs besuchen. Günaydın. Adım Yusuf. On altı yaşındayım ve onuncu sınıfa gidiyorum. İki yıldır Almanca öğreniyorum. Daha sonra Münih’te okumak için Almanca öğreniyorum. Bu yüzden bu B1 kursuna katılmak istiyorum.
Üç bağlayıcı bir aradadır: um ... zu amaç, deshalb bu yüzden, okunuş des-halb, seit süredir. Telaffuz: München mün-hen, studieren ştu-dii-rın. Akıcılık hız değil, doğru duraklamadır; um öncesi kısa nefes alınır. Özneler farklıysa damit gelir: Ich lerne Deutsch, damit meine Eltern stolz sind. Annemle babam gurur duysun diye. Okunuş: da-mit may-ne eltın ştolts zint. Ben öğrenirim, onlar gurur duyar; bu yüzden mastar grubu yetmez. Sınıfta bu ayrımı bir kez sesli yapmak, formdaki tek cümleyi gerçek konuşmaya çevirir.
Örnek
Arkadaş: Erzähl mal, warum lernst du Deutsch? Anlatsana, neden Almanca öğreniyorsun? Yusuf: Ich lerne Deutsch, um Informatik zu studieren. Ich möchte auch deutsche Spiele verstehen. Bilişim okumak için. Alman oyunlarını da anlamak istiyorum. İkinci cümlede möchte artı mastar yeter; her cümleye um eklemek zorunda değilsiniz.
Türkçe kaynaklı sık hatalar
Türkçede öğreniyorum ki, diye ve için çoğu zaman tek potada erir. Almanca bunları ayırır. En sık hata, um deyip zu unutmaktır. Yanlış: Ich lerne Deutsch, um in Deutschland studieren. Doğru: Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu studieren. İkinci hata, Türkçe söz dizimini kopyalamaktır: Ich lerne Deutsch um zu studieren in Deutschland. Yer bilgisi mastardan önce durmalıdır. Üçüncü hata, für ile fiil kullanmaktır. für studieren olmaz; ya für das Studium ya um zu studieren denir.
Dördüncü hata weil ile um karışımıdır. weil çekimli fiil ister ve fiili sona atar; um mastar ister. Beşinci hata, ayırıcı ve dönüşlü fiilde zu konumudur. um anmelden eksiktir; doğrusu um mich anzumelden çünkü sich anmelden ayrılır ve mich ister. Telaffuzda Türkçe u ile Almanca u karışır: um kısa um, zu tsu, s değil ts. B1 öğrencisi kayıttan önce şu listeyi tarar: zu var mı, yer önde mi, für mi um mı, özne aynı mı, ayırıcı fiil bölündü mü.
Örnek
Düzeltme. Yanlış: Ich lerne Deutsch für zu arbeiten in Deutschland. Adımlar: für çıktı, um girdi, yer öne alındı, zu mastarın önüne geldi. Doğru: Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten. İkinci yanlış: Ich lerne Deutsch, damit zu studieren. damit yan cümle bağlacıdır; ardından özne ve çekimli fiil gerekir: damit ich studieren kann veya daha sadesi um zu studieren.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: um deyince zu gerekmez. Doğrusu: Amaç mastarında zu zorunludur: um zu studieren. Ayırıcı fiilde zu ortaya girer: anzumelden.
- Yanlış: Türkçedeki her için Almancada für olur. Doğrusu: İsimden önce für das Studium doğrudur. Fiilli amaçta um zu studieren kullanılır.
- Yanlış: weil ile um ... zu aynı şeydir. Doğrusu: weil sebep verir ve çekimli fiili sona atar. um ... zu amaçtır ve mastar ister.
- Yanlış: Özne farklı olsa da um ... zu yeter. Doğrusu: Özneler farklıysa damit artı yan cümle gerekir: damit meine Eltern stolz sind.
- Yanlış: Mastar yer tamamlayıcısından önce gelebilir. Doğrusu: Yer ve zaman mastardan önce durur: um in Deutschland zu arbeiten, tersi B1’de yanlıştır.
Bir adım ileri
Bir sonraki basamakta, kabaca B2’de, amaç ve karşıtlık yan yana gelir: ohne ... zu yapmadan, statt ... zu yerine. Resmi e-postada Ich schreibe Ihnen, um mich über den Kurs zu informieren gibi kalıplar istenir. indem ve isimleşmiş fiiller (zur Vorbereitung auf das Studium) metni sıkılaştırır. Siz şimdilik B1’de tek özne, doğru zu yeri ve weil ayrımını sağlam tutun; üst düzey bu temelin üzerine biner.
Özet
Kurs kaydında ve sınıfta amaç, B1’de çoğunlukla Ich lerne Deutsch, um ... zu ... ile söylenir. Sebep weil ister, farklı özne damit ister, isimden önce für yeter. Form, resepsiyon ve kısa tanıtım aynı iskeleti kullanır; zu unutulmaz ve yer mastardan önce durur.